Κατώτερη των προσδοκιών που είχε ο εμπορικός κόσμος αποδείχθηκε η κίνηση στις εκπτώσεις, στο τέλος της 45νθήμερης περιόδου. Σύμφωνα με εκπροσώπους του εμπορικού κόσμου η κίνηση διαμορφώθηκε στα ίδια επίπεδα ή και χαμηλότερη σε σύγκριση με τις χειμερινές εκπτώσεις του 2022 με εξαίρεση τα εμπορικά κέντρα.
Η εικόνα που αποδίδεται από τους εμπόρους, τόσο από την Αθήνα, όσο και από τη Βόρεια Ελλάδα είναι μιας μειωμένης κινητικότητας, που περιγράφεται με τους καταναλωτές να κάνουν τη βόλτα τους στους εμπορικούς δρόμους όπως Ερμού, Τσιμισκή κλπ, αλλά να μην αγοράζουν όσο παλαιότερα. Οι δε κερδισμένοι από αυτή τη βόλτα είναι κατά κύριο λόγο και σύμφωνα πάντα με όσα αναφέρουν οι επιχειρηματίες, οι μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου και τα brands που βρίσκονται μέσα στα εμπορικά κέντρα.
Ένα χαρακτηριστικό, που τονίζεται από τους εκπροσώπους του εμπορικού κόσμου είναι ότι, σε μεγάλο βαθμό, για αυτή την έλλειψη κίνησης και κατά συνέπεια και κερδοφορίας ευθύνεται και το γεγονός ότι, πλέον, ένα κομμάτι της ‘’πίτας’’ έχει περάσει και στα e-shop, τα οποία, μάλιστα, έκαναν τις δικές τους προσφορές κατά τη διάρκεια της εκπτωτικής περιόδου, αυξάνοντας την επισκεψιμότητα.
Από την άλλη πλευρά, την κινητικότητα στα μαγαζιά, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, τόνωσαν τον Φεβρουάριο ειδικά, οι επισκέπτες από το εξωτερικό, αποδεικνύοντας ότι η προσπάθεια για την ενεργοποίηση του τουρισμού 12 μήνες το χρόνο αρχίζει να αποδίδει καρπούς και να γεμίζει, σε κάποιο βαθμό, τα ταμεία των καταστημάτων στην πρωτεύουσα, σε συγκεκριμένα σημεία, βέβαια.
Μόνιμο πρόβλημα, πάντως, παραμένει και για τις δύο πλευρές, του καταναλωτή και του επιχειρηματία τα ενεργειακά κόστη, τα οποία από τη μία μειώνουν το διαθέσιμο εισόδημα του μέσου πολίτη για αγορές ‘’δεύτερης προτεραιότητας’’ όπως τα ρούχα και τα παπούτσια και από την άλλη, ΄΄στενεύει’’ τους επενδυτικούς ορίζοντες του επιχειρηματία.
Για τον Νίκο Κογιουμτσή, Αντιπρόεδρο του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου η εκπτωτική περίοδος του 2023, η πρώτη για τη χρονιά δεν δικαίωσε τις προσδοκίες των εμπόρων και κατά τις εκτιμήσεις του, η πορεία ήταν ίδια ή και χαμηλότερη σε σχέση με το 2022. Σύμφωνα με όσα τονίζει ο ίδιος στο BusinessNews.gr «Δεν πήγαμε και τόσο καλά στις πρώτες εκπτώσεις της χρονιάς, ενώ είχαμε προσδοκίες. Και αυτό αφορά κυρίως την ένδυση και την υπόδηση, δύο κλάδους που περιμέναμε αυτή τη φορά να πάνε καλά. Η μείωση του διαθέσιμου ποσού κατανάλωσης έχει οδηγήσει σε αυτή την κατάσταση. Ενδεικτική είναι και η προχθεσινή έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ που κατέδειξε ότι πλέον ο μισθός ενός μέσου καταναλωτή φτάνει τις 18 ημέρες. Από αυτό συμπεραίνει κανείς πολλά για την καταναλωτική κίνηση το 2023».
Ο ίδιος αναφέρεται και στον αυξανόμενο χειμερινό τουρισμό: «Το μόνο θετικό είναι ότι έχουμε τουρισμό μέσα στον χειμώνα και αρχίζουμε σταδιακά να κερδίζουμε το στοίχημα του 12μηνου τουρισμού, ειδικά στην πρωτεύουσα. Το κέντρο της Αθήνας μέσα στις εκπτώσεις κινήθηκε αρκετά από τους τουρίστες. Ήταν η μόνη όαση μέσα στη δυσκολία. Ο ελληνας κατανάλωτης δυσκολεύεται πολύ, παρά τις καλές τιμές».
Ο Αντιπρόεδρος του ΕΕΑ υπογραμμίζει και το μόνιμο πρόβλημα των επιχειρήσεων ‘’δύο ταχυτήτων’’ που γίνεται πιο έντονο στις εκπτώσεις: «Έχουμε δύο ταχύτητες: Τα καταστήματα του κέντρου είχαν κίνηση, την ώρα που τα περιφερειακά δεν δούλεψαν πάλι, αυτό είναι κάτι που το εισπράττουμε. Συνεχίζει να υπάρχει μια κοινωνική ανισότητα μεταξύ μικρών και μεγάλων καταστημάτων και επιχειρήσεων και στο κάδρο μπαίνουν πάλι και τα σούπερ μάρκετ, τα οποία έχουν πλέον ένδυση και υπόδηση. Ειδικά τα σούπερ μάρκετ κερδίζουν ένα μερίδιο που θα μπορούσαν να έχουν τα μικρά, περιφερειακά καταστήματα».
Σε παρόμοιο μήκος κύματος και η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη όπως την περιγράφει στο BusinessNews.gr ο Αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Θεόδωρος Νίκος Χιονίδης: «Στις φετινές εκπτώσεις δεν υπήρχε κινητικότητα, δεν έγιναν οι αναμενόμενες πωλήσεις, όπως και τα Χριστούγεννα του 2022 δεν ήταν δυνατά από άποψη κερδοφορίας. Αυτό το αποδίδω και στο γεγονός ότι το e commerce έχει ανέβει πολύ τα τελευταία χρόνια και στην περίοδο των εκπτώσεων, γίνονται εκπτώσεις και από τα e-shop και ως εκ τούτου απορροφούν μια κινητικότητα που μπορεί να είχε πιο παλιά το φυσικό κατάστημα».
Ο κ. Χιονίδης, εξάλλου, διαπιστώνει ότι υπάρχει πλέον μια αλλαγή στο μίγμα της κατανάλωσης ανάλογα με τις περιόδους. «Τα τελευταία χρόνια για παράδειγμα τα Χριστούγεννα γίνονται πολύ λιγότερες αγορές σε σχέση με την περίοδο πριν τα Χριστούγεννα κοντά στην Βlack Friday. Είναι πιθανό κοντά στις γιορτές το εισόδημα του κόσμου να πηγαίνει κατά κύριο λόγο, πλέον, στα φαγώσιμα. Ο καταναλωτής έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί πλέον τα χρήματά του διαφορετικά και αυτό έχει αντίκτυπο στις θεσμοθετημένες εκπτωτικές περιόδους και θα συνεχίσει να έχει πιο έντονη επιρροή τα επόμενα χρόνια, συνδυασμένο και με την άνοδο των e-shops».
Από την πλευρά της, η κ. Μίνα Αναστασίου, ιδιοκτήτρια καταστήματος υπόδησης στο κέντρο της Κηφισιάς αναφέρει στο BusinessNews.gr ότι «κινήθηκαμε περισσότερο τον Ιανουάριο και αυτές τις τελευταίες ημέρες του Φεβρουαρίου. Ο κόσμος ήταν διστακτικός και αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν ότι ζητούσε επιπλέον εκπτώσεις στην τιμή που βάζαμε τα προϊόντα σε έκπτωση».
Η εικόνα το 2022
Έναν χρόνο ακριβώς πίσω, η εικόνα έμοιαζε συγκρατημένα αισιόδοξη. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΙΝ.ΕΜ.Υ. της ΕΣΕE) για το 32% των επιχειρήσεων οι πωλήσεις κινήθηκαν σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με πέρσι, το 29% στα ίδια επίπεδα, ενώ στο 39% των επιχειρήσεων οι πωλήσεις κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2021. Τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται με βάση τον κλάδο δραστηριότητας, την περιοχή και το μέγεθος της επιχείρησης
Ειδικότερα, σε κλαδικό επίπεδο, χαμηλότερες επιδόσεις καταγράφηκαν στον κλάδο του οικιακού εξοπλισμού (το 52% των επιχειρήσεων κινήθηκε πτωτικά σε σύγκριση με πέρσι). Αντίθετα, καλύτερη εικόνα παρουσιάζει ο κλάδος αθλητικού εξοπλισμού & ειδών ψυχαγωγίας (βιβλία/παιχνίδια κ.α), όπου το 48% των επιχειρήσεων παρουσίασε άνοδο των πωλήσεων σε σύγκριση με το πέρυσι, ενώ στον κλάδο της ένδυσης-υπόδησης δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις από τη γενική κατανομή.
Σε επίπεδο μεγέθους της επιχείρησης, σε όρους κύκλου εργασιών, οι μικρότερες, βρέθηκαν, για άλλη μια φορά, σε δυσμενέστερη θέση, καθώς το 40% σημείωσε χαμηλότερες πωλήσεις. Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, οι επιδόσεις είναι πιο ενθαρρυντικές με το 37% των επιχειρήσεων να κινείται σε υψηλότερα επίπεδα φέτος έναντι της περυσινής αντίστοιχης περιόδου.
Επιπλέον, από την έρευνα είχε προκύψει πως οι επιχειρήσεις που είχαν δυνατότητα πωλήσεων και εκτός φυσικού καταστήματος (τηλεφωνικές παραγγελίες, πωλήσεις μέσω κοινωνικών δικτύων, site, e-shop) εμφάνισαν ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις (34%) σε σχέση με εκείνες που δεν είχαν.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η καλύτερη περίοδος των εκπτώσεων είχε αναδειχθεί, για το 2022, η πρώτη περίοδος τον μήνα Ιανουάριο για το 38% των επιχειρήσεων, έπειτα ακολούθησε το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου με 24%, ενώ για σημαντικό μερίδιο επιχειρηματιών δεν σημειώθηκε κάποια διαφορά μεταξύ των περιόδων.
Εξάλλου, πέρυσι, το 94% των επιχειρήσεων είχαν χαρακτηρίσει τους καταναλωτές πιο συγκρατημένους στις αγορές τους, εύρημα δυσμενέστερο σε σχέση με πέρυσι, όπου αντίστοιχα κυμαινόταν στο 89%.
