Η Ελλάδα και συγκεκριμένα οι εταιρείες που αγοράζουν φυσικό αέριο από τη Ρωσία θα πρέπει σε λιγότερο διάστημα του ενός μηνός να αποφασίσουν εάν θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν το ρωσικό εκβιασμό και να πληρώσουν σε ρούβλια ή εάν θα έχουν προετομαστεί για να προμηθευτούν φυσικό αέριο από άλλες πηγές ή και παρακάμπτοντας τις απευθείας συναλλαγές με τη ρωσικά συμφέροντα. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση και οι βασικοί προμηθευτές φυσικού αερίου ΔΕΠΑ Εμπορίας, Mytilineos, Προμηθέας Gas του Ομίλου Κοπελούζου τηρούν στάση αναμονής, περιμένοντας ξεκάθαρη καθοδήγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία άγεται και φέρεται. Γι΄αυτό το λόγο η γαλλική προεδρία συγκάλεσε έκτακτο συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες την άλλη εβδομάδα.
Σε αυτό το ρευστό σκηνικό η ευρεία σύσκεψη για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη υπό την προεδρία του κ. Μητσοτάκη και έστειλε το μήνυμα ότι «δεν αναμένεται να προκύψει διαταραχή στην προμήθεια της χώρας και η Ελλάδα είναι και θα παραμείνει ενεργειακά ασφαλής». Και τούτο διότι, όπως υπενθυμίστηκε, η χώρα έχει προετοιμαστεί εγκαίρως για το χειρότερο σενάριο της πλήρους διακοπής της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου που μέσω του Turk Stream εισέρχεται στο Εθνικό Σύστημα μέσω του σημείου εισόδου του Σιδηρόκαστρου. Έχει εκπονήσει ολοκληρωμένο σχέδιο από την αρχή της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, το οποίο «ενισχύθηκε» πρόσφατα με πρωτοβουλίες όπως η αύξηση της εξόρυξης λιγνίτη και η απόφαση για αύξηση της αποθηκευτικής ικανότητας του Τερματικού Σταθμού της Ρεβυθούσας, την πύλη εισόδου στη χώρα των φορτίων LNG που μαζί με το αζέρικο αέριο που μπαίνει μέσω του αγωγού TAP συνιστούν τις δύο εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου.
Το σχέδιο ενεργειακής επάρκειας
Το σχέδιο ενεργειακής άμυνας κινείται στους ακόλουθους άξονες:
1. Η αύξηση της αποθηκευτικής ικανότητας της Ρεβυθούσας στα 375.000 κυβικά μέτρα (από 225.000 σήμερα) μέσω της προσθήκης μιας τέταρτης πλωτής δεξαμενής (FSU). Για το θέμα αυτό υπάρχει σήμερα προγραμματισμένη τηλεδιάσκεψη μεταξύ της ΡΑΕ και του ΔΕΣΦΑ, όπου ενδεχομένως θα αποφασιστεί εάν η απαραίτητη υποδομή (δηλαδή το δεξαμενόπλοιο) θα μισθωθεί, θα αγοραστεί ή εάν θα προκριθεί η ενδιάμεση λύση της βραχυχρόνιας μίσθωσης έως ότου ξεκαθαρίσει ο ορίζοντας.
2. Χρήση ντίζελ αντί φυσικού αερίου στις πέντε μονάδες φυσικού αερίου που μπορούν να λειτουργήσουν με εναλλακτικό καύσιμο. Προς την κατεύθυνση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες, η ΡΑΕ σύστησε στη ΔΕΗ ΔΕΗ-5,51% να αρχίσει να γεμίζει με πετρέλαιο τις δεξαμενές στις δύο μονάδες του Λαυρίου και της Κομοτηνής, ώστε να είναι έτοιμες σε περίπτωση που χρειαστεί να «αλλάξουν» καύσιμο.
3. Αύξηση της εξόρυξης λιγνίτη κατά 50% σε βάθος διετίας. Στο πλαίσιο αυτό, το καύσιμο συγκεντρώνεται στις αυλές των λιγνιτικών μονάδων που αποτελούν τη βασική γραμμή «άμυνας» του ηλεκτρικού συστήματος σε περιόδους αυξημένης ζήτησης για ρεύμα και για αντιμετώπιση των αιχμών του φορτίου, όπως φάνηκε και το περασμένο καλοκαίρι. «Προσέχουμε για να έχουμε όταν υπάρχουν ανάγκες» είναι το «μότο» για τους λιγνίτες και δεν είναι τυχαίο ότι στην παρούσα φάση η λιγνιτική παραγωγή εμφανίζεται περιορισμένη. Για σήμερα, παραδείγματος χάρη, καταλαμβάνει μόλις 8,02% στο μίγμα της ηλεκτροπαραγωγής, έναντι μεριδίου 39,06 % των ΑΠΕ και 18,33% του φυσικού αερίου, ενώ υψηλό (27,65%) είναι και το ποσοστό των εισαγωγών. Αρμόδιες πηγές σημειώνουν επίσης ότι στις αρχές του 2023 αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η νέα λιγνιτική μονάδα υψηλής απόδοσης της ΔΕΗ Πτολεμαΐδα V, ενώ υπό συζήτηση φέρεται να είναι και η αύξηση των ωρών λειτουργίας των μονάδων του Αγίου Δημητρίου, υπό το φως των νέων εξελίξεων.
4. Παρακολούθηση της διαθεσιμότητας των φορτίων LNG στις διεθνείς αγορές, προκειμένου η ΔΕΠΑ Εμπορίας να προμηθευτεί επιπλέον φορτία εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο. Αυτή τη στιγμή στον μηνιαίο προγραμματισμό φορτίων LNG του ΔΕΣΦΑ για τον Μάιο εμφανίζεται φορτίο 463.000 KWh της Mytilineos (στις 5 Μαΐου), και φορτίο 500.000 KWh της ΔΕΠΑ στις 16 Μαΐου. Στις 18 Μαΐου θα εκφορτωθούν φορτία LNG για λογαριασμό της MET Energy EAD (που θα διοχετευθούν στη Βουλγαρία) και στις 25 Μαΐου προβλέπεται η εκφόρτωση ενός ακόμα φορτίου 535.000 KWh, επίσης για λογαριασμό της MYTILINEOS.
5. Διερεύνηση των δυνατοτήτων στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου σε υπόγειες αποθήκες στην Ιταλία. Εάν χρειαστεί να ενεργοποιηθεί άμεσα το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, αυτό θα συμβεί τουλάχιστον σε μια χρονική στιγμή που η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια είναι σχετικά περιορισμένη, καθώς την άνοιξη οι ανάγκες για θέρμανση περιορίζονται, ενώ τα κλιματιστικά δεν έχουν ακόμα τεθεί σε λειτουργία. Συνεπώς και η πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα θα είναι μικρότερη, ιδιαίτερα εάν ληφθεί υπόψη ο κομβικός ρόλος που διαδραματίζει το φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή.
