Σχεδόν πέντε μήνες αφότου η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πυροδότησε παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η Ιταλία προχωρά στη μείωση της εξάρτησής της από την ενέργεια της Ρωσίας, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.
Η Ιταλία έχει μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου στο 25%, από περίπου 40% στις αρχές του έτους. Αντίθετα, η Γερμανία -η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης- εξακολουθεί να εισάγει περίπου το 35% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία.
Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι κυβερνήσεις σπεύδουν να γεμίσουν τους χώρους αποθήκευσης φυσικού αερίου και εξετάζουν εναλλακτικές πηγές ενέργειας, ακόμη και με πιθανό κόστος για το περιβάλλον. Η Ρωσία έχει ήδη περικόψει τις αποστολές προς την Ιταλία και οι αξιωματούχοι στη Ρώμη προετοιμάζονται για περαιτέρω περικοπές.
Την επόμενη εβδομάδα, ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι θα μεταβεί στην Αλγερία - που είναι πλέον ο κυριότερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ιταλίας - για δεύτερη φορά φέτος για να συζητήσει την ενίσχυση των διμερών σχέσεων.
Η ρωσική Gazprom σταμάτησε νωρίτερα φέτος τις παραδόσεις σε ορισμένες χώρες της ΕΕ λόγω διαφοράς πληρωμών. Στη Γερμανία, η κυβέρνηση ανησυχεί ότι οι ροές δεν θα επανέλθουν πλήρως όταν τελειώσουν οι εργασίες συντήρησης του Nord Stream 1, του μεγαλύτερου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Ρωσίας με την ήπειρο.
"Η Ιταλία μπορεί να επιβιώσει καλύτερα από τη Γερμανία, η οποία βασίζεται μόνο στις ρωσικές εισαγωγές", δήλωσε η Annalisa Perteghella, ανώτερη σύμβουλος πολιτικής για την ενέργεια και το κλίμα στο think tank Ecco. "Η Ρωσία πιθανότατα θα συνεχίσει τις στρατηγικές της κινήσεις με σκοπό να αυξήσει τις τιμές του φυσικού αερίου και θα στηριχθεί σε αυτό".
Οι αξιωματούχοι στην Ιταλία εργάζονται τώρα για να διασφαλίσουν ότι η χώρα θα είναι σε θέση να επιβιώσει τον επόμενο χειμώνα χωρίς δελτίο φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ακόμη και αν η Ρωσία σταματήσει πλήρως τις προμήθειες.
Ευρωπαϊκή κρίση
Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση είναι η χειρότερη της Ευρώπης εδώ και δεκαετίες. Η Γηραιά Ήπειρος αντιμετώπιζε ήδη χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τώρα ένας καύσωνας κατακλύζει τμήματα της περιοχής, επιβαρύνοντας τα ηλεκτρικά δίκτυα και θέτοντας σε κίνδυνο τα σχέδια της ενεργειακής ασφάλειας.
Η ΕΕ στοχεύει να έχει γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου τουλάχιστον κατά 80% μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου και προτρέπει τους πολίτες να εξοικονομήσουν ενέργεια τώρα, ώστε να αποφύγει η βιομηχανία να αναγκαστεί να μειώσει τη χρήση ενέργειας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι χώροι αποθήκευσης της Ιταλίας είναι σήμερα γεμάτοι κατά 60% περίπου.
Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και της Ιταλίας, εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να θέσουν ξανά σε λειτουργία μονάδες άνθρακα για να συμβάλουν στον μετριασμό της κρίσης εφοδιασμού, παρά τους μακροπρόθεσμους κλιματικούς στόχους της περιοχής.
Προκειμένου να απεξαρτηθεί σταδιακά από τη Ρωσία, η ιταλική κυβέρνηση, μαζί με την κρατικά ελεγχόμενη εταιρεία Eni SpA, έχει συνάψει συμφωνίες με χώρες της Αφρικής για την αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου.
Οι ροές φυσικού αερίου από την Αλγερία είναι υπερδιπλάσιες από εκείνες που προέρχονται από τη Ρωσία, σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία της εταιρείας δικτύου φυσικού αερίου της Ιταλίας, Snam SpA.
Κίνδυνος δελτίων
"Η Ιταλία βρίσκεται σε καλή θέση λόγω της διαφοροποίησης των προμηθειών της", δήλωσε η Perteghella. "Αλλά αν οι αποθήκες δεν γεμίσουν εγκαίρως, θα χρειαστεί να υπάρξουν δελτία ενέργειας και θα πρέπει να αρχίσουν το συντομότερο δυνατόν εθελοντικές αλλαγές στη συμπεριφορά".
Οι αποστολές της Gazprom προς την Ιταλία έχουν περιοριστεί από τα μέσα Ιουνίου και η Eni ανέφερε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η ρωσική εταιρεία σχεδιάζει να μειώσει περαιτέρω τις προμήθειες κατά περίπου ένα τρίτο. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας Ignazio Visco έχει προειδοποιήσει για ύφεση εάν η Μόσχα σταματήσει πλήρως τις ροές.
Η κυβέρνηση στη Ρώμη έχει ήδη διαθέσει περίπου 33 δισ. ευρώ για να προστατέψει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τους υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας, ενώ επεξεργάζεται ένα ξεχωριστό πακέτο βοήθειας ύψους έως και 8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με άτομα που έχουν γνώσεις του ζητήματος.
Με αρκετούς παράγοντες του ενεργειακού σεναρίου του επόμενου χειμώνα να είναι ακόμη ρευστοί, οι αξιωματούχοι εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης, το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα δελτία ενέργειας, αν και αυτό είναι απίθανο να εφαρμοστεί, ανέφεραν οι πηγές.
Ένας βασικός παράγοντας που θα παίξει ρόλο θα είναι οι θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
"Αν στη μέση του χειμώνα η Ρωσία διακόψει ξαφνικά τις προμήθειες στην Ιταλία, τα δελτία δεν θα είναι δυνατόν να αποφευχθούν", δήλωσε η Simona Benedettini, ανεξάρτητη σύμβουλος ενέργειας με έδρα τη Ρώμη.
