Το Υπουργείο Πολιτισμού -διά της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης- προχωρά στην προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της ρωμαϊκής έπαυλης στην Αγία Ευφημία, στην Κεφαλλονιά. Όπως πληροφορεί ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο που βελτιώνει την εμπειρία επίσκεψης και την προσβασιμότητα για τα εμποδιζόμενα άτομα και τα άτομα με αναπηρία χρηματοδοτείται με 330.000 ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνιοι Νήσοι» - ΕΣΠΑ 2021-2027. Το έργο αφορά στην κατασκευή στεγάστρου προστασίας, εξέδρας θέασης με πρόβλεψη πρόσβασης για άτομα με αναπηρία, στη συντήρηση και αποκατάσταση των ψηφιδωτών δαπέδων και των υφιστάμενων λιθοδομών.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Από το 2021, η αρμόδια Εφορεία του Υπουργείου Πολιτισμού έχει υλοποιήσει μία σειρά από ουσιαστικές παρεμβάσεις σε μνημεία της περιοχής του Δήμου Σάμης, τα οποία δεν είχαν δεχθεί για πολλά χρόνια τη δέουσα φροντίδα της Πολιτείας. Μία τέτοια περίπτωση είναι και η ρωμαϊκή έπαυλη της Αγίας Ευφημίας. Με την ολοκλήρωση του έργου για την προστασία, την αποκατάσταση και την ανάδειξή της, εξασφαλίζονται η ολοκληρωμένη προστασία και η στατική θωράκιση του μνημείου. Με τη δημιουργία της συγκεκριμένης σύγχρονης υποδομής προστασίας και επισκεψιμότητας, ο αρχαιολογικός χώρος καθίσταται ασφαλής, λειτουργικός και προσβάσιμος σε όλους τους επισκέπτες».
Η ρωμαϊκή έπαυλη βρίσκεται στο κέντρο περίπου του οικισμού της Αγίας Ευφημίας και χρονολογείται από τον 2ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της ρωμαϊκής περιόδου στην Κεφαλλονιά, με χαρακτηριστική κάτοψη σε σχήμα «Π». Διαθέτει οργανωμένους χώρους γύρω από κεντρικό αίθριο (atrium), δύο αξιόλογα ψηφιδωτά δάπεδα με γεωμετρικά μοτίβα, και διατηρεί σημαντικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα όπως τοιχοποιίες, δεξαμενή, πηγάδι, μολύβδινο αγωγό και κεραμικούς πίθους καθώς και κατάλοιπα λουτρικής εγκατάστασης. Το μνημείο φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε κατά την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο, στο τέλος της οποίας χρησιμοποιήθηκε ως χώρος ταφής όπως καταδεικνύεται από τους κεραμοσκεπείς τάφους που βρέθηκαν κατά την ανασκαφική έρευνα.
Η πρώτη ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 από το Βασίλειο Καλλιπολίτη, ενώ μετά από χρόνια εγκατάλειψης και σημαντικών φθορών, οι ανασκαφικές εργασίες επανεκκίνησαν το 2000. Την περίοδο 2008-2009 υλοποιήθηκαν σημαντικές εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης και ανάδειξης στο πλαίσιο του προγράμματος INTEREGG IIIA Ελλάδα-Ιταλία, με αποτέλεσμα τη διάσωση των ψηφιδωτών δαπέδων, τη στερέωση των τοιχοποιιών και την αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων.
