Εταιρίες όπως το Tik Tok, η Google, και η Meta έρχονται αντιμέτωπες με σκληρές ρυθμίσεις, μετά την Ε.Ε, με έναν νέο νόμο που ψηφίστηκε χθες.
Οι Βρετανοί νομοθέτες αναφέρονται σε μια φιλόδοξη ρύθμιση, η οποία καθιστά τη Βρετανία την πιο ασφαλή διαδικτυακή χώρα, ενώ οι οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων κάνουν λόγο για καταπάτηση του απορρήτου αλλά και για περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης.
Είχε προηγηθεί τον προηγούμενο μήνα, η ψήφιση από την Ε.Ε του νόμου «Digital Services Act», ο οποίος θέτει στους κολοσσούς των μέσων δικτύωσης τεράστιες απαιτήσεις προκειμένου να «καθαρίσουν» τις πλατφόρμες από τοξικό περιεχόμενο.
Το περιεχόμενο του νόμου αφορά την υποχρέωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να απαγορεύουν παράνομο και τοξικό περιεχόμενο, όπως η κακοποίηση ανηλίκων, ρητορική μίσους, τρομοκρατία και εκδικητική πορνογραφία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα ανήλικα παιδιά. Οι πλατφόρμες πλέον θα είναι νομικά υπόλογες για τη διαδικτυακή ασφάλεια των ανηλίκων κάτι που μεταφράζεται από τους νομοθέτες ότι οι πλατφόρμες πρέπει να αλλάξουν τους αλγορίθμους σε ανήλικους χρήστες έτσι ώστε ακόμα και νόμιμο περιεχόμενο το οποίο όμως μπορεί να βλάψει την ψυχική υγεία τους, όπως η πορνογραφία ή περιεχόμενο που αφορά αυτοκτονίες, να μην εμφανίζεται στα πρώτα αποτελέσματα αναζήτησης. Επίσης, οι πλατφόρμες είναι πλέον νομικά υποχρεωμένες να επιτρέπουν την πρόσβαση μόνο σε παιδιά που είναι πιστοποιημένα τουλάχιστον 13 ετών, και να απαγορεύεται ρητά η πρόσβαση σε πορνογραφικό περιεχόμενο σε άτομα ηλικίας κάτω των 18.
Η νέα νομοθεσία αφορά όλες τις πλατφόρμες τις οποίες έχουν πρόσβαση οι Βρετανοί πολίτες ανεξαρτήτου χώρα προέλευσης των εταιριών, απευθυνόμενοι τόσο στους αμερικάνικους κολοσσούς αλλά και τον κινέζικο (Τik Tok).
Σε περιπτώσεις που παρατηρηθεί να μην έχει αντιμετωπιστεί το παράνομο περιεχόμενο ή να μην έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι οι εταιρίες θα έρθουν αντιμέτωπες με υπέρογκα πρόστιμα της τάξης των 18 εκατ. λιρών Αγγλίας ή με το 10% των ετήσιων παγκόσμιων πωλήσεων, αναλόγως ποιο ποσό είναι μεγαλύτερο. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι των εταιριών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις οδηγίες θα διώκονται με ποινική δίωξη ή οποία μπορεί να οδηγήσει μέχρι και τη φυλάκισή τους.
Οι Βρετανοί νομοθέτες στοιχίζονται με τους Ευρωπαίους νομοθέτες στο πλαίσιο ρύθμισης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία έρχονται για πρώτη φορά αντιμέτωπες με τόσο σκληρές νομοθετικές παρεμβάσεις. Όλα τα χρόνια, οι κολοσσοί τεχνολογιών με έδρα κυρίως το Delaware των ΗΠΑ, προστατεύονταν νομοθετικά από το γνωστό στην Αμερική άρθρο 230 του νόμου για τις τηλεπικοινωνίες. Το άρθρο αυτό αποκαλείται ο «ασφαλής λιμένας» των κολοσσών στις ΗΠΑ, γιατί πολύ απλά προβλέπει τη νομική ανευθυνότητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από το περιεχόμενο το οποίο ανεβαίνει από τους χρήστες τους.
Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια με αφορμή την προεδρία Τράμπ και την άνοδο της ρητορικής μίσους και παραπληροφόρησης και το Cambridge Analytica με τις υποκλοπές προσωπικών δεδομένων έχει συζητηθεί ουκ ολίγες φορές για το αν πρέπει να ρυθμιστούν ή όχι τα μέσα δικτύωσης αλλά και με ποιο τρόπο. Στην Αμερική η ελευθερία της έκφρασης προστατεύεται με την 1η τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ και αποτελεί «ιερό» νόμο και για αυτό το λόγο η ομοσπονδιακή νομοθετική παρέμβαση απουσιάζει για την αποφυγή σύγκρουσης με την πιο ευαίσθητη συνταγματική πρόβλεψη στο κόσμο.
Μέχρι πρότινος τα κράτη της Δύσης πίστευαν στην αυτορρύθμιση των κολοσσών αλλά δυστυχώς δεν είδαν αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό η νομοθετική παρέμβαση μοιάζει αναγκαία και από ότι φαίνεται αποσκοπεί στο «σπάσιμο» των κολοσσών σε επιμέρους τμήματα έτσι ώστε να καταπολεμήσουν την υπερσυγκέντρωση και το μονοπώλιο, το οποίο θεωρείται γενεσιουργός αιτία των προβλημάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δίκη της Google στο Κολαράντο της Αμερικής που ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα και αφορά κατηγορίες για παραβίαση αντιμονοπωλιακών κανόνων. Οι εισαγγελείς αναμένουν από την δικαιοσύνη το «σπάσιμο» του κολοσσού για μια πιο ανταγωνιστική και υγιή αγορά.
Στην Ε.Ε τα πράγματα δεν είναι ίδια. Η Γερμανία πρωτίστως είναι πολύ ευαίσθητη στο ζήτημα της ρητορικής μίσους και αποτελεί την πρώτη χώρα στην Ευρώπη με αντίστοιχη νομοθετική παρέμβαση σε κρατικό επίπεδο εδώ και κάποια χρόνια. Έτσι, με οδηγό την Γερμανία, ακολούθησε σε διακρατικό επίπεδο η ρύθμιση των μέσων δικτύωσης και τώρα με τη σειρά της ήρθε και η Βρετανία.
Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι πως θα κατορθώσουν οι κολοσσοί της τεχνολογίας να ανταπεξέλθουν στις παραπάνω ρυθμίσεις. Ήδη έχει επιστρατευτεί αναρίθμητο προσωπικό το οποίο θα ελέγχει το μεμπτό περιεχόμενο καθώς και τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης. Παρόλα αυτά, το έργο είναι τεράστιο, κοστοβόρο και πολύ ευαίσθητο. Τα όρια μεταξύ ελευθερίας του λόγου, λογοκρισίας και προστίμων είναι «λεπτά». Μένει να δούμε στο άμεσο μέλλον τα αντανακλαστικά των εταιρειών τα όποια όπως και να έχει θα υποστούν βαρύ οικονομικό πλήγμα.
