Νέα μελέτη της IBHS Α.Ε εξετάζει την πορεία του κλάδου των εμφιαλωμένων νερών, αναψυκτικών και χυμών στην Ελλάδα. Ο Economic Research & Sectorial Studies Senior Analyst Αλέξης Νικολαΐδης αποκαλύπτει ότι η οικονομική ύφεση που εκδηλώθηκε στα τέλη του 2008 περιόρισε σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα, διαφοροποιώντας σε μεγάλο βαθμό την καταναλωτική συμπεριφορά. Έτσι, στις τρεις κατηγορίες της αγοράς την τελευταία πενταετία σημειώθηκε πτώση της κατανάλωσης, με το κυριότερο κριτήριο επιλογής να αποτελεί πλέον η τιμή.
Αποτρεπτικό ρόλο ως προς τη ζήτηση διαδραμάτισαν επίσης οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τις καλοκαιρινές περιόδους των τελευταίων ετών καθώς και η αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες το Σεπτέμβριο του 2011 στο 23%.
H υποχώρηση είναι περισσότερο έκδηλη στην κρύα αγορά, καθώς οι δαπάνες για εκτός οικίας διασκέδαση έχουν περιοριστεί δραστικά, ενώ το κανάλι λιανικής εμπορίας αποδεικνύεται πιο ανθεκτικό, εμφανίζοντας σαφώς μικρότερες απώλειες.
Αναλυτικά, η αγορά του εμφιαλωμένου νερού την τελευταία πενταετία εμφανίζει καθοδική πορεία, καθώς οι περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται στην κατανάλωση νερού βρύσης.
Tο 2014 ο όγκος κατανάλωσης μειώθηκε περίπου 3% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος. Ακολούθως, το 2015 σημειώθηκε βαθμιαία επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών, με συνέπεια να επικρατήσει ανησυχία σχετικά με ενδεχόμενη έξοδο της χώρας από την Ευρωζώνη και κλίμα αβεβαιότητας στην οικονομία. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, το περιβάλλον αυτό διατήρησε την πτωτική πορεία της κατανάλωσης, ωστόσο η περαιτέρω ενίσχυση της εισερχόμενης τουριστικής κίνησης προστάτευσε την αγορά από μεγαλύτερη πτώση.
Ο κλάδος των αναψυκτικών εμφανίζει την ίδια εικόνα που παρατηρείται και στον τομέα του εμφιαλωμένου νερού, με την αγορά τα τελευταία χρόνια να παρουσιάζει καθοδική πορεία λόγω της ύφεσης.
Ο όγκος κατανάλωσης υποχώρησε από 650 εκ. λίτρα το 2008 στα 430 εκ. λίτρα το 2014, σημειώνοντας σωρευτική κάμψη 34%. Επίσης, η αξία αγοράς το 2014 διαμορφώθηκε σε περίπου €450 εκ., ενώ ξεπερνούσε τα €700 εκ. πριν την εκδήλωση της ύφεσης.
Η τάση υποχώρησης εξακολούθησε και το 2015, αν και με χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με τον κλάδο να αποδεικνύεται ανθεκτικός λόγω της αντισταθμιστικής επίδρασης του τουρισμού, αλλά και της ανάδειξης των προϊόντων των ελληνικών επιχειρήσεων.
Χαρακτηριστικά, τους πρώτους 6 μήνες του 2015 οι πωλήσεις στα super market εμφάνιζαν υποχώρηση 5,9% σε όγκο και 3,9% σε αξία. Ακολούθως, τον Ιούλιο σημειώθηκε διψήφια υποχώρηση λόγω των capital controls, ενώ τους επόμενους μήνες η αγορά επανήλθε σε φυσιολογικά επίπεδα.
Η ύφεση έχει μετατοπίσει την κατανάλωση σε προϊόντα των ελληνικών επιχειρήσεων, γεγονός που έχει προκαλέσει κάμψη των μεριδίων των δύο Coca-Cola και Pepsico, κυρίως στα αναψυκτικά με γεύση. Η τάση αυτή εντάθηκε και από το κλείσιμο παραγωγικών μονάδων από τις δύο βιομηχανίες. Επιπλέον, οι εγχώριες εταιρείες (Λουξ, Green Cola) τα τελευταία χρόνια επενδύουν στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων, προσελκύοντας το ενδιαφέρον των καταναλωτών και ανταποκρινόμενες στην ανάγκη του κοινού για διαφοροποίηση.
Τέλος, η επιβολή των capital controls δυσχέρανε τη διαδικασία παραγωγής των εταιρειών του κλάδου, καθώς οι συναλλαγές με τους προμηθευτές πρώτων υλών δεν μπορούσαν να διεκπεραιωθούν. Συγχρόνως, σημαντικά εμπόδια παρατηρήθηκαν και στη διανομή των προϊόντων στις επιμέρους γεωγραφικές αγορές.
Σύμφωνα με την κ. Μαρία Μεταξογένη, Διευθύνουσα Σύμβουλο της IBHS, «η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού, αναψυκτικών και χυμών θα τεθεί εκ νέου σε ανοδική πορεία εφόσον επικρατήσουν σταθεροποιητικές οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που θα τονώσουν την ψυχολογία των καταναλωτών. Ωστόσο η προσδοκώμενη ανάκαμψη δεν φαίνεται ορατή στο άμεσο μέλλον, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα των θα περιοριστεί περαιτέρω λόγω των μέτρων που λήφθηκαν στα πλαίσια του νέου προγράμματος χρηματοδότησης».
Στη μελέτη της IBHS αναλύονται οι οικονομικές καταστάσεις 26 επιχειρήσεων εμφιάλωσης μεταλλικού νερού και 24 επιχειρήσεων παραγωγής αναψυκτικών και χυμών. Τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν συνοψίζονται στα εξής:
Α) Εμφιάλωση μεταλλικού νερού
- Ο Κύκλος Εργασιών του δείγματος το 2014 υποχώρησε οριακά κατά 0,6%, στα €191,39 εκ.
- Τα συνολικά ΚΠΤΦΑ αυξήθηκαν κατά 1,4%, στα €30,88 εκ., ενώ τα ΚΠΦ μειώθηκαν κατά 9,8%, στα €14,62 εκ.
- Το μέσο περιθώριο ΚΠΤΦΑ αυξήθηκε στο 11,8%. Αντιθέτως, το περιθώριο ΚΠΦ υποχώρησε σε μηδενικό επίπεδο, έναντι 0,8% το 2013.
- Η κεφαλαιακή μόχλευση σημείωσε μικρή υποχώρηση σε 0,9 προς 1.
- Το μέσο διάστημα είσπραξης Απαιτήσεων διαμορφώθηκε στους 7 μήνες.
Β) Παραγωγή αναψυκτικών και χυμών
- Ο Κύκλος Εργασιών το 2014 εμφάνισε μικρή ανάκαμψη: +1,9% στα €646,16 εκ.
- Τα ΚΠΤΦΑ ανήλθαν στα €23 εκ., έναντι οριακά θετικού επιπέδου το 2013, ενώ οι προ φόρων ζημιές περιορίστηκαν σε €10,86 εκ.
- Τα περιθώρια ΚΠΤΦΑ και ΚΠΦ αυξήθηκαν σε 12,4% και 4,3% αντίστοιχα.
- Η κεφαλαιακή μόχλευση παρέμεινε στο 0,5 προς 1.
- Οι Απαιτήσεις εισπράχθηκαν εντός διαστήματος 6 μηνών.
