Μέσα από τις δράσεις του «Φάρου» βοηθάει τα παιδιά που ζουν στον Δενδροπόταμο της Θεσσαλονίκης φωτίζοντας, τις ζωές τους και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ώστε να έχουν ένα καλύτερο μέλλον.
Γράφει η Μαρία Γκουρτσιλίδου
«Ν’ αγαπάς την ευθύνη, να λες εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω». Μέσα σε αυτή τη φράση του Νίκου Καζαντζάκη περιλαμβάνεται όλο το νόημα της ζωής του αρχιμανδρίτη Αθηναγόρα Λουκατάρη, το οποίο κάνει πράξη στο ακέραιο. Πρόσφατα επιλέχθηκε να συμμετάσχει στην τιμητική επιτροπή των Αριστείων Εταιρικής Υπευθυνότητας του ΣΔΕ. Εκεί, ο «Φάρος» βρέθηκε ανάμεσα σε ανθρώπους οι οποίοι αγωνίζονται να εξαλείψουν τους κοινωνικούς αποκλεισμούς και να μειώσουν τις αποστάσεις κάνοντας προσιτά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους σε συνανθρώπους μας που δοκιμάζονται από τη γενικευμένη κρίση. Με αφορμή αυτή τη συμμετοχή του, ο αρχιμανδρίτης Αθηναγόρας Λουκατάρης μίλησε στο Business News Magazine για το έργο του «Φάρου», αλλά και τη συμβολή των εταιρειών στην κοινωνία μέσα από δράσεις ΕΚΕ.
Συμμετείχατε στην τιμητική επιτροπή των Αριστείων. Πώς σας έγινε η πρόταση και τι θεωρείτε ότι αποκομίσατε από όλη αυτή την εμπειρία;
Η Οργανωτική Επιτροπή των Αριστείων 2019 Εταιρικής Υπευθυνότητας του ΣΔΕ μάς έκανε την ιδιαίτερη τιμή να μας συμπεριλάβει στην Τιμητική Επιτροπή της φετινής διοργάνωσης. Αποδεχτήκαμε με χαρά την πρόσκληση συμμετοχής σε αυτή τη μεγάλη γιορτή της αγάπης και της ευθύνης, που μας έδωσε τη δυνατότητα να συναντήσουμε από κοντά ανθρώπους που αγωνίζονται να εξαλείψουν τους κοινωνικούς αποκλεισμούς και να μειώσουν τις αποστάσεις κάνοντας προσιτά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες του πολιτισμού μας στα παιδιά όλου του κόσμου, στα Ελληνάκια, τα Ελληνάκια Τσιγγανάκια, αλλά και στα προσφυγόπουλα.
Ήταν φανερό ότι ανοίγονταν νέοι ορίζοντες για τα παιδιά μας μέσα από τη γνωριμία και την επαφή με αυτούς τους ξεχωριστούς ανθρώπους, οι οποίοι, παρόλο που δραστηριοποιούνται μέσα σε ένα δύσκαμπτο οικονομικό πλαίσιο παλεύοντας σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, κατάφεραν να συνδυάσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη της εταιρείας τους με την ευαισθητοποιημένη στάση απέναντι στους συνανθρώπους μας που δοκιμάζονται από τη γενικευμένη κρίση, όπως φαίνεται και από τα αποτελέσματα των συνεργατικών δράσεων που επέλεξαν να στηρίξουν. Ως επιτυχημένοι επιχειρηματίες και διακεκριμένοι ενεργοί πολίτες, θεωρώ ότι είναι τα καταλληλότερα πρότυπα για να εμπνεύσουν τα ενήλικα παιδιά μας που σπουδάζουν σε Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης και παρακολουθούν σεμινάρια νεανικής επιχειρηματικότητας, ενώ εξετάζουν καινοτόμους εφαρμογές σε πεδία μελλοντικής δραστηριοποίησής τους.
Τα Αριστεία επιβραβεύουν τις δράσεις των επιχειρήσεων που συμβάλλουν σε έναν καλύτερο κόσμο. Πιστεύετε ότι μπορούμε να ελπίζουμε και να βλέπουμε με αισιοδοξία το μέλλον;
«Ν’ αγαπάς την ευθύνη, να λες εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω». Η Ιστορία έγραψε στις πιο φωτεινές σελίδες της για αυτούς που κάθε πρωί έκαναν καινούργιο συμβόλαιο με τον εαυτό τους, αναλαμβάνοντας όχι μέρος της ευθύνης μέσα από μπακαλίστικους υπολογισμούς, αλλά όλη την ευθύνη στο ακέραιο. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσει ο καθένας μας ξεχωριστά ότι μόνος του πρέπει να αναλάβει το σύνολο της ευθύνης, χωρίς να προφασίζεται την απραξία των άλλων, για τους οποίους μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει ως θετικό παράδειγμα, αν πιστέψει στη δύναμη της μονάδας, που μπορεί να χρησιμεύσει ως μοχλός κινητοποίησης των υπολοίπων. Είναι ανάγκη να αποκτήσει μορφή και ευδιάκριτη ταυτότητα η άμορφη μάζα αδρανών ατόμων, μετασχηματιζόμενη σε δυναμική ομάδα ενεργών προσώπων με ανθρωπιστικό προσανατολισμό.
Έχετε ξεχωρίσει εσείς κάποιες εταιρείες οι οποίες επιτελούν σημαντικό έργο μέσω των δράσεων ΕΚΕ;
Πολλές είναι οι επιχειρήσεις που μας στηρίζουν στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης τους, είτε άμεσα είτε έμμεσα, μέσω διαμεσολαβητών φορέων, όπως η Τράπεζα Τροφίμων Θεσσαλονίκης, ο Δεσμός και το Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αρωγής. Μερικές από αυτές θα ήθελα να αναφέρω εδώ και με την ευκαιρία της αναφοράς αυτής, να εκφράσω και από αυτό το βήμα τις θερμές μας ευχαριστίες: ΑΒ Βασιλόπουλος, Arla, Barilla, Chipita, 3E, Cοca-Cola, Colgate Palmolive, Cosmote, Creta Farms, Danone, Delonghi Group, Δέλτα, ΕΥΔΑΠ, Elbisco, ΦΑΓΕ, Ferrero, Γιώτης, ΙΟΝ, Καραμολέγκος, Κρι-Κρι, Minerva, Nestlé, Unilever, Vodafone. Ακόμα, θα ήθελα να αναφέρω τις εταιρείες: Lidl Hellas, Διαμαντής Μασούτης, Μπάρμπα Στάθης και Α. Χατζόπουλος Α.Ε., καθώς και τις εταιρείες: Stone Group, Fibran, Isomat, Sika και Κοσμάογλου. Ελπίζουμε στο μέλλον να καταφέρουμε να συνεργαστούμε με περισσότερες, διευρύνοντας το δίκτυο αλληλεγγύης που αγκαλιάζει όλο τον Δενδροπόταμο.
Τι είναι ο «Φάρος του Κόσμου» και πόσα χρόνια αριθμεί από την ίδρυσή του; Πώς προέκυψε η ιδέα δημιουργίας του;
Ο «Φάρος του Κόσμου» δραστηριοποιείται στον Δενδροπόταμο της Δυτικής Θεσσαλονίκης, που κατοικείται από περίπου 4.000 Ρομά, αριθμός που αντιπροσωπεύει ποσοστό μεγαλύτερο από το 90% των κατοίκων του συγκεκριμένου συνοικισμού, και παρουσιάζει πολύ υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας λόγω της αδυναμίας των κατοίκων του να βρουν νόμιμους τρόπους βιοπορισμού.
Δεδομένου ότι για το πρόβλημα αυτό ευθύνονται κατά κύριο λόγο τα πολύ υψηλά ποσοστά αναλφαβητισμού των Ρομά και ο πολύ χαμηλός γραμματισμός τους, βασικός στόχος της ολιστικής μας παρέμβασης στην περιοχή αυτή είναι η στήριξη των μικρών Ρομά, υλική και ηθική, στην προσπάθειά τους να μάθουν γράμματα, ώστε να ξεπεραστούν τα εμπόδια που τους κρατούν σε κοινωνική απομόνωση και να ανοίξει ο δρόμος για τη νόμιμη επαγγελματική τους αποκατάσταση. Προηγήθηκε η καταγραφή των επιτακτικών αναγκών μέσα από συμμετοχική κυρίως παρατήρηση και υπό το πρίσμα της εθνογραφικής κριτικής προσέγγισης, ενώ στην πορεία το όλο εγχείρημα εμπλουτιζόταν με ιδέες που μετουσιώθηκαν σε όραμα για τα παιδιά του Δενδροποτάμου.
Η παρέμβαση αυτή υλοποιείται τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια από μία μεγάλη ομάδα εθελοντών και χορηγών, καθώς η δομή μας δεν είναι χρηματοδοτούμενη και δεν διαχειρίζεται χρήματα παρά μόνο προσφορές σε είδος, όπως τρόφιμα, φάρμακα, βιβλία, ρουχισμό, οικιακό εξοπλισμό και καύσιμα. Το πρόγραμμα των ποικίλων δράσεών μας, που έχει χαρακτήρα φιλεκπαιδευτικό, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ενισχυτική διδασκαλία σε όλα τα μαθήματα, καθώς επίσης καθημερινή δημιουργική απασχόληση στα εργαστήρια ξένων γλωσσών, μουσικής, θεάτρου, φωτογραφίας, εκπαιδευτικής ρομποτικής, δημιουργικής γραφής και αγωγής υγείας, στο πλαίσιο των after school clubs. Το αποτέλεσμα είναι η εντυπωσιακή σχολική ένταξη που οδηγεί μέχρι τα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας, ενώ αυτοί που ακολουθούν έχουν κάνει ακόμα πιο απαιτητικές επιλογές.
Παράλληλα, διασφαλίζουμε τα απαραίτητα εμβόλια για τους τακτικούς εμβολιασμούς των ανασφάλιστων παιδιών του συνοικισμού, ενώ φροντίζουμε να διευκολύνουμε την πρόσβασή τους στο σύστημα υγείας, όταν χρειάζονται τις υπηρεσίες του. Επιπλέον, εκτός από το σπίτι του «Φάρου», όπου μεγαλώνουν κοντά μας παιδιά μετά από εισαγγελική απόφαση ή γονική συναίνεση, εξοπλίζουμε και ενισχύουμε τα νοικοκυριά των μεγαλύτερων παιδιών μας που έχουν ανοίξει τα δικά τους σπιτικά αξιοποιώντας πράγματα που προσφέρονται από ανθρώπους που μας στηρίζουν.
Το όλο εγχείρημα έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον πολλών ειδικών που ερευνούν σχετικά ζητήματα, ενώ έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις ως «καλή πρακτική ένταξης μειονοτικών ομάδων», όπως το Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2014) και η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Διεθνών Επισκεπτών του USA State Department (2016).
Το έργο του «Φάρου του Κόσμου» βασίζεται αποκλειστικά στην ιδιωτική πρωτοβουλία και τους εθελοντές;
Το έργο που επιτελείται τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια στο «Φάρο του Κόσμου» στηρίζεται αποκλειστικά στη διάθεση προσφοράς των εθελοντών και χορηγών μας, οι οποίοι παρακολουθούν από κοντά τον αγώνα των παιδιών μας για προσωπική πρόοδο και κοινωνική ένταξη και τους προσφέρουν απλόχερα την ηθική και υλική στήριξη που χρειάζονται. Επιπλέον, δημόσιοι φορείς και ιδιώτες, μεγάλοι εκπαιδευτικοί οργανισμοί, αλλά και ομογενείς από την Αμερική και την Ευρώπη, μας στηρίζουν, παρέχοντας υποτροφίες στα παιδιά μας, οι οποίες τους εφοδιάζουν με τίτλους επαγγελματικής κατάρτισης προάγοντας την εκπαιδευτική, κοινωνική και επαγγελματική τους ένταξη.
Πώς είναι η καθημερινότητά σας με τα παιδιά που φιλοξενούνται στο «Φάρο του Κόσμου»;
Πέρα από το βασικό πρόγραμμα που αφορά τα σχολικά μαθήματα και τα φροντιστήρια των παιδιών μας, η καθημερινότητά μας δεν είναι ποτέ μια προβλέψιμη ρουτίνα, καθώς διάφορα έκτακτα γεγονότα μάς κρατούν πάντα σε εγρήγορση. Επισκέψεις νέων εθελοντών, έφηβοι και νέοι που έρχονται από την εισαγγελία ανηλίκων για να προσφέρουν κοινωφελή εργασία, φοιτητές που έρχονται από την Ελλάδα, ακόμα και από Ευρώπη και Αμερική για την πρακτική τους άσκηση, νεαρές μητέρες από το συνοικισμό που θέλουν να μας γνωστοποιήσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν με τα παιδιά τους, για να βρούμε μαζί εφαρμόσιμες λύσεις, νεαροί που χρειάζονται υποτροφίες για να συνεχίσουν τις σπουδές τους και, βέβαια, συνεχής εμψύχωση των παιδιών μας για να συνεχίσουν τον αγώνα τους για προσωπική ανέλιξη.
Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι δεν μας αρέσει να μιλάμε για φιλοξενία των παιδιών μας, καθώς λειτουργούμε σαν οικογένεια που μεγαλώνει τα παιδιά της χωρίς να θέτει χρονικούς περιορισμούς. Τα παιδιά παραμένουν στο σπίτι τους μετά την ενηλικίωσή τους για όσο χρόνο μάς χρειάζονται. Ζουν και κάνουν όνειρα, μεγαλώνουν και σχεδιάζουν με αισιοδοξία το μέλλον τους, καθώς ακουμπούν με εμπιστοσύνη στις πλάτες ή αφήνονται με ασφάλεια στις αγκαλιές των ανθρώπων του «Φάρου», που αποτελούν τη μεγάλη, ανοιχτή και πάντα έτοιμη να ανταποκριθεί οικογένειά τους.
Είναι βασική αρχή μας να μην περιοριζόμαστε στην παθητική κατανάλωση των προσφερόμενων αγαθών, αλλά, αναγνωρίζοντας την ηθική ευθύνη που απορρέει από τις ευεργετικές ενέργειες των εθελοντών και χορηγών που μας στηρίζουν, να κατευθύνουμε συνειδητά τις ανταποδοτικές μας δράσεις προς τους συνανθρώπους μας, ώστε να διαχέεται το θετικό αποτέλεσμα σε όσο το δυνατόν περισσότερους αποδέκτες. Το εύρος των επαφών μας, ο κοινωνικός προσανατολισμός μας και η συνεχώς ανατροφοδοτούμενη δυναμική των αρωγών μας μας επιτρέπουν να συντηρούμε ένα δίκτυο κοινωνικής αλληλεγγύης, για την ανάπτυξη του οποίου φροντίζουμε καθημερινά.
Who is who
Ο κατά κόσμον Θεόδωρος -Αθηναγόρας Λουκατάρης- γεννήθηκε στο Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης στις 14 Ιουλίου του 1977. Περάτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του και εισήχθη στην Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης, ενώ μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, ως έφεδρος υπαξιωματικός των τεθωρακισμένων, εισήχθη στο τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τον Ιούλιο του 2001 λαμβάνει το σχήμα του μεγάλου αγγελικού τάγματος, τον Νοέμβριο του ιδίου έτους χειροτονείται διάκονος, ενώ τον Μάρτιο του 2003 χειροτονείται πρεσβύτερος· ακολούθως το 2004 λαμβάνει το οφίκιο του Αρχιμανδρίτου από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κυρό Διονύσιο Α΄. Τον Φεβρουάριο του 2005, με την προτροπή και ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβα, αναλαμβάνει την ίδρυση και τη λειτουργία του «Κέντρου προστασίας ανηλίκων ROM», αλλά και του «Κέντρου υποδοχής εθισμένων νέων» στον Δενδροπόταμο της Θεσσαλονίκης. Συνέγραψε πτυχιακή εργασία με τίτλο Το Ορθόδοξο Χριστιανικό Στοιχείο στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες των ROM και έλαβε το πτυχίο της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, προεδρεύει των επιτροπών των παρεκκλησίων, της Γενικής Αστυνομικής Διευθύνσεως, της Κεντρικής Αγοράς, της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως και των ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης.
