Από τον Νοέμβριο ξεκινά να εφαρμόζεται και στη χώρα μας, η οικονομική κοστολόγηση και αξιολόγηση των προεκλογικών προτάσεων των κομμάτων. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) ανακοίνωσε το πλαίσιο της συνεργασίας που θα έχει με τα πολιτικά κόμματα, με βάση το νέο σύστημα .
Με τη νέα διαδικασία, όπως ορίζεται με το νόμο 4270/2014, η Ανεξάρτητη Αρχή θα υποδέχεται προτάσεις μέτρων που θα υποβάλλονται από τα κόμματα, θα τα ποσοτικοποιεί και θα αναλύει τον δημοσιονομικό αποτύπωμα και τον οικονομικό αντίκτυπο την οποία θα επέφερε η εφαρμογή τους.
Στην ανακοίνωση την οποία ανάρτησε στον ιστότοπο hfisc.gr, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο γνωστοποιεί ότι από την 1η Νοεμβρίου 2026 κάθε πολιτικό κόμμα θα μπορεί να υποβάλλει άπαξ έως και 10 προτάσεις μέτρων για κοστολόγηση, το αργότερο έως 120 ημέρες πριν την προβλεπόμενη ημερομηνία εκλογών. Αιτήματα που υποβάλλονται μεταγενέστερα, ενδέχεται να μην προλάβουν να ολοκληρωθούν πριν την εκλογική διαδικασία.
Η συμμετοχή και υποβολή προτάσεων προς αξιολόγηση από τα πολιτικά κόμματα, θα γίνεται προαιρετικά και όχι σε υποχρεωτική βάση. Η διαδικασία αφορά όλα τα πολιτικά κόμματα που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές.
«Για πρώτη φορά στη χώρα μας θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων πολιτικών κομμάτων από Ανεξάρτητη Αρχή» υπογραμμίζει σε δήλωσή της η Πρόεδρος του ΕΔΣ, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΟΠΑ, Αναστασία Μιαούλη, η οποία επισημαίνει ότι «μεθοδολογικά συνεπείς και ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων. Βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες προεκλογικών προτάσεων και αναβαθμίζουν την ποιότητα του δημοκρατικού διαλόγου. Η ανάθεση αυτής της αποστολής στο ΕΔΣ αντανακλά τη θεσμική του ανεξαρτησία και την τεχνική του εξειδίκευση», όπως τονίζει.
Η διαδικασία θα απαιτήσει στενή συνεργασία με φορείς όπως, μεταξύ άλλων, την ΑΑΔΕ, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τον e-ΕΦΚΑ, την ΕΛΣΤΑΤ κλπ, προκειμένου να παρέχουν στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο στοιχεία και ποσοτικά δεδομένα, τα οποία θα αποτελούν τη βάση υπολογισμού και εκτίμησης των επιδράσεων των μέτρων που προτείνονται.
Ωστόσο ο νέος θεσμός, όπως τονίζει η Πρόεδρος του ΕΔΣ Αναστασία Μιαούλη, «προϋποθέτει, πάνω απ'όλα, την ίδια τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων, καθώς η συμμετοχή στη διαδικασία είναι απολύτως εθελοντική».
«Κλειδί» για την ορθή εφαρμογή του νέου συστήματος αποτελεί το Τεχνικό Υπόμνημα το οποίο είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του ΕΔΣ και θέτει το πλαίσιο, τις διαδικαστικές προδιαγραφές και τη μεθοδολογία για την υποβολή, αξιολόγηση και δημοσίευση των προτάσεων, με στόχο τη διαφάνεια, την ίση μεταχείριση των πολιτικών κομμάτων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στη διαδικασία.
Όπως επισημαίνεται, το ΕΔΣ ανέπτυξε το πλαίσιο αυτό με τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές δημοσιονομικών αρχών διεθνώς.
Στη βάση αυτή:
- κάθε πολιτικό κόμμα συμμετέχει εθελοντικά και ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, ο οποίος αναλαμβάνει την υποβολή αιτημάτων και την εν γένει συνεργασία με το ΕΔΣ καθ' όλη τη διαδικασία κοστολόγησης.
- στην αρχική φάση, λόγω περιορισμένων διαθέσιμων πόρων, το ΕΔΣ θα μπορεί να δέχεται προς έως 10 προτάσεις από κάθε πολιτικό φορέα.
- τα προς εξέταση προτεινόμενα μέτρα πρέπει να είναι διατυπωμένα σαφώς και αναλυτικά, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, να συμμορφώνονται με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
- κατά προτεραιότητα εξετάζονται μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
- δύνανται να εξαιρούνται -ή να εξετάζονται κατ'εξαίρεση- προτάσεις που αφορούν πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών ή πολύπλοκες παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. Το ίδιο ισχύει για προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας.
- το αίτημα κοστολόγησης και ο αριθμός των προτάσεων τις οποίες υποβάλλει κάθε πολιτικό κόμμα παραμένουν εμπιστευτικά. Το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στον ιστότοπό του μόνο τον αριθμό προτάσεων πολιτικής και το κόμμα το οποίο τις κατέθεσε, χωρίς αναφορά όμως στο περιεχόμενό τους. Ωστόσο το ίδιο το κόμμα έχει την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την συγκεκριμένη ανάρτηση όπου και εάν το κρίνει χρήσιμο.
- ως ανεξάρτητος θεσμός, το ΕΔΣ δύναται να μιλά σχετικά με τη διαδικασία κοστολόγησης, δεν θα σχολιάζει όμως συγκεκριμένες κοστολογήσεις ή προτάσεις πολιτικής. Ωστόσο, μπορεί να παρέμβει εάν κρίνει ότι ένα κόμμα παραποιεί το έργο του -για παράδειγμα υποστηρίζοντας ότι μια εκτίμησή του προέρχεται από το ΕΔΣ.
- το ΕΔΣ φέρει αποκλειστική ευθύνη για τη μεθοδολογία, τις παραδοχές, την αξιολόγηση και τις δημοσιευόμενες εκτιμήσεις του. Στους υπολογισμούς του ακολουθεί τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους, όπως αυτός αποτυπώνεται και χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζει τη μεθοδολογία του ΕΔΣ με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές των διεθνών δημοσιονομικών συμβουλίων.
