Περίπου 126,4 εκατ. συναλλαγές, αξίας 10,9 δισ. ευρώ συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των ενδοτραπεζικών (on-us), πραγματοποιήθηκαν μέσω IRIS Payments το 2025, σύμφωνα με το νέο κοινό whitepaper της ΔΙΑΣ και της Capgemini Invent «Scaling Account-Based Payments in Europe: The IRIS Case - An Account-Based Payment Success Story». Οι διατραπεζικές συναλλαγές αυξήθηκαν από 1,6 εκατ. το 2020 σε 95,4 εκατ. το 2025 -εξήντα φορές μέσα σε μία πενταετία-, ενώ το IRIS Payments αντιπροσώπευσε περίπου το 70% του όγκου των άμεσων πληρωμών στην Ελλάδα.
Η μελέτη καταγράφει τη δεκαετή πορεία του IRIS Payments, από τη δημιουργία του το 2016 έως την καθιέρωσή του ως καθημερινό τρόπο πληρωμών και πώς μια τεχνικά διαθέσιμη υπηρεσία εξελίχθηκε σε βασικό τρόπο καθημερινής συναλλαγής για εκατομμύρια πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Βασικό συμπέρασμά της είναι ότι η τεχνολογική υποδομή, παρότι αναγκαία, δεν αρκεί από μόνη της για την επίτευξη μαζικής υιοθέτησης.
Το 2021 ως σημείο καμπής
Το IRIS Payments ξεκίνησε το 2016 ως υπηρεσία άμεσων πληρωμών από λογαριασμό σε λογαριασμό, ενσωματωμένη με διαφορετικές εμπορικές ονομασίες στα ψηφιακά κανάλια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και στη διατραπεζική υποδομή της ΔΙΑΣ. Καθοριστικό σημείο καμπής υπήρξε το 2021, όταν η νέα διοίκηση της ΔΙΑΣ έθεσε νέα στρατηγική κατεύθυνση: η έμφαση μετατοπίστηκε από την τεχνική διαθεσιμότητα στην ευρεία εμπορική επέκταση. Καθιερώθηκε η ενιαία ταυτότητα IRIS Payments και δόθηκε έμφαση στην ευκολία χρήσης, την εξωστρέφεια και τη διεύρυνση των συμμετεχουσών τραπεζών. Παράλληλα, θεσπίστηκαν μηδενικές προμήθειες για τους ιδιώτες και ενισχύθηκε η παρουσία της εταιρείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η υιοθέτηση επιταχύνθηκε σε ολόκληρη τη δέσμη υπηρεσιών. Οι χρήστες IRIS P2P (Person 2 Person) αυξήθηκαν από μισό εκατ. την αρχή του 2020 σε 4,27 εκατ. στο τέλος του 2025, ενώ πλέον φτάνουν τους 4,75 εκατ. Το IRIS P2Pro (Person 2 Professional) προσεγγίζει τους 600.000 εγγεγραμμένους επαγγελματίες, ενώ το IRIS Commerce, για πληρωμές σε ηλεκτρονικό και φυσικό κατάστημα, κατέγραψε το 2025 12,4 εκατ. συναλλαγές αξίας περίπου 4,76 δισ. ευρώ, με δυνατότητα αποδοχής σε περίπου 1,2 εκατ. POS και 70.000 ηλεκτρονικά καταστήματα.
«Το 2021 θέσαμε έναν σαφή στόχο: να μετατρέψουμε το IRIS από μια τεχνικά διαθέσιμη διατραπεζική υπηρεσία σε ένα εργαλείο πληρωμών που θα χρησιμοποιούμε όλοι στην καθημερινότητά μας. Πέντε χρόνια μετά, το IRIS χρησιμοποιείται πλέον από εκατομμύρια πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις και το "στείλ' τα μου με IRIS" έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας γλώσσας. Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται μια συνεπής στρατηγική, η επένδυση της ΔΙΑΣ σε υποδομές και προϊόντα και, κυρίως, η στενή συνεργασία με τις τράπεζες, την Πολιτεία και ολόκληρο το οικοσύστημα. Η επόμενη πρόκληση είναι να μετατρέψουμε την καθολική διαθεσιμότητα σε ενεργή προτίμηση τόσο στο ηλεκτρονικό όσο και στο φυσικό κατάστημα και να αξιοποιήσουμε την ελληνική εμπειρία για την περαιτέρω ανάπτυξη των διασυνοριακών άμεσων πληρωμών στην Ευρώπη», τονίζει η Σταυρούλα Καμπουρίδου, διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ Α.Ε.
Από την εθνική κλίμακα στην ευρωπαϊκή διαλειτουργικότητα
Η ευρωπαϊκή διάσταση του IRIS Payments δεν αποτελεί πλέον μόνο σχεδιασμό. Από τις 30 Ιουνίου 2026, η υπηρεσία IRIS P2P, μέσω της συμμετοχής της στο EuroPA (European Payments Alliance) επιτρέπει διασυνοριακές άμεσες πληρωμές με τη χρήση αριθμού κινητού τηλεφώνου μεταξύ των συμμετεχουσών υπηρεσιών σε Ελλάδα, Πορτογαλία (MB WAY), Ιταλία (BANCOMAT Pay), Ισπανία και Ανδόρα (Bizum). Η πρώτη φάση συνδέει περισσότερους από 57 εκατ. χρήστες, μεταφέροντας σε ευρωπαϊκό επίπεδο την απλότητα των εγχώριων πληρωμών.
Το μοντέλο του EuroPA διασυνδέει ώριμες εθνικές λύσεις αντί να τις αντικαθιστά. Έτσι διατηρεί την οικεία εμπειρία του χρήστη και τα εγχώρια μοντέλα, ενώ ενισχύει τον ανταγωνισμό, την καινοτομία και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στις πληρωμές.
Η επόμενη φάση για το IRIS Payments
Σύμφωνα με το whitepaper, η επόμενη πρόκληση είναι η μετάβαση από την ευρεία διαθεσιμότητα στην ενεργή προτίμηση, ιδιαίτερα στο φυσικό σημείο πώλησης. Λιγότερα βήματα στο ταμείο, μεγαλύτερη συνέπεια μεταξύ των τραπεζικών εφαρμογών, σαφέστερη ορατότητα της επιλογής IRIS Payments και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω το IRIS Commerce.
Για τις επιχειρήσεις, τα οφέλη περιλαμβάνουν χαμηλότερο κόστος, άμεση επεξεργασία της πληρωμής και ταχύτερη πρόσβαση στη ρευστότητα. Για τους καταναλωτές, η πρόκληση είναι αυτά τα πλεονεκτήματα να μεταφραστούν σε μια ακόμη απλούστερη, συνεπή και ορατή εμπειρία πληρωμής. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η λειτουργία του EuroPA δημιουργεί τη βάση για τη σταδιακή διεύρυνση της διασυνοριακής χρήσης του IRIS Payments προς όφελος εκατομμυρίων πολιτών και επιχειρήσεων.
