Τα εθνικά προγράμματα οκτώ κρατών-μελών, ανάμεσά τους και της Ελλάδας, έλαβαν σήμερα την οριστική έγκριση από τους υπουργούς Οικονομικών της Ε.Ε. κατά τη συνεδρίαση του Ecofin. Αφορούν την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πολωνία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία και αντιστοιχούν συνολικά σε 74 δισ. ευρώ — σχεδόν το ήμισυ των 150 δισ. ευρώ που προβλέπεται να διατεθούν στα κράτη-μέλη μέσω δανεισμού στο πλαίσιο του SAFE. Από αυτά, η Πολωνία αναμένεται να απορροφήσει πάνω από 43 δισ. ευρώ.
Εκ μέρους της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι οι σχετικές εκτελεστικές αποφάσεις ανοίγουν τον δρόμο για χαμηλού κόστους, μακροπρόθεσμα δάνεια που θα χορηγηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του SAFE, επισημαίνοντας ότι η Ένωση αποδεικνύει έμπρακτα την αποτελεσματικότητά της στον τομέα της άμυνας.
Είχε προηγηθεί, την περασμένη εβδομάδα, η έγκριση από τους υπουργούς Άμυνας της πρώτης ομάδας εθνικών σχεδίων, τα οποία υπέβαλαν η Κύπρος, η Ισπανία, η Βουλγαρία, το Βέλγιο, η Πορτογαλία, η Κροατία, η Δανία και η Ρουμανία, συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ.
Συνολικά, 19 από τα 27 κράτη-μέλη έχουν εκδηλώσει πρόθεση συμμετοχής στο πρόγραμμα SAFE. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ακόμη τρία σχέδια — της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας — τα οποία, εφόσον εγκριθούν, θα πρέπει να λάβουν το «πράσινο φως» και από το Συμβούλιο. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα μπορεί να προχωρήσει στην αρχική εκταμίευση, που μπορεί να φτάσει έως το 15% του εγκεκριμένου ποσού για κάθε χώρα. Οι επόμενες δόσεις θα καταβάλλονται σταδιακά, βάσει των τακτικών εκθέσεων προόδου που θα υποβάλλουν τα κράτη σχετικά με τα αμυντικά τους προγράμματα.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η πρώτη εκταμίευση αναμένεται τον Μάρτιο. Για την Ελλάδα έχουν ήδη εγκριθεί περίπου 788 εκατ. ευρώ από τον Σεπτέμβριο. Το SAFE αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, στη συγκράτηση του κόστους και στη διαμόρφωση σταθερού πλαισίου για την ανάπτυξη μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Στο πρόγραμμα δύνανται να συμμετέχουν η Ουκρανία και χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών/ΕΟΧ, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα ένταξης υποψήφιων ή υπό ένταξη κρατών, καθώς και χωρών που έχουν συνάψει συμφωνίες ασφάλειας και άμυνας με την Ε.Ε.
Δεδομένου ότι ο τρέχων προϋπολογισμός του SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, έχει ήδη υπερκαλυφθεί, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε δηλώσει τον Δεκέμβριο ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο δεύτερου κύκλου χρηματοδότησης, για τον οποίο η Αθήνα έχει ήδη τοποθετηθεί θετικά.
