Έτος ορόσημο για τη χωροταξία και την πολεοδομία χαρακτηρίζει το νέο έτος ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, σε άρθρο του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογραμμίζοντας ότι μεταρρυθμίσεις που σχεδιάστηκαν τα προηγούμενα χρόνια μπαίνουν πλέον στη φάση της υλοποίησης σε ολόκληρη τη χώρα.
Όπως σημειώνει, παρά τα χρόνια προβλήματα και τις παθογένειες δεκαετιών στον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, η κυβέρνηση επέλεξε να τα αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα, οργάνωση και προγραμματισμό, θέτοντας ως βασικό στόχο την αποκατάσταση της τάξης στον χώρο, με σαφείς κανόνες και ασφάλεια δικαίου για όλους. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, με τις παρεμβάσεις αυτές τερματίζεται η πρακτική των εξαιρέσεων και των αποσπασματικών λύσεων, ενώ ο χωρικός σχεδιασμός μετατρέπεται από πεδίο ασάφειας σε εργαλείο ανάπτυξης, κοινωνικής ισορροπίας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Κεντρικός άξονας της στρατηγικής αυτής είναι, όπως επισημαίνεται, η ολοκλήρωση ενός εκτεταμένου πλέγματος μεταρρυθμίσεων με αιχμή το Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», το οποίο χαρακτηρίζεται «εθνικό στοίχημα». Στόχος του προγράμματος είναι η θέσπιση ξεκάθαρων κανόνων για τις χρήσεις γης, τη δόμηση, την προστασία του περιβάλλοντος και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, με τη συνεργασία Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης και τεχνικού κόσμου.
Ο υφυπουργός τονίζει ότι τα Πολεοδομικά Σχέδια δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη ρύθμιση της δόμησης, αλλά αφορούν τον συνολικό σχεδιασμό των υποδομών, την κατεύθυνση των επενδύσεων, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και τη θωράκιση των περιοχών απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές. Πρόκειται, όπως αναφέρει, για σχέδια που διαμορφώνουν συνθήκες χωρικής δικαιοσύνης και ενισχύουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολιτών.
Για το 2026, ο κ. Ταγαράς επισημαίνει ότι αποτελεί χρονιά ολοκλήρωσης για το Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», το οποίο περιλαμβάνει πέντε βασικές δράσεις: τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, την οριοθέτηση οικισμών, καθώς και την καταγραφή και τον χαρακτηρισμό δημοτικών οδών στην εκτός σχεδίου δόμηση. Όπως σημειώνει, τα αυστηρά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης λειτουργούν ως επιταχυντής του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, με τις σχετικές μελέτες να ολοκληρώνονται εντός του 2026, βάσει επιστημονικής τεκμηρίωσης και με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η θεσμοθέτηση του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, που, σύμφωνα με τον υφυπουργό, αποτελεί σημαντική διοικητική μεταρρύθμιση. Όπως αναφέρει, ο νέος φορέας ενισχύει τις Υπηρεσίες Δόμησης, περιορίζει τη γραφειοκρατία και ενδυναμώνει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, παρέχοντας στο κράτος ενιαία εικόνα και ουσιαστικό έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη μεταρρύθμιση του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, η οποία στοχεύει στην απλοποίηση και τον εκσυγχρονισμό των κανόνων δόμησης. Με σαφείς ρυθμίσεις για βασικά μεγέθη, όπως το περίγραμμα των κτιρίων, οι πλάγιες αποστάσεις και ο όγκος, επιδιώκεται η ενίσχυση της ισονομίας και της ενιαίας εφαρμογής της νομοθεσίας, καθώς και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης πολιτών, επενδυτών και μηχανικών προς την Πολιτεία.
Τέλος, ο κ. Ταγαράς επισημαίνει ότι το 2026 συνδέεται και με κρίσιμες παρεμβάσεις στον ευρύτερο χωρικό σχεδιασμό, όπως η κύρωση του Κώδικα Πολεοδομικής Νομοθεσίας, η έναρξη διαβούλευσης για το πρώτο Θαλάσσιο Χωροταξικό Πλαίσιο, καθώς και η προώθηση ειδικών χωροταξικών πλαισίων για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Όλες αυτές οι παρεμβάσεις, καταλήγει, αποτυπώνουν μια σταθερή πολιτική κατεύθυνση που συνδυάζει την ανάπτυξη με κανόνες, διαφάνεια και σεβασμό στο περιβάλλον.
