Στη στροφή λίγο πριν από την τελική ευθεία βρίσκεται το πρόγραμμα του πολλαπλού βιβλίου, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής διδακτικών πακέτων από τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τον περασμένο Ιούνιο.
Σύμφωνα με πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ από το ΙΤΥΕ- «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», μέσω του συστήματος του οποίου πραγματοποιήθηκε η επιλογή από τα σχολεία, δεν υπήρξε περίπτωση διδακτικού πακέτου με μηδενική ζήτηση, κάτι που σημαίνει ότι όλα τα διδακτικά πακέτα προς επιλογή θα πάρουν τον δρόμο προς το τυπογραφείο, ούτως ώστε τον Σεπτέμβριο του 2027, οι μαθητές από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου να έχουν στα χέρια τους τα νέα βιβλία.
Σύμφωνα με το ΙΕΠ, στη διαδικασία επιλογής συμμετείχε το σύνολο των σχολείων της επικράτειας. Αναλυτικά, σύμφωνα με στοιχεία από το ΙΤΥΕ- «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» συμμετείχαν: 4.319 Δημοτικά, 1.828 Γυμνάσια, 1.304 Λύκεια και 729 Μονάδες Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης Εξωτερικού.
Τι «φέρνει» το πολλαπλό βιβλίο
Με το πολλαπλό βιβλίο, όλοι οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θα έχουν για κάθε γνωστικό αντικείμενο ένα έντυπο διδακτικό βιβλίο, το οποίο θα έχει επιλεγεί από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου. Το βιβλίο θα βρίσκεται και σε ψηφιακή μορφή, στην Ψηφιακή βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων «Μελίσπη». Στη «Μελίσπη» (που έχει αναπτυχθεί επίσης από το ΙΤΥΕ -«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ») διατίθενται -ήδη- δημόσια τα Διδακτικά Πακέτα που έχουν ενταχθεί με Υπουργική Απόφαση στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, καθώς και τα συνοδευτικά τους ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, όπως προσομοιώσεις, διαδραστικές ασκήσεις, εκπαιδευτικά παιχνίδια, βίντεο, χάρτες κ.ά.
Έτσι, από την ερχόμενη σχολική χρονιά, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν στη διάθεσή τους όλα εγκεκριμένα διδακτικά βιβλία για το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, με τα οποία θα μπορούν να εμπλουτίσουν το μάθημα και να προσαρμόζουν την εκπαιδευτική διαδικασία ανάλογα με το μαθητικό δυναμικό.
«Η φιλοσοφία πίσω από το πολλαπλό βιβλίο είναι να δώσουμε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή, που να προσφέρει τη δυνατότητα επιπλέον εγκεκριμένου υλικού που μπορεί να το αξιοποιήσει ο εκπαιδευτικός, ο οποίος θα μπορεί να δημιουργεί μία εξατομικευμένη μαθησιακή διαδρομή για κάθε μαθητή και μαθήτρια, και να δώσει έτσι μεγαλύτερη αυτονομία στους εκπαιδευτικούς». Αυτό δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Πήλιουρας, μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Συνολικά, αυτή τη στιγμή είναι εγκεκριμένα 230 διδακτικά πακέτα, αριθμός ο οποίος «μεταφράζεται» σε 440 βιβλία συνολικά, για όλα τα μαθήματα των τάξεων από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου. Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Διονύσης Μουρελάτος, σύμβουλος του ΙΕΠ και υπεύθυνος του έργου, κάθε πακέτο περιλαμβάνει από ένα έως πέντε βιβλία (βιβλίο ή τεύχη βιβλίων μαθητή, τετράδια εργασιών).
Υβριδική μορφή εκπαιδευτικού υλικού
Ένα από τα νέα στοιχεία που εντάσσονται στα νέα διδακτικά πακέτα, είναι η ενσωμάτωση ψηφιακού περιεχομένου με πολλές μορφές και διαφορετικές δυνατότητες, ανάλογα το γνωστικό αντικείμενο και το μαθησιακό επίπεδο.
Πιο συγκεκριμένα, τα βιβλία ήδη από τη συγγραφή τους περιλαμβάνουν υποχρεωτικά κατά μέσο όρο ένα ψηφιακό μαθησιακό αντικείμενο ανά δύο σελίδες. «Η μορφή τους είναι υβριδική, είναι έντυπα και ψηφιακά ταυτόχρονα, καθώς υπάρχουν κωδικοί QR», είπε ο κ. Πήλιουρας και εξήγησε: «Τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, στα οποία θα παραπέμπουν οι κωδικοί QR είναι διαφορετικών τύπων, που εμπλουτίζουν τη διδασκαλία και τη μάθηση. Ενδεικτικά, αναφέρονται μικρές εφαρμογές, σταυρόλεξα, ασκήσεις, αναφορές σε επίσημες πηγές, όπως για παράδειγμα η ιστοσελίδα της Βουλής, ένας εννοιολογικός ή γεωγραφικός χάρτης».
Εκρεμμότητες και επόμενα βήματα
Αυτή τη στιγμή, όσον αφορά τα βιβλία των τάξεων από την Α’ Δημοτικού έως την Α’ Λυκείου, το ΙΕΠ θα προχωρήσει στην πρόσκληση για την υποβολή νέων προτάσεων διδακτικών πακέτων για τα μαθήματα των ξένων γλωσσών (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά), καλλιτεχνικών, μουσικής και φυσικής αγωγής. Στα μαθήματα αυτά, όπως εξήγησε ο κ. Μουρελάτος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, είτε δεν υπήρξαν καθόλου προτάσεις, είτε δεν προχώρησαν οι προτάσεις (άλλες απορρίφθηκαν, άλλες δεν προχώρησαν από την πλευρά των εκδοτών), είτε εγκρίθηκε μόνο ένα διδακτικό πακέτο.
Για τις περιπτώσεις που δεν έχει ακόμη ενταχθεί κανένα διδακτικό πακέτο, θα διατεθεί στην έντυπη μορφή του το ισχύον αυτή τη στιγμή, εγχειρίδιο. Σύμφωνα με τον ίσιο, αναμένεται ότι το 2027 θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά και τα νέα διδακτικά πακέτα, που θα προκύψουν από τη νέα πρόσκληση.
Όσον αφορά στη Β' και Γ' Λυκείου, αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη η διαδικασία της συγγραφής και υποβολής διδακτικών πακέτων. Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο κ. Μουρελάτος, για τη Β' Λυκείου η προθεσμία υποβολής θα λήξει στα μέσα του Φθινοπώρου, ενώ για τη Γ' Λυκείου στις αρχές της 'Άνοιξης του 2027. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, στόχος είναι τα νέα βιβλία να είναι διαθέσιμα σε έντυπη μορφή τον Σεπτέμβριο του 2028 για τη Β' Λυκείου και τον Σεπτέμβριο του 2029 για τη Γ' Λυκείου.
«Τα Θρησκευτικά μπορούν να "συνομιλούν" μαζί με τους νέους με σημερινούς όρους»
Ως μία πρόσκληση ανανέωσης του μαθήματος των Θρησκευτικών, ώστε «να συναντά τον σύγχρονο νέο, να απαντά στις ανάγκες του και να συνομιλεί μαζί του με σημερινούς όρους, έχοντας πάντοτε ανοιχτή την προοπτική του μέλλοντος» είδαν την πρόσκληση για συγγραφή βιβλίου στο πλαίσιο του πολλαπλού, οι Σωτήριος Κόλλιας, διδάκτωρ Θεολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ο π. Ζήσης Κτενίδης, Θεολόγος.
Έχοντας ήδη εμπειρία σε σχολικές τάξεις ως εκπαιδευτικοί, προχώρησαν στη συγγραφή του βιβλίου της Β΄ Γυμνασίου στα Θρησκευτικά, μπαίνοντας στη διαδικασία να εφαρμόζουν στην πράξη κάθε διδακτική ενότητα, ώστε να διαπιστώσουν τι λειτουργεί και τι χρειάζεται αναπροσαρμογή.
Όπως επεσήμαναν οι συγγραφείς στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «τα Θρησκευτικά σήμερα έχουν αλλάξει ριζικά σε σχέση με την εικόνα που πολλοί διατηρούν από παλαιότερες δεκαετίες». Όπως είπαν, πρόκειται για μάθημα «ζωτικής σημασίας» για το σύγχρονο σχολείο, καθώς «συνομιλεί με τον σύγχρονο νέο» και «ανοίγει δρόμους σκέψης γύρω από τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης».
«Είναι μάθημα παιδείας και πολιτισμού, διάκρισης και προσωπικής αναζήτησης, χώρος ουσιαστικού προβληματισμού γύρω από καίρια ζητήματα. Οι μαθητές καλούνται να καλλιεργήσουν ικανότητες που τους βοηθούν να συνυπάρχουν αρμονικά με όλους τους ανθρώπους, να σέβονται τον θρησκευτικά διαφορετικό, να συνεργάζονται και να συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία του κοινωνικού συνόλου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο επενδύσαμε τόσο πολύ στα παραπάνω στοιχεία στο δικό μας βιβλίο» τόνισαν.
«Ευκαιρία ανάδειξης των Κοινωνικών Επιστημών»
Από την πλευρά του, ο Κώστας Θεριανός, εκπαιδευτικός και συγγραφέας --μαζί με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Μανούσου Μαραγκουδάκη-- του βιβλίου της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Α' Λυκείου, σημείωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι στόχος ήταν να αναδειχθεί ξανά το αντικείμενο των Κοινωνικών Επιστημών, μετά την αφαίρεσή του το 2021. «Απώτερος στόχος μας ήταν να καλύψουμε στο ελάχιστο, το κενό στις κοινωνικές επιστήμες και την αγωγή του πολίτη που δημιουργήθηκε», σημείωσε.
Όπως εξήγησε, πιστεύει στη φιλοσοφία του πολλαπλού βιβλίου, καθώς είναι σημαντικό «οι εκπαιδευτικοί να έχουν πολλούς και διαφορετικούς έντυπους και ψηφιακούς πόρους στη διδασκαλία τους».
«Ακόμη και με το ίδιο Πρόγραμμα Σπουδών, οι συγγραφείς μπορούν να δώσουν τη δική τους οπτική για το περιεχόμενο του μαθήματος, την παρουσίαση της ύλης, την οπτικοποίηση των εννοιών και τις προτεινόμενες δραστηριότητες. Έτσι, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέξουν τι και πώς θα διδάξουν μέσα σε ένα πλαίσιο πολλών επιλογών», πρόσθεσε.
