«Νομίζω ότι υπάρχουν δύο βασικές λέξεις εδώ. Η πρώτη είναι η διάρκεια, πόσο θα διαρκέσει δηλαδή αυτή η κατάσταση. Η δεύτερη είναι η λεγόμενη "διαταραχή", τι είδους κρίση δηλαδή θα προκύψει». Αυτό τόνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, σχετικά με το πώς θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των πολιτών για τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Αυτές τις επισημάνσεις έκανε ο υπουργός και πρόεδρος του Eurogroup, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή Europe Today του Euronews και τη δημοσιογράφο Méabh Mc Mahon. Η συνέντευξη του υπουργού έχει ως εξής:
«Méabh Mc Mahon: Καλημέρα.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα.
Méabh Mc Mahon: Χαίρομαι πολύ που είστε μαζί μας σήμερα στην εκπομπή Europe Today του Euronews.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι εδώ.
Méabh Mc Mahon: Οι Ευρωπαίοι ξυπνούν σήμερα με μία βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση της κατάστασης και την άνοδο των τιμών της ενέργειας. Πόσο ευάλωτη είναι η ευρωπαϊκή οικονομία σε αυτά τα σοκ;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πρώτα απ' όλα, είναι σαφές ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία πρόκληση. Και φυσικά υπάρχει μεγάλη ανησυχία για το πώς εξελίσσονται τα πράγματα στο πεδίο της μάχης. Πιστεύω, όμως, ότι ανταποκρινόμαστε στη διπλωματική πρόκληση. Αναφέρατε νωρίτερα την Κύπρο και την επίσκεψη του Προέδρου Μακρόν εκεί, νομίζω είναι ιδιαίτερα σημαντικό το ότι βλέπουμε αυτήν τη σαφή έκφραση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, με την αποστολή δυνάμεων στην Κύπρο. Θα έλεγα, επίσης, ότι είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που η Ελλάδα και η ελληνική κυβέρνηση έδειξαν τον δρόμο, κάνοντας πρώτοι αυτό το βήμα.
Ταυτόχρονα, πρόκειται και για μία οικονομική πρόκληση. Αυτό ακριβώς θα συζητήσουμε σήμερα στη συνεδρίαση του Eurogroup. Η ενέργεια θα αποτελέσει βασικό στοιχείο της συζήτησής μας. Ο αντίκτυπος των αυξημένων τιμών ενέργειας είναι ήδη σημαντικός και θέλουμε να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την πρόκληση και στην πράξη.
Méabh Mc Mahon: Και να επιστρέψουμε λίγο στην επίσκεψη που πραγματοποιείται σήμερα στην Κύπρο. Ο Έλληνας πρωθυπουργός συνοδεύει επίσης τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Φτάνει ο πόλεμος όλο και πιο κοντά στο σπίτι σας;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Εκ των πραγμάτων υπάρχει ανησυχία. Πρόκειται για έναν τομέα όπου η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι απολύτως απαραίτητο να εκφραστεί και να φανεί στην πράξη. Γι' αυτό ανέφερα και τόνισα ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα ευρωπαϊκά κράτη να δείχνουν συλλογικά τη στήριξή τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Méabh Mc Mahon: Και οι Έλληνες ανησυχούν. Υπάρχει ήδη μεγάλη ανησυχία για την κρίση του κόστους ζωής και για το πώς αυτή επηρεάζει το εισόδημά τους. Τι θα κάνετε για να αντιμετωπίσετε αυτές τις ανησυχίες;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι ήδη διαθέτουμε μία «εργαλειοθήκη». Και αυτή είναι η εργαλειοθήκη του 2022. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο, αλλά οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά ήδη στέλνουν το μήνυμα ότι θέλουν να γνωρίζουν τι είδους στήριξη θα μπορούσαν να λάβουν εάν η κρίση βαθύνει.
Νομίζω ότι υπάρχουν δύο βασικές λέξεις εδώ. Η πρώτη είναι η διάρκεια, πόσο θα διαρκέσει δηλαδή αυτή η κατάσταση. Η δεύτερη είναι η λεγόμενη "διαταραχή", τι είδους κρίση δηλαδή θα προκύψει. Αν, για παράδειγμα, υπάρξει διαταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στις θαλάσσιες μεταφορές, στο Στενό του Ορμούζ, για ένα πολύ παρατεταμένο χρονικό διάστημα, τότε προφανώς ο αντίκτυπος θα είναι διαφορετικός.
Παρακολουθούμε τις τιμές του φυσικού αερίου, τις τιμές του πετρελαίου. Αλλά στην πράξη υπάρχουν πολλά πιθανά στοιχεία "διαταραχής" που εξετάζουμε επίσης: Η τιμή των λιπασμάτων, οι αερομεταφορές, η επισιτιστική ασφάλεια. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τη διεθνή οικονομία.
Και ανέφερα το 2022 γιατί η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μάς έδωσε σε ευρωπαϊκό επίπεδο μία εργαλειοθήκη για το πώς μπορούμε να διαχειριζόμαστε τέτοιου είδους κρίσεις.
Méabh Mc Mahon: Είμαστε, λοιπόν, καλύτερα προετοιμασμένοι τώρα;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Φυσικά είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο διαθέτουμε αυτήν την εργαλειοθήκη μέτρων. Ταυτόχρονα, όμως, χρειαζόμαστε συντονισμό και συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Και αυτός είναι ακριβώς ο ρόλος του Eurogroup. Θα συζητήσουμε όλα αυτά τα ζητήματα, τόσο σήμερα όσο και σε πολλές ακόμη συναντήσεις, ακόμη και σε επίπεδο ηγετών, γιατί απαιτείται μία συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση.
Méabh Mc Mahon: Γιατί το ΔΝΤ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, προειδοποίησε σε έκθεση μόλις πριν από λίγες ημέρες ότι οι συνέπειες μπορεί να γίνουν αισθητές νωρίτερα απ' όσο νομίζουμε.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Νομίζω ότι η βασική λέξη εδώ είναι η αβεβαιότητα. Γι' αυτό ανέφερα πριν τη διάρκεια και την αβεβαιότητα. Το είδαμε αυτό και με τους δασμούς. Η αβεβαιότητα έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο από μία προβληματική πολιτική αυτή καθαυτή.
Γι' αυτό χρειάζεται να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής αγοράς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν συζητάμε σε επίπεδο Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών για τις μακροοικονομικές εξελίξεις της προηγούμενης χρονιάς, λέμε ότι η βασική λέξη για την Ευρώπη είναι η ανθεκτικότητα. Αλλά αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να τονίσουμε ότι η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί από μόνη της στρατηγική ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε πολύ περισσότερα.
Η Ευρώπη έχει τεράστιες δυνατότητες να απελευθερώσει την καινοτομία και τον δυναμισμό της. Πρέπει να άρουμε τα εμπόδια που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και αν μιλάμε για την ενέργεια, χρειαζόμαστε μία πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, κάτι που σήμερα δεν έχουμε. Γι' αυτό και το θέμα της ενέργειας μπήκε στην ατζέντα. Δεν αφορά μόνο το άμεσο πρόβλημα, την κρίση που βλέπουμε αυτήν τη στιγμή στον Περσικό Κόλπο. Είναι ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα. Αφορά τις διασυνδέσεις, το ρυθμιστικό πλαίσιο και την αξιοποίηση του δυναμικού της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Και πρέπει να κινηθούμε ταυτόχρονα σε όλα αυτά τα επίπεδα.
Méabh Mc Mahon: Πράγματι, υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν. Αλλά ας επιστρέψουμε στο εδώ και τώρα. Οι τηλεθεατές μας ξυπνούν σήμερα το πρωί ανησυχώντας για τον πληθωρισμό και για το ενδεχόμενο να αυξηθεί ξανά.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Γι' αυτό ανέφερα νωρίτερα ότι παρακολουθούμε πολύ στενά τον αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Προφανώς, η άνοδος των τιμών της ενέργειας έχει αρνητικό αντίκτυπο στον πληθωρισμό. Το είδαμε αυτό το 2022.
Θα έλεγα ότι δεν βρισκόμαστε ακόμη σε εκείνο το σημείο. Το 2022 ήταν μια πολύ βαθύτερη κρίση. Ωστόσο, πρέπει να κινούμαστε με προνοητικότητα και να είμαστε πολύ καλά προετοιμασμένοι. Με ρωτήσατε και νωρίτερα, ναι, σήμερα είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι, αλλά πρέπει να παραμένουμε σε εγρήγορση και να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις.
Méabh Mc Mahon: Και τι γίνεται με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα; Ποιον ρόλο θα διαδραματίσει σε αυτήν την περίπτωση;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Προφανώς πιστεύουμε ακράδαντα στην ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Έχει δείξει ότι διαθέτει την ευελιξία και την ικανότητα να αντιδρά όταν αυτό είναι απαραίτητο και έχουμε πλήρη εμπιστοσύνη σε αυτήν.
Méabh Mc Mahon: Και πιστεύετε ότι αυτό θα γίνει σύντομα;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν μπορώ να το σχολιάσω αυτό, γιατί, όπως ανέφερα, η ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας αποτελεί για όλους τους Ευρωπαίους μία βασική προϋπόθεση.
Méabh Mc Mahon: Και εσείς προσωπικά ανησυχείτε πολύ αυτήν τη στιγμή;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι υπάρχει ανησυχία. Θα έλεγα ότι η δουλειά μας είναι να ανησυχούμε, αλλά ταυτόχρονα η δουλειά μας είναι και να γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε και πότε πρέπει να το κάνουμε. Και, όπως ανέφερα νωρίτερα, πιστεύω ότι αυτήν τη στιγμή έχουμε αυτήν τη δυνατότητα, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στις Βρυξέλλες, όσο και σε επίπεδο κρατών-μελών.
Méabh Mc Mahon: Σας αιφνιδίασε αυτός ο πόλεμος, κύριε υπουργέ;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Στην πραγματικότητα, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μία μεγάλη πυκνότητα γεωπολιτικών εξελίξεων, κάτι που δεν θα έπρεπε, πλέον, να μας αιφνιδιάζει. Όσα έχουμε δει τα τελευταία έξι ή επτά χρόνια δύσκολα θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί, αν τα βλέπαμε από την οπτική του 2019, όταν ανέλαβε καθήκοντα η κυβέρνηση στην οποία συμμετέχω.
Ταυτόχρονα, όμως, πιστεύω ότι έχει ενισχυθεί η ικανότητά μας να προετοιμαζόμαστε και να ανταποκρινόμαστε, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Και γι' αυτό, ακόμη κι αν δεν μπορεί κανείς να προβλέψει με ακρίβεια όλες τις λεπτομέρειες ορισμένων γεγονότων, η νοοτροπία της ανθεκτικότητας και της ενίσχυσης των δυνατοτήτων μας έχει πλέον εδραιωθεί.
Méabh Mc Mahon: Και μιλά η Ευρωπαϊκή Ένωση με μία φωνή σε σχέση με αυτόν τον πόλεμο;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πιστεύω πως ναι. Και ανέφερα την Κύπρο στην αρχή, γιατί αποτελεί ένα παράδειγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης σε διπλωματικό επίπεδο. Χρειαζόμαστε όμως πιο συντονισμένη δράση και σε οικονομικό επίπεδο. Αυτή είναι η ευθύνη μας. Γι' αυτό βρισκόμαστε εδώ.
Méabh Mc Mahon: Η σημερινή επίσκεψη του προέδρου Μακρόν στην Κύπρο είναι διπλωματική ή είναι στην πραγματικότητα στρατηγικής σημασίας για τον ίδιο;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Νομίζω ότι είναι απολύτως στρατηγικής σημασίας, και η διπλωματία αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής. Όλα αυτά τα στοιχεία συνδυάζονται μεταξύ τους. Η διπλωματία, η οικονομική πολιτική… Η Ευρώπη πρέπει να μιλά με μία φωνή σε όλα τα μέτωπα. Αυτό πρέπει να επιτύχουμε. Χρειαζόμαστε στρατηγική αυτονομία.
Méabh Mc Mahon: Όμως η Ευρώπη δεν μιλά με μία φωνή σε όλα τα μέτωπα.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πράγματι, αυτή είναι η πρόκληση. Γι' αυτό έχουμε την έκθεση Ντράγκι. Γι' αυτό έχουμε και την έκθεση Λέτα. Η βασική ιδέα είναι ότι χρειάζεται πρώτα απ' όλα μία πραγματικά ενιαία αγορά, ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές μας, ακόμη και σε επίπεδο στρατηγικής κυριαρχίας, όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο.
Πιστεύω ότι αυτή θα είναι η πρόκληση της δικής μου γενιάς στην πολιτική. Και είναι μία πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να μην την αντιμετωπίσουμε.
Méabh Mc Mahon: Και δεν έχετε ούτε την πολυτέλεια του χρόνου, δεδομένης της κλιμάκωσης της κρίσης αυτήν τη στιγμή.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτό που λέτε αποτελεί ουσιαστικά μέρος της ευρωπαϊκής εμπειρίας στο παρελθόν. Συνήθως η Ευρώπη προχωρούσε σε μεγαλύτερη ενοποίηση μέσα από τις κρίσεις, ενσωματώνοντας δηλαδή τις κρίσεις και μετατρέποντάς τες σε αλλαγές πολιτικής όταν αυτές εκδηλώνονταν.
Πρέπει να γίνουμε πιο προνοητικοί. Πρέπει όχι μόνο να ενσωματώνουμε τις βέλτιστες δυνατές απαντήσεις στις κρίσεις, αλλά ταυτόχρονα να μάθουμε και να τις προβλέπουμε. Δεν έχουμε, πλέον, την πολυτέλεια να αντιδρούμε εκ των υστέρων.
Méabh Mc Mahon: Και μία τελευταία ερώτηση. Η Βουλγαρία εντάχθηκε πρόσφατα στην Ευρωζώνη. Πώς εξελίσσεται αυτή η διαδικασία;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πηγαίνει πολύ καλά. Έχουμε πλέον μία συλλογική εμπειρία από τη μετάβαση στο ευρωπαϊκό νόμισμα, από τις ιστορίες των άλλων χωρών, όπως για παράδειγμα την ελληνική εμπειρία στο παρελθόν. Στηρίζουμε την κυβέρνηση της Βουλγαρίας και μέχρι στιγμής η κατάσταση εξελίσσεται πολύ θετικά.
Méabh Mc Mahon: Ωραία. Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε υπουργέ, που ήσασταν μαζί μας σήμερα το πρωί στο Europe Today και στο Euronews. Καλή συνέχεια στην απαιτητική ημέρα σας».
