Συνέντευξη στη Λιλή Καρακώστα
Οι εταιρίες Λουξ, Βίκος και Έψα, έστειλαν εξώδικη διαμαρτυρία στο Υπουργείο Πολιτσιμού με την απάντηση από το Υπουργείο να ακολουθεί άμεσα. Τους λόγους της διαμάχης, μας εξηγεί αναλυτικά, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της βιομηχανίας αναψυκτικών Λουξ, Γιάννης Μαρλαφέκας.
Τι σας οδήγησε να «βγείτε μπροστά» και μαζί με τις Έψα και Βίκος να προσφύγετε στο ΣΕΕ σχετικά με την καμπάνια της Coca-Cola Hellas που απεικόνιζε τον Παρθενώνα και τη Βουλή των Ελλήνων στα μπουκάλια της;
Από τη στιγμή που είδαμε την εμφάνιση των φιαλών αυτών, αισθανθήκαμε πολύ γρήγορα και χωρίς αρχικά να έχουμε στα χέρια μας τα στοιχεία που ανακαλύψαμε αργότερα, πως κάτι δεν πάει καλά, καθώς είναι αδιανόητο στη χώρα που ζούμε και επιχειρούμε να μπορεί ο καθένας να απεικονίζει μνημεία όπως ο Παρθενώνας, ο Λευκός Πύργος στη Θεσσαλονίκη, το κάστρο των Ιπποτών στη Ρόδο ή την Κνωσό στην Κρήτη χωρίς την παραμικρή καταβολή τέλους. Έχοντας γενικότερη εμπειρία από τα χρόνια μας στο επιχειρείν, δεν μπορούσαμε να διανοηθούμε πως κάτι τέτοιο ήταν τόσο εύκολο για μια εταιρεία, και δη πολυεθνική, να το χρησιμοποιήσει στις ετικέτες των προϊόντων της.
Αρχίσαμε επομένως να διερευνούμε το ζήτημα, αλλά είδαμε πως αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε πιο άμεσα ήταν να προσφύγουμε στο Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας και έτσι προέκυψαν οι δύο συνεδριάσεις του εν λόγω οργάνου, τα αποτελέσματα του οποίου είναι ήδη γνωστά και δημοσιευμένα.
Τι σημαίνει η συγκεκριμένη δικαίωση για εσάς;
Αρχικά, να σας πω ότι η δικαίωση από το ΣΕΕ είναι καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα και παρόλο που πρόκειται για ένα όργανο που κινείται σχετικά γρήγορα, φθάσαμε ήδη στο τέλος της καμπάνιας το φθινόπωρο. Η καμπάνια ξεκίνησε την καλοκαιρινή περίοδο και έχουμε απόφαση σχεδόν με τη χρονική ολοκλήρωσή της.
Δηλαδή, το δευτεροβάθμιο συμβούλιο δεν έκανε δεκτό το αίτημά μας στο σύνολό του, γιατί είναι διαφορετικό το καταδικάζω κάποιον και διαφορετικό ότι θέλω να «κατεβάσει» την επικοινωνία του ο «αντίδικός» μου σε συγκεκριμένο αριθμό ημερών. Όταν λοιπόν και το δευτεροβάθμιο όργανο αποφάσισε να υποχρεώσει την Coca-Cola να κατεβάσει την επικοινωνία της μετά από 30 εργάσιμες ημέρες, για εμένα προσωπικά, δεν έχει έρθει κανενός είδους δικαίωση. Γιατί θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως αυτή η καμπάνια θα ολοκληρωνόταν και μετά τη λήξη του Οκτωβρίου. Εμείς, ωστόσο, έπρεπε να κάνουμε κάποιες σύννομες ενέργειες, ακολουθώντας όσα γνωρίζουμε και μας υποδεικνύουν οι νομικοί μας σύμβουλοι και από εκεί και πέρα δεν σταματάμε εδώ, γιατί ο απόλυτος σκοπός δεν είναι να σταματήσει η επικοινωνία, όταν έτσι κι αλλιώς θα ολοκληρωνόταν χρονικά.
Θα θέλαμε να μας αναλύσετε την υπόθεση για την οποία έχετε έρθει σε αντιπαράθεση με την Coca-Cola. Τι ακριβώς έχει συμβεί και ποια η δική σας θέση;
Αναζητώντας πληροφορίες για την υπόθεση της Coca-Cola, ανακαλύψαμε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα και τολμώ να πω ότι έχουν έντονη την οσμή ενός τεράστιου σκανδάλου για την ελληνική πραγματικότητα. Το σκάνδαλο δεν είναι άλλο από την αποφυγή επιβολής τελών στην Coca-Cola Hellas για τη χρησιμοποίηση των εθνικών μας μνημείων. Υπάρχει πρόσφατη υπουργική απόφαση που επιβάλλει τέλος για κάθε ετικέτα, αφίσα ή έντυπο κ.λπ. 1.500 ευρώ ανά απεικόνιση, καθώς και παλαιότερη νομολογία που πάντοτε προέβλεπε την υποχρέωση καταβολής τελών με διαφορετικά εκάστοτε ποσά. Για να καταλάβετε τα μεγέθη, για μια ποσότητα 500.000 φιαλών της πολυεθνικής με τις συγκεκριμένες αναπαραστάσεις μνημείων, το Δημόσιο χάνει 750 εκατ. ευρώ. Αυτό να τονίσουμε πως στη συγκεκριμένη απεικόνιση αφορά μόνο τον Παρθενώνα, καθώς έχουμε και απεικονίσεις της Κνωσού, του Λευκού Πύργου κ.λπ. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν πως εδώ μιλάμε για εξωπραγματικά νούμερα. Την ίδια στιγμή, σαφώς υπάρχει η έννοια της εμπορευματοποίησης, από τη στιγμή που ακόμη και τώρα διαδικτυακά τέτοιου είδους συλλεκτικά μπουκάλια πωλούνται από χέρι σε χέρι και αποκτούν κάποια αξία. Αυτό που έχει εξοργίσει, αν θέλετε, εμάς, τις τρεις εταιρείες που προβήκαμε σε ενέργειες, δεν είναι μόνο τα διαφυγόντα έσοδα του υπουργείου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία, αλλά και η προσπάθεια του υπουργείου να καλυφθεί πίσω από μια θέση μίας συγκεκριμένης και μόνο νομικής συμβούλου από το γενικότερο αρμόδιο νομικό τμήμα της. Ενώ υπάρχει σαφής οδηγία του νομοθέτη από το 2002 πως κάθε αντίγραφο ή απεικόνιση οφείλει, αν κάποιος το χρησιμοποιήσει για εμπορικούς σκοπούς, να λάβει σχετική άδεια από το υπουργείο και να πληρώσει τα σχετικά τέλη, έρχεται μια απόφαση υπουργική τον Ιούλιο και πρόσθεσε προφανώς για την περαιτέρω προστασία των μνημείων μας και τη λέξη «αναπαράσταση». Και κατόπιν έρχεται η νομική σύμβουλος του υπουργείου, δηλαδή μια έμμισθη εξωτερική συνεργάτιδα, που πληρώνεται από όλους μας και σχεδόν «εγκαλεί» την υπουργό της προηγούμενης κυβέρνησης, και ζητά ανάκληση της απόφασης αυτής, επειδή πρόσθεσε τη λέξη αναπαράσταση, ενώ ο νομοθέτης μιλά μόνο για «αντίγραφο» ή «απεικόνιση». Και με απλά λόγια, λέει για να απαντήσει στο ερώτημα της Coca-Cola, ότι δεν οφείλει οποιοδήποτε τέλος, επειδή η Coca-Cola, γνωρίζοντας πως ο νομοθέτης μιλά για αντίγραφο ή απεικόνιση, επικαλέστηκε αναπαράσταση. Αντιλαμβάνεστε πως παίζουμε με τις γλωσσολογικές έννοιες μιας τόσο σοβαρής υπόθεσης. Από τη μία έχουμε έναν υπουργό που προσπαθεί να προσθέσει μεγαλύτερη ασφάλεια στην προστασία των μνημείων, και από την άλλη έρχεται, -επαναλαμβάνω: μια νομική σύμβουλος- και έμμεσα τον «εγκαλεί». Με λίγα λόγια, κάποιοι κύκλοι μέσα από το υπουργείο προσπαθούν να περάσουν το μήνυμα πως η ελεύθερη σχεδίαση ενός καλλιτέχνη που του ζητήθηκε κάποια στιγμή από την Coca-Cola να σχεδιάσει με ελεύθερο ή γραμμικό σχέδιο τον Παρθενώνα μας και αυτός το απεικόνισε και πήρε την έγκριση από την εταιρεία, ότι επειδή αυτό είναι ελεύθερη σχεδίαση, δεν πρέπει να καταβάλει τέλη, λες και δεν μπορούμε να ανατρέξουμε σε ελληνικό λεξικό και να δούμε πως η αναπαράσταση είναι στην πραγματικότητα μια ελεύθερη σχεδίαση της λέξης απεικόνιση. Ενώ η λέξη απεικόνιση από το νομοθέτη είναι υπερκείμενη έννοια, από την όποια ελεύθερη σχεδίαση, αναπαράσταση κ.λπ., η νομική σύμβουλος παίζοντας με τις λέξεις, αναφέρει στη νυν Υπουργό, κυρία Μενδώνη, πως πρέπει να το ανακαλέσει άμεσα, γιατί κινδυνεύει από αστικές διώξεις. Αυτό σημαίνει πως αν αύριο πρωί ζητήσει κάποιος να του σχεδιάσουν την Ακρόπολη ή οποιοδήποτε άλλο μνημείο μας, αν σχεδιαστεί από καλλιτέχνη και έχει την άδεια να το δημοσιοποιήσει και να το επικοινωνήσει, τότε στην πραγματικότητα κινδυνεύει το υπουργείο να κατηγορηθεί, καθώς κάνει «λογοκρισία» στον καλλιτέχνη. Αν επικρατήσουν όλα τα απίστευτα πράγματα που ακούμε και που δυστυχώς αναφέρονται πια σε επίσημα έγγραφα, φανταστείτε τι θα ακολουθήσει στην ελληνική πραγματικότητα. Έρχεται λοιπόν αυθαίρετα μια νομική σύμβουλος αλλά και μια υπάλληλος του Υπουργείου Πολιτισμού, που φρόντισε να οχυρωθεί πίσω από τη νομική συμβουλή της δικηγόρου, να αποφασίσουν πως δεν χρειάζεται να επιβάλλουμε κάποιο τέλος τη στιγμή που τα διαφυγόντα εκατομμύρια είναι τόσα πολλά, που θα μπορούσαν να λύσουν πολλά προβλήματα από το δημοσιονομικό κενό της χώρας, που καλούμαστε όλοι μας ως σύννομοι πολίτες να το κλείσουμε με την υψηλή μας φορολογία. Πρόθεσή μας είναι πως αν δεν κινητοποιηθεί η υπουργός τώρα ή οποιαδήποτε άλλη αρχή, θα προσπαθήσουμε εμείς να «πάρουμε» το ρόλο του υπουργείου και να ζητήσουμε από την ελληνική δικαιοσύνη να αποφασίσει αν πρέπει επιτέλους να επιβληθούν τέλη σε αυτή την εμπορευματοποίηση μνημείων, που ακόμη και με το τέλος της καμπάνιας, εξακολουθεί να γίνεται. Πρόκειται για πληροφορίες που και οι τρεις εταιρείες που εμπλεκόμαστε, σκοπεύουμε να επικοινωνήσουμε στο κοινό, καθώς προσωπικά θεωρώ πως πρόκειται για ένα υποκρυπτόμενο σκάνδαλο, που εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να το χαρακτηρίσουμε ως τέτοιο, νομικά μιλώντας, αλλά προσωπικά θεωρώ πως υπάρχει έντονη οσμή σκανδάλου στην ιστορία αυτή, καθώς το υπουργείο για μια τέτοια υπόθεση, πίσω από την οποία κρύβονται πολλά εκατομμύρια ευρώ, θα έπρεπε να λάβει τη γνώμη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και όχι τη γνώμη ενός συμβούλου. Πιστεύω λοιπόν πως υποκρύπτεται ένα πολύ βαθύτερο νόημα μιας εμπορευματοποίησης, η οποία από τη στιγμή που εκδόθηκε η απόφαση του υπουργού, κάποιοι προσπάθησαν με δεκάδες τρόπους να αλλοιώσουν τη φιλοσοφία του νομοθέτη, που στόχο είχε πραγματικά να προστατεύσει τα μνημεία. Η τότε υπουργός, κυρία Ζορμπά, έχοντας προφανώς ακούσει το θόρυβο που είχε προκληθεί, προέβη στη συμπλήρωση, την οποία, όπως πλέον αναφέρει η νομική σύμβουλος, κακώς έπραξε.
Πέρα από το ΣΕΕ σκοπεύετε να ακολουθήσετε και τη δικαστική οδό σχετικά με την υπόθεση;
Έχει ληφθεί μια απόφαση μεταξύ των τριών εταιρειών να συνεχίσουμε και να κλιμακώσουμε αυτές τις ενέργειες. Σε πρώτη φάση θα καταθέσουμε εντός των προσεχών ημερών μια εξώδικη διαμαρτυρία προς το υπουργείο με ένα στοχευμένο υπόμνημά μας, που εκτιμούμε πως θα άρει τις όποιες αμφιβολίες έχουν δημιουργηθεί από κάποια νομικά κείμενα συμβούλων και υπαλλήλων του υπουργείων, οι οποίοι έδωσαν τη δυνατότητα στην Coca-Cola να συνεχίσει αυτό που κάνει. Άρα η πρώτη κίνησή μας είναι μια εξώδικος διαμαρτυρία συνοδευόμενη από ένα υπόμνημα, όπου υπάρχει αναλυτική παρουσίαση όλης της νομολογίας, που αναφέρει πως το υπουργείο θα έπρεπε να επιβάλλει συγκεκριμένα τέλη αδειοδότησης για την εμπορευματοποίηση των μνημείων μας και στη συνέχεια εξετάζουμε πολύ σοβαρά και αστικές και ποινικές διώξεις.
Θεωρείτε πως η εξέλιξη αυτής της υπόθεσης θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για να μην παρατηρηθούν αντίστοιχα φαινόμενα στο μέλλον;
Είναι και αυτός ένας από τους στόχους μας, γιατί αλίμονό μας αν δημιουργηθεί κάποιο θέσφατο στη χώρα μας, μιας και έχουμε την τύχη να έχουμε κάποια λαμπρά μνημεία, τα οποία θα πρέπει εν τέλει κάποιοι να τα προστατεύσουν. Αν λοιπόν δεν υπάρχει η προστασία από το καθ’ ύλην αρμόδιο όργανο που λέγεται Υπουργείο Πολιτισμού, τότε πρέπει κάποια φυσικά ή νομικά πρόσωπα να αναλάβουν να ευαισθητοποιήσουν και την κοινή γνώμη. Πρέπει επομένως να ενημερώσουμε τον Τύπο, ώστε να αποτρέψουμε την πιθανότητα να δημιουργηθεί ένα τέτοιο προηγούμενο.
Πώς έχει «τρέξει» μέχρι στιγμής το 2019 για τη Λουξ;
Αυτή την περίοδο για τη Λουξ το 2019 κινείται ελαφρώς ανοδικά σε σχέση με πέρυσι. Ευελπιστούμε πως με το τέλος του χρόνου θα καταφέρουμε να επιφέρουμε και πάλι μια ελαφριά αύξηση όπως αποτυπώνεται στα οικονομικά μας στοιχεία τα τελευταία χρόνια.
Σχεδιάζετε κάποιες νέες κινήσεις μέχρι το τέλος του έτους;
Επικοινωνιακά συνεχίζουμε βάσει του προβλεπόμενου budget ως το τέλος της χρονιάς. Ωστόσο, ως το τέλος του 2019 δεν σχεδιάζουμε κινήσεις επενδυτικού χαρακτήρα.
Βρίσκεστε σε συζητήσεις με επενδυτές για μειοψηφική συμμετοχή στην εταιρεία;
Τα δημοσιεύματα που κυκλοφόρησαν γύρω από το ζήτημα αυτό δεν ήταν στοχευμένα. Μου έγινε μια ερώτηση και η απάντησή μου παρερμηνεύτηκε. Εμείς έχουμε υποχρέωση από τη στιγμή που υπάρχουν επενδυτές και μάλιστα στρατηγικοί, αν μας χτυπήσουν την πόρτα, να κάνουμε μια συζήτηση. Είπα λοιπόν, πως από καιρό σε καιρό υπάρχει κάποιο ενδιαφέρον και σε στοχευμένη ερώτηση συναδέλφου σας, αν τελικά θα κλείναμε συμφωνία με κάποιον στρατηγικό επενδυτή, τι ποσοστό θα δίνατε, απάντησα πως για εμάς, με βάση τη χρηματοοικονομική διάρθρωση της εταιρείας μας, δεν νοείται πως μεταξύ υμών των μετόχων, θα απολέσουμε τη στρατηγική πλειοψηφία. Καταστατική πλειοψηφία είναι το 66,67% άρα υπέθεσαν πως συζητάμε για το υπόλοιπο 33%. Δεν βγήκα εγώ να ανακοινώσω μια τέτοια κίνηση στον Τύπο. Με λίγα λόγια, σας απαντώ ότι εμείς σαν εταιρεία οφείλουμε να συζητούμε με πιθανούς επενδυτές, που ενδεχομένως όλα αυτά τα χρόνια μπορεί να έχουν χτυπήσει την πόρτα. Δεν έχουμε κάποια πρόθεση αυτήν τη στιγμή να παραχωρήσουμε κάποιο μειοψηφικό πακέτο, γιατί πολύ απλά, τα οικονομικά στοιχεία της εταιρείας μας, μέσω του συνδυασμού υψηλών διαθεσίμων και μηδενικού τραπεζικού δανεισμού- μας επιτρέπουν να έχουμε την πολυτέλεια των ελεύθερων και ανοικτών συζητήσεων (εάν αυτές προκύψουν) χωρίς κανένα άγχος ή πίεση από τον οποιονδήποτε εξωτερικό παράγοντα.
