Αμερικανικό εφετείο άνοιξε τον δρόμο για να προχωρήσουν χιλιάδες αγωγές κατά της Meta, της Google, του TikTok και του Snapchat, με τις εταιρείες να κατηγορούνται ότι σχεδίασαν τις πλατφόρμες τους με τρόπο που καθιστά τους ανήλικους χρήστες εθισμένους.
Το 9ο Εφετείο των ΗΠΑ, με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, απέρριψε τη Δευτέρα την προσφυγή της Meta και του TikTok, οι οποίες ζητούσαν να ανατραπεί απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που τις υποχρεώνει να αντιμετωπίσουν περισσότερες από 3.000 αγωγές σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Οι εφέτες έκριναν ότι οι εταιρείες προσέφυγαν πρόωρα, πριν ολοκληρωθεί η κύρια διαδικασία.
Οι εταιρείες υποστήριζαν ότι το Άρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες του 1996, το οποίο γενικά προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες τους, θα έπρεπε να τις καλύπτει και απέναντι σε αγωγές που ισχυρίζονται ότι δεν προειδοποίησαν το κοινό για τον εθιστικό χαρακτήρα των υπηρεσιών τους.
Το εφετείο, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το Άρθρο 230 παρέχει άμυνα έναντι ευθύνης, αλλά όχι ασυλία από την ίδια τη δικαστική διαδικασία. Επομένως, έκρινε ότι η έφεση δεν μπορούσε να εξεταστεί σε αυτό το στάδιο.
Νέα ήττα για τη Meta πριν από πολυκρατική δίκη
Το δικαστήριο απέρριψε επίσης αίτημα της Meta να αναβληθεί δίκη που ξεκινά την Τετάρτη, σε αγωγή που έχουν καταθέσει 29 γενικοί εισαγγελείς πολιτειών των ΗΠΑ. Οι πολιτείες κατηγορούν την εταιρεία ότι συνέλεγε και χρησιμοποιούσε παράνομα δεδομένα παιδιών, σχεδίαζε τις πλατφόρμες της ώστε να κρατούν τους νεαρούς χρήστες «κολλημένους» και παραπλανούσε τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλειά τους.
Η Meta είχε υποστηρίξει ότι η δίκη δεν θα έπρεπε να προχωρήσει όσο εκκρεμούσε η έφεση, επιχείρημα που το εφετείο δεν έκανε δεκτό.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά από απόφαση δικαστή στο Νέο Μεξικό, ο οποίος έκρινε ότι η Meta δημιούργησε δημόσια όχληση στην πολιτεία και την υποχρέωσε να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια σε ταμείο για την ψυχική υγεία των εφήβων, καθώς και να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα προστασίας ανηλίκων.
Η Meta δεν σχολίασε την απόφαση του εφετείου, ενώ εκπρόσωποι του TikTok δεν απάντησαν άμεσα στα αιτήματα για τοποθέτηση.
Οι δικηγόροι Lexi Hazam και Previn Warren, που εκπροσωπούν χιλιάδες σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες ενάγοντες, δήλωσαν ότι η απόφαση επιτρέπει όχι μόνο την έναρξη της δίκης των πολιτειών, αλλά και την προώθηση δίκης που αφορά σχολικές περιφέρειες και έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο.
«Μέσα από μια δίκη το κοινό θα μάθει τι γνώριζε η Meta για την επίδραση των προϊόντων της στα παιδιά, πότε το γνώριζε και τι επέλεξε να κάνει με αυτή τη γνώση», ανέφεραν οι δικηγόροι, προσθέτοντας ότι η εταιρεία «πάλεψε για να κρατήσει αυτά τα στοιχεία μακριά από τη δημόσια σφαίρα».
Χιλιάδες αγωγές για εθισμό και ψυχική υγεία
Οι αγωγές έχουν κατατεθεί από πολιτείες, δήμους, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες. Υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης επιδίωξαν σκόπιμα να δημιουργήσουν εθισμό στους ανήλικους χρήστες, συμβάλλοντας στην αύξηση της κατάθλιψης, του άγχους, των διαταραχών εικόνας σώματος και γενικότερα στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας των νέων στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.
Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου δεν ήταν τελεσίδικη και άρα δεν μπορούσε να προσβληθεί με έφεση. Παράλληλα, αμφισβήτησαν την επίκληση του Άρθρου 230, τονίζοντας ότι δεν καλύπτει αξιώσεις που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας και σχεδιασμού των ίδιων των προϊόντων.
Οι υποθέσεις έχουν συγκεντρωθεί ενώπιον της ομοσπονδιακής δικαστή Yvonne Gonzalez Rogers στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας και οι ενάγοντες ζητούν αποζημιώσεις, χρηματικές ποινές και επιστροφή χρημάτων. Οι εταιρείες είχαν προσβάλει αποφάσεις της δικαστή το 2023 και το 2024, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό επέτρεπαν τη συνέχιση της δικαστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, οι εταιρείες αντιμετωπίζουν εκατοντάδες ακόμη αγωγές σε πολιτειακά δικαστήρια, με περίπου 3.300 υποθέσεις να έχουν ενοποιηθεί σε χωριστή διαδικασία στην Καλιφόρνια.
Σε μία από τις σημαντικότερες μέχρι σήμερα υποθέσεις, που αποτέλεσε και δοκιμασία για το πώς θα αντιδράσουν τα σώματα ενόρκων σε παρόμοιες αγωγές, δικαστήριο του Λος Άντζελες έκρινε τον Μάρτιο ότι η Meta και η Google επέδειξαν αμέλεια σχεδιάζοντας πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που βλάπτουν τους νέους. Οι ένορκοι επιδίκασαν 6 εκατ. δολάρια σε νεαρή γυναίκα, η οποία υποστήριξε ότι εθίστηκε στο Instagram και το YouTube από παιδική ηλικία.
Η απόφαση του Νέου Μεξικού για τη δημόσια όχληση ακολούθησε προηγούμενη φάση της ίδιας δίκης, κατά την οποία ένορκοι είχαν υποχρεώσει τη Meta να καταβάλει 375 εκατ. δολάρια, κρίνοντας ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλεια των πλατφορμών της.
Τόσο η Meta όσο και η Google, που αρνούνται τις κατηγορίες στις συγκεκριμένες υποθέσεις, έχουν ανακοινώσει ότι θα ασκήσουν έφεση.
