Το Βόρειο Αιγαίο βρίσκεται μεταξύ των 63 περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο του πιλοτικού έργου «Συμπράξεις για την περιφερειακή καινοτομία», μιας πρωτοβουλίας που αναπτύχθηκε από κοινού με την Επιτροπή των Περιφερειών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, οι συμμετέχοντες στην πιλοτική δράση είναι διατεθειμένοι να ανταλλάξουν ορθές πρακτικές και να αναπτύξουν και να δοκιμάσουν από κοινού εργαλεία που επιτρέπουν την κινητοποίηση πολλαπλών πηγών χρηματοδότησης και την προώθηση πολιτικών, καθώς και τη σύνδεση περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων με πρωτοβουλίες της ΕΕ για τον πράσινο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Οι συμπράξεις αυτές θα ληφθούν υπόψη στο νέο θεματολόγιο καινοτομίας για την Ευρώπη, όπου η καινοτομία αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα του μετασχηματισμού προς τη βιωσιμότητα, συνδέοντας τις τοπικές στρατηγικές με τις ενωσιακές πρωτοβουλίες.
Η πρόσκληση προσείλκυσε μεγάλο αριθμό εκπροσώπων του οικοσυστήματος της καινοτομίας της ΕΕ: κράτη μέλη, όπως η Σλοβακία, που συμμετέχουν σε εθνικό επίπεδο, και ευρύ φάσμα περιφερειών της ΕΕ (Ανδαλουσία, Αζόρες, Ο-ντε-Φρανς, Οστροβοθνία, περιφέρεια Κάτω Καρπαθίων, Βόρειο Αιγαίο, Εμίλια Ρομάνια και πολλές άλλες). Η πρόσκληση ενεργοποίησε επίσης διαδικασία συνεργασίας και δικτύωσης από τη βάση προς την κορυφή, που έχει ήδη φέρει σε επαφή πολλούς συμμετέχοντες στο πλαίσιο πολυπεριφερειακών δικτύων, όπως, για παράδειγμα, η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, ο μηχανισμός για τις βιοπεριφέρειες και η κοινοπραξία των πόλεων 4.0 (Leuven, Bologna, Turku), διευρυμένη και με τις πόλεις Eindhoven (NL), Espoo (FI) και Cluj-Napoca (RO).
Η Επίτροπος Καινοτομίας, Έρευνας, Πολιτισμού, Εκπαίδευσης και Νεολαίας, Μαρίγια Γκαμπριέλ, δήλωσε: «Για να οικοδομήσουμε οικονομίες ισχυρότερες και καθαρότερες και κοινωνίες δικαιότερες θα πρέπει να θέσουμε την καινοτομία στο επίκεντρο του θεματολογίου πολιτικής της ΕΕ. Για να επιτύχουμε τον στόχο της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης χρειαζόμαστε καινοτομία σε κάθε περιφέρεια και σε κάθε χώρα, εξασφαλίζοντας τη μεταξύ τους σύνδεση. Οι συμπράξεις αυτές μας επιτρέπουν να δημιουργήσουμε γέφυρες που θα διευκολύνουν τις συνέργειες μεταξύ επενδύσεων και καινοτόμων λύσεων. Περιμένω με ενδιαφέρον να ανακαλύψω τις καινοτόμες ιδέες και προσεγγίσεις που θα προκύψουν από τη σύνδεση αυτή.»
Η Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, Ελίζα Φερέιρα, δήλωσε: «Η συνεργασία και η καινοτομία είναι βασικές συνιστώσες της βιώσιμης και ανθεκτικής ανάπτυξης των περιφερειών της ΕΕ. Όλες οι περιοχές διαθέτουν δυναμικό καινοτομίας που πρέπει να αξιοποιηθεί. Γι' αυτό χάρηκα που είδα τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την πρόσκληση. Περιμένω με ανυπομονησία τα αποτελέσματα του πιλοτικού έργου, ελπίζοντας ότι θα συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας που εξακολουθεί να χωρίζει τις περιφέρειες και να περιορίζει τις επιδόσεις της ΕΕ στο σύνολό της.»
Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, Απόστολος Τζιτζικώστας, δήλωσε: «Ενθαρρύνοντας την καινοτομία ενισχύουμε την ανθεκτικότητα και την ικανότητα των τοπικών μας κοινοτήτων να αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, να προστατεύουν τους πολίτες και να στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες. Στο πλαίσιο αυτό, βασιζόμαστε στη συνεργασία των επιτρόπων Φερέιρα και Γκαμπριέλ σχετικά με τις συμπράξεις για την περιφερειακή καινοτομία ως βασικό εργαλείο για τον συντονισμό όλων των διαθέσιμων κονδυλίων για τη διάδοση της καινοτομίας σε τοπικό επίπεδο, με έμφαση στην ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και βιωσιμότητας των περιφερειών, των πόλεων και των χωριών μας.»
Εγχειρίδιο συμπράξεων για την περιφερειακή καινοτομία
Οι συμμετέχοντες στο πιλοτικό έργο θα εξετάσουν τις νέες συμπράξεις για την περιφερειακή καινοτομία με βάση το έγγραφο «Partnership for Regional Innovation Playbook» (Εγχειρίδιο συμπράξεων για την περιφερειακή καινοτομία), ένα αρχικό έγγραφο καθοδήγησης που δημοσιεύτηκε σήμερα από το Κοινό Κέντρο Ερευνών. Το εγχειρίδιο προτείνει ένα ευρύ φάσμα εργαλείων και μηχανισμών διακυβέρνησης για την ενίσχυση του συντονισμού των περιφερειακών, εθνικών και ενωσιακών πολιτικών καινοτομίας με σκοπό την υλοποίηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης της Ευρώπης και την αντιμετώπιση του χάσματος καινοτομίας στην ΕΕ. Βασική συνιστώσα της προτεινόμενης προσέγγισης είναι η καθιέρωση τοπικών αποστολών για τον συντονισμό των δράσεων βάσει μιας συνεκτικής κατευθυντήριας λογικής, η οποία επιτρέπει τη διερεύνηση ευρύτερων πολιτικών συνδυασμών για την καινοτομία σε επίπεδο συστήματος.
Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής δράσης, οι συμμετέχοντες θα δοκιμάσουν αυτά τα εργαλεία πολιτικής, εκπονώντας παράλληλα από κοινού επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές. Το εγχειρίδιο και η πιλοτική δράση θα προωθήσουν επίσης τις ορθές πρακτικές, θα διευκολύνουν τη μάθηση μέσω του πειραματισμού και θα στηρίξουν τις δημόσιες διοικήσεις και το ευρύτερο οικοσύστημα.Η πιλοτική δράση δεν θα επηρεάσει την τρέχουσα διαδικασία προγραμματισμού των κονδυλίων για την περίοδο 2021-2027.
