Μια στιγμή με ισχυρό συμβολισμό για την Ελλάδα επεφύλασσε η έναρξη της διεθνούς διάσκεψης για το Διάστημα στο Παρίσι, καθώς ο Εμανουέλ Μακρόν επέλεξε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως τον πρώτο από τους παριστάμενους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων που κάλεσε στο βήμα, προκειμένου να παρουσιάσει τον Αδριανό Γολέμη, τον άνθρωπο που προορίζεται να γίνει ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης.
Η παρουσίαση έγινε ενώπιον περίπου 2.000 προσκεκλημένων και εκπροσώπων σχεδόν 90 κρατών, με τον Γάλλο πρόεδρο να αναδεικνύει μέσα από την επιλογή του μια ευρύτερη αλλαγή που συντελείται στον παγκόσμιο διαστημικό χάρτη: το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό πεδίο των μεγάλων δυνάμεων που πρωταγωνίστησαν στη διαστημική κούρσα του 20ού αιώνα, αλλά ανοίγεται και σε μικρότερες χώρες, οι οποίες μέχρι πριν από λίγα χρόνια είχαν περιορισμένη ή και μηδενική παρουσία στον συγκεκριμένο τομέα.
Ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του Εμανουέλ Μακρόν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε στο βήμα τον Αδριανό Γολέμη, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια στιγμή ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε τον Γολέμη ως έναν έμπειρο επιστήμονα που προέρχεται από μια χώρα η οποία στο παρελθόν δεν είχε ιδιαίτερες επιδόσεις στον διαστημικό τομέα, αλλά σήμερα έχει ήδη εκτοξεύσει 18 δορυφόρους στο Διάστημα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε και σε μια διαφορετική πτυχή της προσωπικότητας του Έλληνα αστροναύτη, επισημαίνοντας ότι ο Αδριανός Γολέμης «δεν είναι ένας άνθρωπος που πέρασε τη ζωή του μπροστά σε μία οθόνη». Η αναφορά συνδέθηκε με το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έχει εκφράσει ο Γάλλος πρόεδρος για την ανάγκη απεξάρτησης των νέων ανθρώπων από τα κινητά τηλέφωνα και τις οθόνες.
Η πρώτη ελληνική επανδρωμένη αποστολή στο Διάστημα
Πίσω από τη συμβολική στιγμή στο Παρίσι βρίσκεται ένα εγχείρημα ιστορικών διαστάσεων για την ελληνική παρουσία στο Διάστημα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) πρόκειται να υλοποιήσει για λογαριασμό της Ελλάδας αποστολή του Αδριανού Γολέμη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Η πτήση θα αποτελέσει μέρος της πρώτης ιδιωτικής αποστολής αστροναυτών προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό που η NASA έχει αναθέσει στη Vast και προγραμματίζεται για το 2027.
Η συμμετοχή του Έλληνα αστροναύτη τελεί υπό την προϋπόθεση της εξέτασης και έγκρισής της από το Multilateral Crew Operations Panel (MCOP). Οι αποφάσεις του οργάνου λαμβάνονται με συναίνεση των εκπροσώπων των πέντε εταίρων του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού: της NASA, της ESA, της ρωσικής Roscosmos, της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA) και της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας.
Εφόσον δοθεί η τελική έγκριση, ο Αδριανός Γολέμης θα γράψει ιστορία ως ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης.
Ο Γολέμης, ιατρός πτήσεων που εργάζεται για την ESA, προβλέπεται να συμμετάσχει ως ειδικός αποστολής (mission specialist). Στο πλήρωμα θα βρίσκεται μαζί με τον Γάλλο αστροναύτη της ESA Τομά Πεσκέ (Thomas Pesquet), ο οποίος έχει οριστεί κυβερνήτης (Commander) της αποστολής της Vast, και τον Project Astronaut της ESA Άλες Σβόμποντα (Aleš Svoboda), ο οποίος έχει οριστεί χειριστής (Pilot).
Με Falcon 9 και Dragon στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Η αποστολή καθίσταται δυνατή μέσω της πρωτοβουλίας της NASA για ιδιωτικές αποστολές αστροναυτών και έχει προγραμματιστεί για το 2027.
Για τη μεταφορά του πληρώματος θα χρησιμοποιηθεί το διαστημόπλοιο Dragon της SpaceX, το οποίο θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9.
Η αποστολή δεν αντιμετωπίζεται, ωστόσο, μόνο ως η πρώτη παρουσία Έλληνα αστροναύτη στο Διάστημα. Για την ESA και την ελληνική κυβέρνηση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας ευρύτερης προσπάθειας ανάπτυξης του εγχώριου διαστημικού οικοσυστήματος, με επενδύσεις στην έρευνα, την τεχνολογία, τη βιομηχανία και την εκπαίδευση.
«Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για την Ελλάδα: μία εθνική φιλοδοξία μετατρέπεται σε μια συγκεκριμένη αποστολή επανδρωμένης διαστημικής πτήσης», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της ESA, Γιόζεφ Ασμπάχερ.
Όπως επισήμανε, η σημασία του εγχειρήματος υπερβαίνει κατά πολύ μία και μόνο πτήση.
«Η αυξημένη επένδυση της Ελλάδας ενισχύει τον διαστημικό της τομέα και δημιουργεί ένα ευρύ φάσμα ευκαιριών για μία νέα γενιά επιστημόνων και μηχανικών. Η ESA είναι υπερήφανη που συμβάλλει στη μετατροπή της φιλοδοξίας σε ευρωπαϊκή ικανότητα – και τώρα σε μία πορεία προς το Διάστημα», πρόσθεσε.
Παπαστεργίου: Μια συνεπής εθνική προσπάθεια
Στη διαδρομή που οδήγησε στην προετοιμασία της πρώτης ελληνικής επανδρωμένης διαστημικής πτήσης αναφέρθηκε και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Όπως τόνισε, η αποστολή αποτελεί αποτέλεσμα «μιας συνεπούς εθνικής προσπάθειας» που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια μέσω της Εθνικής Διαστημικής Στρατηγικής, των σημαντικών επενδύσεων σε διαστημικά προγράμματα και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, καθώς και της κινητοποίησης της ελληνικής βιομηχανίας και της ερευνητικής κοινότητας.
«Η συνεργασία μας με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και τη Vast φέρνει αυτή την προσπάθεια σε ένα ιστορικό νέο ορόσημο, ανοίγοντας τον δρόμο για την πρώτη ελληνική επανδρωμένη διαστημική πτήση και αποδεικνύοντας τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω ισχυρών διεθνών συνεργασιών», σημείωσε.
Η αποστολή αναμένεται παράλληλα να δημιουργήσει σημαντικές δυνατότητες για τη διεξαγωγή ελληνικών επιστημονικών πειραμάτων και την επίδειξη τεχνολογιών στο περιβάλλον του Διαστήματος.
Μεταξύ των πεδίων που μπορούν να αξιοποιηθούν περιλαμβάνονται η ιατρική, η ανθρώπινη φυσιολογία, ο αγροδιατροφικός τομέας, τα υλικά και οι αισθητήρες.
Για την ελληνική πλευρά, όμως, υπάρχει και ένας ακόμη στόχος: η αποστολή να λειτουργήσει ως πηγή έμπνευσης για τη νέα γενιά.
«Πάνω απ' όλα, θέλουμε αυτή η αποστολή να εμπνεύσει μία νέα γενιά Ελλήνων μαθητών και φοιτητών να ακολουθήσουν σταδιοδρομία στις επιστήμες, την τεχνολογία και τη μηχανική», ανέφερε ο Δημήτρης Παπαστεργίου.
Ποιος είναι ο Αδριανός Γολέμης και πώς προετοιμάζεται
Ο Αδριανός Γολέμης έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα της απαιτητικής προετοιμασίας που προηγείται μιας αποστολής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Έχει συμμετάσχει σε ενότητες της εκπαίδευσης της Εφεδρείας Αστροναυτών (Astronaut Reserve Training), οι οποίες πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα μέσα στο έτος, και πλέον έχει οριστεί επίσημα ως Project Astronaut της ESA.
Με την επιλογή του για την αποστολή ανοίγει μια νέα και σαφώς πιο απαιτητική φάση εκπαίδευσης, ειδικά σχεδιασμένη για τις συνθήκες που θα αντιμετωπίσει κατά το ταξίδι και την παραμονή του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Τους επόμενους μήνες ο Έλληνας αστροναύτης θα λάβει μέρος σε σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προετοιμασία θα καλύπτει όλες τις κρίσιμες φάσεις της αποστολής, από την εκτόξευση και τις επιχειρήσεις στο Διάστημα μέχρι την επιστροφή στη Γη.
Ένα από τα πρώτα μεγάλα βήματα αυτής της νέας φάσης θα γίνει τον Σεπτέμβριο, όταν ο Αδριανός Γολέμης θα μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για να εκπαιδευτεί μαζί με ομάδες της Vast, της SpaceX και της NASA.
Η SpaceX θα αναλάβει, μεταξύ άλλων, την εκπαίδευσή του στα συστήματα του πυραύλου Falcon 9 και του διαστημοπλοίου Dragon. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει εκπαίδευση ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ασκήσεις με τη διαστημική στολή, διαδικασίες εισόδου και εξόδου από το διαστημόπλοιο, καθώς και επιμέρους και πλήρεις προσομοιώσεις της αποστολής.
Από την παρουσίασή του ενώπιον περίπου 2.000 ανθρώπων στο Παρίσι μέχρι την εκπαίδευση στις Ηνωμένες Πολιτείες και, εφόσον ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες εγκρίσεις, την εκτόξευσή του με έναν Falcon 9, ο Αδριανός Γολέμης βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια διαδρομή που μπορεί να οδηγήσει στην πρώτη ελληνική επανδρωμένη διαστημική πτήση.
Μια διαδρομή που δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας από την περιορισμένη παρουσία στο Διάστημα σε μια νέα εποχή, στην οποία ένας Έλληνας επιστήμονας ετοιμάζεται να δει τη χώρα του από περίπου 400 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη.
