Πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2022 στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 86ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η Εσπερίδα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας με τίτλο «Πορεία προς την Κλιματική Ουδετερότητα. Οι Δήμοι της Ελλάδας και της Κύπρου που επελέγησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εντάχθηκαν στο πρόγραμμα “100 Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις έως το 2030”».
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Αντιπρόεδρος Α’ της ΡΑΕ, Δημήτρης Ψυχογυιός σημείωσε: «Το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σήμερα σε πόλεις και έως το 2050 θα ζει το 70%. Αυτό σημαίνει ότι τα 2/3 της παγκόσμιας ενέργειας καταναλώνεται στις πόλεις. Μία λύση που προτείνεται είναι οι έξυπνες πόλεις και αμέσως μετά οι έξυπνες βιώσιμες πόλεις οι οποίες από τη μία πλευρά θα μειώσουν τους ρύπους και από την άλλη θα βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Τέτοιες πόλεις υπάρχουν και είναι η Βαρκελώνη, η Σιγκαπούρη και πιθανόν να γίνει η Μελβούρνη. Στα βήματα αυτών των πόλεων θέλουμε να βαδίσουμε και αυτός είναι ο σκοπός της Εσπερίδας που διοργανώνουμε».
Στην Εσπερίδα απηύθυνε χαιρετισμό ο Χρύσσης Νικολαΐδης, μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της Αποστολής των Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων ο οποίος τόνισε πως οι στόχοι που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 θα είναι αδύνατον να επιτευχθούν χωρίς την πρωτοπορία των πόλεων και τις δεσμεύσεις τους. Σημείωσε μάλιστα πως η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν επιτύχει αυξημένο αριθμό πόλεων που συμμετέχουν στην Αποστολή των Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων και αυτό «οφείλεται στη δέσμευση, στη φιλοδοξία, την ικανότητα και τη σκληρή δουλειά των Δήμων που επελέγησαν αλλά και στις πρωτοβουλίες του γγ Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος». Ταυτόχρονα, υπογράμμισε πως το «ελληνικό μοντέλο κρατικής στήριξης προωθείται από την ΕΕ και σε άλλα κράτη ως ένα καλό παράδειγμα».
Από την πλευρά του ο Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ευχαρίστησε τη ΡΑΕ για την πρωτοβουλία διοργάνωσης της Εσπερίδας και τόνισε πως η χώρα μας πέτυχε ένα μεγάλο στοίχημα με την επιλογή έξι ελληνικών πόλεων που συμμετέχουν στην Αποστολή των Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων. Σημείωσε την ανάγκη οι έξι αυτοί ελληνικοί Δήμοι να λειτουργήσουν ως ομάδα ενώ ανέφερε πως το πρόγραμμα έχει μεγάλη χρηματοδότηση, κυρίως ευρωπαϊκή, από το Πράσινο Ταμείο. «Υπάρχει μία σκέψη να εντάξουμε τα πρώτα 20 εκατομμύρια που θα δοθούν, στις έξι αυτές πόλεις και υπάρχει σκέψη να δοθούν χρήματα σε άλλες 21 τουλάχιστον πόλεις που έχουν υπογράψει το Μνημόνιο Συνεργασίας αλλά και σε άλλες πόλεις που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Είμαστε, επίσης, στη διαδικασία δημιουργίας Δικτύου Δήμων για την Κλιματική Ουδετερότητα που θα έχει μία νομική μορφή» γνωστοποίησε και τόνισε:
«Ο κόσμος θα είναι αλλιώς στις κλιματικά ουδέτερες πόλεις. Θα αλλάξουν οι συμπεριφορές στη μετακίνηση και είναι σημαντικό οι ίδιοι οι πολίτες να αντιληφθούν αυτές τις αλλαγές καθώς το 2030 θα πρέπει να γνωρίζουν ότι θα χρησιμοποιούν ποδήλατο, θα περπατούν πολύ, θα χρησιμοποιούν κοινόχρηστα αυτοκίνητα». Επισήμανε, ταυτόχρονα, πως οι έξι ελληνικοί Δήμοι θα πρέπει να τηρήσουν τα χρονοδιαγράμματα για να μην υπάρξει έξοδος κάποιας πόλης από το πρόγραμμα.
Ο Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), Δρ. Ανδρέας Πουλλικκάς στην τοποθέτησή του επικεντρώθηκε στις κλιματικά ουδέτερες πόλεις και ειδικότερα στις μελλοντικές πόλεις του υδρογόνου. Αναφέρθηκε στην πιθανότητα της μετάβασης του ενεργειακού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την οικονομία του άνθρακα στην οικονομία του υδρογόνου με έμφαση στις ενεργειακές υποδομές που χρειάζονται καθώς επίσης και το απαιτούμενο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αναγκαιότητα της μεγάλης διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς επίσης και στην ανάγκη ένταξης συστημάτων παραγωγής και αποθήκευσης πράσινου υδρογόνου. Τέλος έγινε αναφορά στις διάφορες, ανά τον κόσμο, εθνικές στρατηγικές υδρογόνου όπου μέχρι το 2035 αναμένεται η πρώτη πόλη υδρογόνου.
Εκ μέρους του Δήμου Θεσσαλονίκης στην Εσπερίδα μίλησε ο αντιδήμαρχος Έργων, Εφραίμ Κυριζίδης ο οποίος εξέφρασε την ικανοποίηση του Δήμου που συμμετέχει στο δίκτυο των κλιματικά ουδέτερων πόλεων. Υπογράμμισε την ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών πρόσληψης ειδικού προσωπικού και νέων επιστημόνων που θα βοηθήσουν στην υλοποίηση του προγράμματος και ζήτησε «γενναίες χρηματοδοτήσεις».
Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Τρικκαίων, Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε πως οι ελληνικοί Δήμοι θα πρέπει να οργανωθούν σε δίκτυο και να κινηθούν οργανωμένα. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις δράσεις του Δήμου Τρικκαίων στους τομείς της εξοικονόμησης ενέργειας, της βιώσιμης κινητικότητας, στα ευφυή τεχνολογικά συστήματα, στην πράσινη και κυκλική οικονομία, στον επανασχεδιασμό του αστικού τοπίου και την καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και αλλαγής συμπεριφοράς. Έκανε λόγο για τις συνεργασίες που αναπτύσσει ο Δήμος με όλους τους φορείς και τόνισε πως θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα να δουλέψουν στο πρόγραμμα των Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων νέοι επιστήμονες που θα βοηθήσουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των καινοτόμων δράσεων που στοχεύει ο Δήμος.
Ο Δήμαρχος Κοζάνης, Λάζαρος Μαλούτας, χαρακτήρισε τα ζητήματα της κλιματικής ουδετερότητας ως πρόκληση και σημείωσε πως η Κοζάνη αναζητά ένα νέο αναπτυξιακό και παραγωγικό μοντέλο θέλοντας να κινηθεί προς το μέλλον και όχι προς το παρελθόν. Τόνισε τις ιδιαιτερότητες της πόλης με τις μεγάλες υψομετρικές διαφορές που δεν ευνοούν τη μετακίνηση με το ποδήλατο, αλλά υπάρχει η εναλλακτική λύση του ηλεκτρικού ποδηλάτου. Αναφέρθηκε στο μεγάλο έργο τηλεθέρμανσης και σημείωσε πως είναι στοίχημα να μην προέρχεται από λιγνίτη αλλά από ΑΠΕ. Σημείωσε, παράλληλα, πως ήδη ο Δήμος ίδρυσε ενεργειακή κοινότητα και διαθέτει Βεβαίωση παραγωγού για 6MW Φ/Β που θα καλύψουν το 90% των καταναλώσεων των δημόσιων κτιρίων της Κοζάνης.
«Η συνεργασία όλων μας είναι μονόδρομος» σημείωσε ο Δήμαρχος Ιωαννιτών, Μωυσής Ελισάφ αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις του Δήμου προς την κατεύθυνση της κλιματικής ουδετερότητας και τόνισε πως υπάρχουν πολλά παλιά κτίρια, ιδιαίτερα ενεργοβόρα, και θα πρέπει στις πόλεις που επελέγησαν να δοθούν προτεραιότητες (πχ στα προγράμματα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» και «ΗΛΕΚΤΡΑ» που ανακοινώθηκε) και αυξημένα κονδύλια για να καταστεί εφικτός ο στόχος. Τόνισε πως το σημαντικότερο είναι οι ίδιοι οι πολίτες να αντιληφθούν την ανάγκη για αυτή την πορεία και να αλλάξουν συνήθειες και συμπεριφορές.
Ο Δήμαρχος Καλαμάτας, Αθανάσιος Βασιλόπουλος είπε πως η επιλογή του Δήμου του για τη διεκδίκηση της συμμετοχής στις Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις έγινε με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. «Για την Καλαμάτα ήταν μία ιστορική απόφαση η απόφαση συμμετοχής της στις κλιματικά ουδέτερες πόλεις και η προσπάθεια μας ήταν ομαδική με στόχο το χτίσιμο της Καλαμάτας του αύριο» τόνισε. Αναφέρθηκε, επίσης, σε ειδικότερα ρυθμιστικά μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν και θα βοηθήσουν τον Δήμο να προχωρήσει ενώ γνωστοποίησε πως ο Δήμος ετοιμάζεται να δραστηριοποιηθεί με ενεργειακή κοινότητα.
«Η Λεμεσός είναι η μόνη πόλη από την Κύπρο που επελέγη από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα των Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων και ταυτόχρονα ο Δήμος Λεμεσού είναι ο μόνος Δήμος, εκτός Ελλάδας, που εντάσσεται στο ελληνικό Δίκτυο Δήμων για την Κλιματική Ουδετερότητα που συστάθηκε από τον Έλληνα Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος» ανέφερε, από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Λεμεσού, Νίκος Νικολαΐδης χαρακτηρίζοντας τον στόχο της κλιματικά ουδέτερης πόλης ως φιλόδοξο. Κατέληξε λέγοντας ότι «σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως στη Σουηδία, επιτεύχθηκαν οι αλλαγές σε βάθος δεκαετιών ενώ εμείς σήμερα καλούμαστε να πετύχουμε τα ίδια πράγματα μέσα σε διάστημα μόλις οκτώ χρόνων. Πρέπει να γίνουν πάρα πολλά σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Η ευρωπαϊκή αυτή αποστολή αποτελεί μία ιστορική ευκαιρία για μεταμόρφωση και μετασχηματισμό των τοπικών κοινωνιών μας. Όσα γίνουν θα είναι προς όφελος των πολιτών».
