Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των διεθνών ανταγωνιστών της στον τομέα της αμυντικής καινοτομίας επιχειρεί να εξασφαλίσει η Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πέμπτο ετήσιο πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕΤΑ), το οποίο διαθέτει πάνω από 1 δισ. ευρώ σε συνεργατικά έργα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας.
Το πρόγραμμα του ΕΤΑ για το 2025 αποδεσμεύει σημαντικά κονδύλια για τη στήριξη της ανάπτυξης κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών. Προβλέπεται προϋπολογισμός ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ σε κάθε κρίσιμο τομέα, όπως η χερσαία μάχη, το διάστημα, η αερομαχία, η ναυμαχία, η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η περιβαλλοντική μετάβαση.
Επιπλέον, ενισχύεται η έρευνα σε τομείς όπως η κυβερνοάμυνα, ο υποβρύχιος πόλεμος και οι προηγμένοι αισθητήρες. Παράλληλα, υποστηρίζεται η ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, όπως η αυτόνομη διαλογή τραυματιών, τα πολυλειτουργικά συστήματα διανομής πληροφοριών και η ενίσχυση της διαδραστικής συνεργασίας ανθρώπου-τεχνητής νοημοσύνης.
Η καινοτομία αποτελεί πυλώνα του νέου προγράμματος εργασίας, καθώς μέσω του προγράμματος EUDIS (European Union Defence Innovation Scheme) παρέχονται επιχορηγήσεις σε νεοφυείς και επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, ΜΜΕ και ερευνητικούς οργανισμούς. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να ξεπεράσουν φραγμούς εισόδου στην αμυντική αγορά και να προωθήσουν ιδέες που μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια.
Ειδικά οι Μμε αποτελούν βασικό άξονα του προγράμματος, με στόχο να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό τους στην ανάπτυξη νέων αμυντικών τεχνολογιών. Οι μη θεματικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ανοίγουν αποκλειστικά για αυτές, προκειμένου να ενισχυθεί η καινοτομία και η διασυνοριακή συνεργασία.
Στο επίκεντρο η τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνητή νοημοσύνη κατέχει κεντρικό ρόλο στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την αμυντική καινοτομία, με τη φετινή τεχνολογική πρόκληση να προωθεί τη σύνδεση μεταξύ μη στρατιωτικής και αμυντικής καινοτομίας. Το πρόγραμμα εργασίας επικεντρώνεται σε τεχνολογίες που υποστηρίζουν επίγεια μάχη, κυβερνοάμυνα και ενεργειακή ανθεκτικότητα, ενώ για πρώτη φορά, ουκρανικές οντότητες είναι επιλέξιμες για υποστήριξη επιτάχυνσης μέσω τρίτων μερών.
Η στρατηγική σύνδεση της ΤΝ με τα αμυντικά έργα αναμένεται να επιταχύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ παραδοσιακών και νέων παικτών στην αγορά.
Σημαντική είναι η πρόβλεψη για χρηματοδότηση δραστηριοτήτων υποστήριξης της καινοτομίας, όπως η διοργάνωση της 2ης έκδοσης του EUDIS Defence Hackathon, το οποίο θα πραγματοποιηθεί σε οκτώ διαφορετικές τοποθεσίες της ΕΕ το 2025. Το Hackathon θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για την αντιμετώπιση επείγουσων προκλήσεων στο ουκρανικό πεδίο μάχης και σε άλλα επιχειρησιακά πλαίσια.
Η σημασία της ευρωπαϊκής συνεργασίας
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, με προϋπολογισμό 7,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, αποτελεί κεντρικό εργαλείο της ΕΕ για την προώθηση της συνεργατικής αμυντικής έρευνας και ανάπτυξης. Από την έναρξη ισχύος του κανονισμού ΕΤΑ το 2021, έχουν δεσμευθεί 5,4 δισ. ευρώ, γεγονός που καθιστά την ΕΕ έναν από τους κορυφαίους επενδυτές στον τομέα της αμυντικής Ε&Α.
Η έμφαση στη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων, ειδικά των ΜΜΕ, αποτελεί βασικό συστατικό της επιτυχίας του προγράμματος. Μέσω της στρατηγικής αυτής, η ΕΕ στοχεύει στην ανάπτυξη τεχνολογιών που όχι μόνο θα ενισχύσουν την άμυνα της, αλλά και θα συμβάλουν στην ενίσχυση της βιομηχανικής της βάσης και της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητάς της.
