Στα 20 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου υπολογίζονται οι συνολικοί πόροι από τις έξι ανακαλύψεις στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), σύμφωνα με τον Κύπριο Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλη Δαμιανό. Την ίδια ώρα, η παραγωγή του πρώτου φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Κρόνος» τοποθετείται στο πρώτο εξάμηνο του 2028, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα στην εμπορική αξιοποίηση των κυπριακών αποθεμάτων.
Μιλώντας τη Δευτέρα στο 22ο Cyprus Summit του Economist, στη Λευκωσία, ο Υπουργός ανέφερε ότι οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της Κυπριακής Δημοκρατίας προχωρούν, με επίκεντρο την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι οι Eni και TotalEnergies έλαβαν την τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του «Κρόνου» τον περασμένο Ιούλιο, ενώ οι βασικές συμβάσεις για το έργο υπογράφηκαν τον Οκτώβριο.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών στην Αίγυπτο, μέσω των οποίων το κυπριακό φυσικό αέριο θα διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές, κυρίως στην Ευρώπη.
Προχωρεί και το κοίτασμα «Αφροδίτη»
Παράλληλα, ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε στην πρόοδο των σχεδιασμών για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Αφροδίτη», επισημαίνοντας ότι έχουν ολοκληρωθεί βασικές συμφωνίες με την Αίγυπτο.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα τεμάχια 5 και 10 της κυπριακής ΑΟΖ εξετάζουν επιλογές για την ανάπτυξη και εμπορική αξιοποίηση των ανακαλύψεών τους.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, η ενεργειακή συνεργασία με την Αίγυπτο προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς η χρήση υφιστάμενων εγκαταστάσεων επιτρέπει μείωση του κόστους και ταχύτερη διάθεση του φυσικού αερίου στις αγορές.
Αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο χαρακτήρισε σημαντικό μηχανισμό διαλόγου και περιφερειακής συνεργασίας.
Η ενεργειακή απομόνωση και το κόστος ηλεκτρισμού
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Υπουργός στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κύπρος στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως εξήγησε, η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει ένα μικρό και απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα, χωρίς διασυνδέσεις με γειτονικά κράτη και με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Η κατάσταση αυτή καθιστά νοικοκυριά και επιχειρήσεις ευάλωτα στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών καυσίμων, καθώς και στο αυξημένο κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Παρότι καταγράφεται σημαντική πρόοδος στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας, οι αυξανόμενες περικοπές στην παραγωγή ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές αναδεικνύουν, σύμφωνα με τον κ. Δαμιανό, την ανάγκη για αποθήκευση ενέργειας και εκσυγχρονισμό του ηλεκτρικού δικτύου.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού, η οποία τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2025, θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και στον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
Ο ρόλος του Great Sea Interconnector
Αναφερόμενος στον Great Sea Interconnector (GSI), ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δημιουργεί προοπτικές για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Όπως σημείωσε, το έργο θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια του ηλεκτρικού εφοδιασμού και να επιτρέψει μεγαλύτερη αξιοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές.
Χαρακτήρισε τη σχεδιαζόμενη διασύνδεση Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέρος της πρωτοβουλίας Energy Highways, αναδεικνύοντας τη σημασία της για την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια και συνεργασία.
Γιατί επενδύουν οι ενεργειακοί κολοσσοί στην Κύπρο
Απαντώντας σε ερώτηση για τους παράγοντες που προσελκύουν μεγάλες ενεργειακές εταιρείες στην Κύπρο, ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε στην αξιοπιστία της χώρας ως διεθνούς εταίρου, στις σχέσεις της με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Ελλάδα, καθώς και στα πλεονεκτήματα που προσφέρει η γεωγραφική της θέση.
Υπογράμμισε επίσης ότι η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και των διαδρομών εφοδιασμού αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα μετά τις διαταραχές που προκάλεσε η πρόσφατη κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να προχωρούν παράλληλα, με αξιόπιστες υποδομές και πολιτικές που θα προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
