Αν και η ύφεση επέστρεψε στο δ’ τρίμηνο που διανύουμε και το ξεκίνημα του 2021 θέλει προσοχή λόγω και του νέου κύματος της πανδημίας, ωστόσο οι προοπτικές για την οικονομία της ευρωζώνης και της Ευρώπης γενικότερα το 2021 είναι σαφώς πιο φωτεινές με την κανονικότητα να αναμένεται να επιστρέψει σύντομα, και πολύ ταχύτερα από ό,τι είχε εκτιμηθεί πριν, όπως σημειώνει η Deutsche Bank, προχωρώντας σε αναθεώρηση των προβλέψεών της για την πορεία του ΑΕΠ. Ωστόσο, όπως τονίζει, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν προκλήσεις προσεχώς. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η γερμανική τράπεζα εμφανίζεται πολύ πιο θετική για την πορεία της οικονομίας στο 2020 από ό,τι οι θεσμοί και η κυβέρνηση, ενώ βλέπει ισχυρή ανάκαμψη το 2021.
Όπως επισημαίνει η Deutsche Bank, οι προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας έχουν πληγεί έντονα από την πανδημία. Μετά τη βαθιά ύφεση στο β’ τρίμηνο και την ακολουθούμενη ισχυρή ανάκαμψη που έφερε η άρση του πρώτου lockdown στο τρίτο τρίμηνο, η οικονομία επιστρέφει στην ύφεση στο τρέχον δ’ τρίμηνο λόγω του νέου lockdown μετά και το δεύτερο κύμα κρουσμάτων. Ωστόσο, τα θετικά νέα για το εμβόλιο σημαίνουν πως πλέον υπάρχουν προοπτικές ταχύτερης ανάκαμψης το 2021, με όλα τα παραπάνω να δίνουν τελικά στον οικονομικό κύκλο ένα διακριτικό σχήμα W.
Η Deutsche Bank προχωρά λοιπόν σε ανοδικές αναθεωρήσεις των εκτιμήσεών της. Σε σχέση με τις εκτιμήσεις τον Σεπτέμβριο, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη στην ευρωζώνη στο σύνολο του 2020 αναθεωρήθηκαν στο -7,4% (από -8,0%). Το δεύτερο lockdown θα έπρεπε να έχει μειώσει την ανάπτυξη του επόμενου έτος στο 4,4%, αλλά οι προβλέψεις της D.B για το 2021 αυξήθηκαν στο 5,6% (από 5,4% πριν) χάρη στην αισιοδοξία για τα εμβόλια. Η ανοσία της αγέλης αναμένεται πλέον ότι θα επιτευχθεί έξι μήνες νωρίτερα, περίπου στα τέλη του 2021, με την οικονομική δραστηριότητα να επιστρέφει στα προ πανδημίας επίπεδα περίπου το ίδιο διάστημα. Αυτό αυξάνει τις εκτιμήσεις ότι η ανάπτυξη του 2022 θα είναι ισχυρότερη και στο 4,4% (από 3,5% που προέβλεπε πριν η γερμανική τράπεζα).
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η D.B τοποθετεί την ύφεση φέτος στο 8,6% και όχι σε διψήφιο επίπεδο, και σίγουρα δεν θα είναι η βαθύτερη στην περιοχή της ευρωζώνης καθώς η Ισπανία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 12,1%, η Γαλλία κατά 9,7% και η Ιταλία κατά 9,1%. Παράλληλα εκτιμά ότι η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας το 2021 θα είναι ιδιαίτερα ισχυρή και θα κινηθεί στο 5,5% και θα είναι από τα υψηλότερα επίπεδα στην ευρωζώνη μετά τη Γαλλία (6,6%), την Ισπανία (6,3%) και το Βέλγιο (5,6%), και υψηλότερο από αυτό της Γερμανίας (4,5%).
Το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε πιο έντονα από το αναμενόμενο στο τρίτο τρίμηνο και κατά 12,6% σε τριμηνιαία βάση, ανεβάζοντας το επίπεδο της δραστηριότητας στο 95,7% του επιπέδου πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας. Με τους περιορισμούς λόγω του δεύτερου κύματος, η Deutsche Bank αναμένει τώρα ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης θα συρρικνωθεί ξανά το δ’ τρίμηνο κατά 3,2% (σε τριμηνιαία βάση).
Οι νέοι περιορισμοί επιτρέπουν περισσότερη δραστηριότητα από ό, τι τον Μάρτιο / Απρίλιο, έτσι η γερμανική τράπεζα υπολογίζει ότι το επίπεδο δραστηριότητας σε αυτό το lockdown είναι περίπου 90% του επιπέδου πριν από την πανδημία, σε σύγκριση με περίπου 75-80% στο lockdown του Μαρτίου / Απριλίου.
Τα δεδομένα για την υγεία υποδηλώνουν ότι το δεύτερο κύμα κρουσμάτων του κορονοϊού αρχίζει να επιπεδοποιείται. Οι κυβερνήσεις είναι προσεκτικές, διαμηνύοντας ότι οι περιορισμοί μπορεί να διατηρηθούν για περισσότερο διάστημα και ότι η έξοδος από αυτούς θα είναι πιο αργή.
Η D.B θεωρεί ότι η προσοχή θα παραμείνει στις αρχές του 2021. Θα χρειαστεί χρόνος ώστε η παραγωγή και η διανομή εμβολίων να είναι αρκετά ευρείες ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι να υπάρξει ένα τρίτο κύμα της πανδημίας το οποίο θα χτυπήσει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Ένα τρίτο κύμα θα μπορούσε να βλάψει την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς και να επηρεάσει τις εκλογές, όπως τονίζει η D.B. Η αισιοδοξία θα ενισχυθεί ωστόσο και θα επηρεάσει τη δραστηριότητα.
Με την αυξανόμενη αισιοδοξία για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, η γερμανική τράπεζα αναμένει ότι η αύξηση του ΑΕΠ και το σημείο καμπής της οικονομίας θα έρθει νωρίτερα, στο β’ τρίμηνο αντί για το γ’, με την ανοσία της αγέλης να έχει επιτευχθεί εντός του έτους.
Σύμφωνα με τη γερμανική τράπεζα οι βασικοί κίνδυνοι για το 2021 είναι ωστόσο οι εξής:
(1) Υπάρχουν βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για την πορεία τα οικονομίας εάν οι εύθραυστες εταιρείες δεν επιβιώσουν από το ηπιότερο σοκ του δεύτερου κύματος ή εάν εμφανιστεί μια συγχρονισμένη παγκόσμια ύφεση με ένα δεύτερο κύμα στις ΗΠΑ.
(2) Η ανοσία της αγέλης μπορεί να αργήσει να επιτευχθεί λόγω ζητημάτων εφοδιασμού (αργή παραγωγή / διανομή) ή ζητήματα ζήτησης (απροθυμία λήψης εμβολίων). Μπορεί να χρειαστεί χρόνος για να οικοδομηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στην αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και στη διάρκεια των ωφελειών τους.
(3) Το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ θα μπορούσε να καθυστερήσει ή / οι πόροι του να μην χρησιμοποιηθούν πλήρως από τις χώρες λόγω των φόβων για υπερχρεωμένους ισολογισμούς.
Στα θετικά πάντως, τα οποία και μπορεί να ωθήσουν ακόμη υψηλότερα την πορεία του ΑΕΠ, η D.B τοποθετεί τα εξής:
(1) Τα εμβόλια έχουν τη δυνατότητα να τερματίσουν την πανδημία πιο γρήγορα από ό, τι αναμένεται.
(2) Η οικονομία έφτασε πολύ πιο κοντά στην κανονικότητα στο γ’ τρίμηνο από ό, τι αναμενόταν, γεγονός που υποδηλώνει ότι είναι δυνατή μια ταχεία ανάκαμψη με μικρότερες "πληγές".
(3) Μόλις τα εμβόλια αρχίσουν να ενισχύουν τη ζήτηση (π. χ καταναλωτές), οι οικονομικές συνθήκες (π.χ χαλαρή νομισματική πολιτική) θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια ισχυρότερη από την αναμενόμενη ανάκαμψη.
