Με την προστασία των θαλασσών, την τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια και την ενίσχυση της συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης – Καναδά να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα, συνεχίζει τις επαφές του στη Νέα Υόρκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός συναντήθηκε την Τετάρτη με τον Καναδό ομόλογό του, Μαρκ Κάρνεϊ, με τους δύο ηγέτες να ανταλλάσσουν απόψεις για ζητήματα διμερούς και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προοπτικές ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τομείς κοινών προτεραιοτήτων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το διάστημα και η ενέργεια.
Στη συζήτηση εξετάστηκε επίσης η συνεργασία των δύο πλευρών στο πλαίσιο της ελληνικής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Οι τρεις δεσμεύσεις της Ελλάδας για τους ωκεανούς
Στο περιθώριο της παρουσίας του στη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε παράλληλα τρεις συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Ελλάδας για την ενίσχυση της παρατήρησης και της προστασίας των ωκεανών, εκφράζοντας την ισχυρή στήριξη της χώρας στη διεθνή συμμαχία «Ocean Eye».
Πρόκειται για τη νέα περιβαλλοντική πρωτοβουλία που έχει στόχο την ενίσχυση της παγκόσμιας παρατήρησης των ωκεανών και τελεί υπό την κοινή ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά.
Απευθυνόμενος στον Μαρκ Κάρνεϊ και στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία των ωκεανών για το κλίμα και την οικονομία, συνδέοντας το ζήτημα με τη θέση της Ελλάδας ως μίας από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές χώρες παγκοσμίως.
«Ο ωκεανός είναι ζωτικής σημασίας για τον πλανήτη μας, το κλίμα μας και τις οικονομίες μας. Είμαστε ένα από τα κορυφαία ναυτιλιακά έθνη στον κόσμο. Διαθέτουμε τη μεγαλύτερη ακτογραμμή από όλες τις χώρες της ΕΕ», ανέφερε.
Όπως τόνισε, η προστασία των ελληνικών θαλασσών αποτελεί τόσο ευθύνη όσο και στρατηγική προτεραιότητα για τη χώρα.
Τα δύο νέα θαλάσσια πάρκα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη δημιουργία δύο νέων μεγάλων θαλάσσιων εθνικών πάρκων, στο Ιόνιο Πέλαγος και στις νότιες Κυκλάδες, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να τεθεί υπό προστασία το 30% των ελληνικών χωρικών υδάτων πριν από το ορόσημο του 2030.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η αποτελεσματική προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων προϋποθέτει καλύτερη γνώση και συστηματική παρατήρηση των αλλαγών που συντελούνται.
«Γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ότι η αποτελεσματική προστασία απαιτεί γνώση και πρέπει πράγματι να κατανοήσουμε πολύ καλύτερα τις θάλασσές μας και τους ωκεανούς μας, να παρατηρούμε τις αλλαγές σε πραγματικό χρόνο και να μετατρέπουμε τα δεδομένα σε δράση», σημείωσε.
Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε την υποστήριξη της Ελλάδας στη διεθνή συμμαχία υπό την κοινή ηγεσία ΕΕ και Καναδά και παρουσίασε τις τρεις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει η χώρα.
Πρώτη δέσμευση: Mercator Ocean International
Η πρώτη αφορά το Mercator Ocean International. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την ίδρυσή του ως διακυβερνητικού οργανισμού και δεσμεύεται να προχωρήσει στην ταχεία κύρωσή της από το Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Παράλληλα, κάλεσε και άλλες χώρες να ακολουθήσουν την ίδια κατεύθυνση.
Δεύτερη δέσμευση: Τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστική ισχύς
Η δεύτερη ελληνική δέσμευση αφορά την αξιοποίηση των αυξανόμενων υπολογιστικών δυνατοτήτων και της τεχνητής νοημοσύνης για την παρατήρηση των ωκεανών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη νέα υπολογιστική υποδομή που διαθέτει η χώρα, η οποία έχει χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω των εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα.
Όπως εξήγησε, η Ελλάδα μπορεί να διαθέσει πρόσθετη υπολογιστική ισχύ για την επεξεργασία του πολύ μεγάλου όγκου δεδομένων που αφορούν τους ωκεανούς και να συμβάλει στην ανάπτυξη του «Ψηφιακού Διδύμου των Ωκεανών».
Τρίτη δέσμευση: Παρατήρηση από το διάστημα και δεδομένα από την Ανατολική Μεσόγειο
Η τρίτη δέσμευση αφορά την ενίσχυση της ελληνικής συμβολής στην παρατήρηση και τη συλλογή δεδομένων για τους ωκεανούς.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω των εθνικών διαστημικών πόρων, των συστημάτων επιτόπιας παρατήρησης και της επιχειρησιακής παρουσίας της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την Ανατολική Μεσόγειο «hotspot» της κλιματικής αλλαγής, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να διαθέσει πολύτιμα δεδομένα και να συμβάλει στην ενίσχυση της επίγνωσης του θαλάσσιου χώρου.
Χαρτογράφηση των θαλάσσιων οικοτόπων
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ελλάδα αναλαμβάνει τη χαρτογράφηση των θαλάσσιων οικοτόπων που βρίσκονται εντός του δικτύου «Natura 2000», καθώς και εκείνων που περιλαμβάνονται στα δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και το Ιόνιο.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες πρακτικές δεσμεύσεις που στηρίζονται στην αρχή ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος προϋποθέτει ακριβή γνώση και συστηματική μέτρηση.
«Μπορούμε να προστατεύσουμε μόνο ό,τι μετράμε και ό,τι πραγματικά κατανοούμε», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ακόμη ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τη Συμμαχία «Ocean Eye», το Mercator, τη Διακυβερνητική Επιτροπή Ωκεανογραφίας (IOC), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους υπόλοιπους εταίρους, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της γνώσης για τους ωκεανούς.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ευχαρίστησε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την ανάληψη της πρωτοβουλίας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
