Η ελευθερία του Τύπου έχει αναδειχθεί πλέον σε ζήτημα διεθνούς ασφάλειας. Οι επιθέσεις κατά δημοσιογράφων, η χειραγώγηση της πληροφορίας και η παραπληροφόρηση βρίσκονται στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης, δοκιμάζοντας την ποιότητα της ενημέρωσης των πολιτών και, κατ' επέκταση, τη δημοκρατική λειτουργία των κοινωνιών.
Οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν σήμερα διεθνώς ένα διευρυνόμενο φάσμα απειλών: ψηφιακές επιθέσεις, καταχρηστικές αγωγές (SLAPPs), φυσική βία, εκφοβισμό και παρενόχληση. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αναλαμβάνει συστηματικές δράσεις και θεσμικές πρωτοβουλίες με διεθνή διάσταση, θέτοντας «τα θεμέλια για να καταστεί περιφερειακός κόμβος προστασίας του Τύπου».
Βελτίωση της εικόνας της Ελλάδας στην Πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης
Η πρόοδος αυτή αποτυπώνεται στην Πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία της Δημοσιογραφίας και την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, η οποία λειτουργεί από το 2015 ως μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης και καταγραφής σοβαρών απειλών κατά δημοσιογράφων στα 46 κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης. Στις 10 Δεκεμβρίου 2025, επιλύθηκαν 9 προειδοποιήσεις (warnings) που αφορούσαν την Ελλάδα – γεγονός πρωτοφανές από την ίδρυση της πλατφόρμας. Παράλληλα, το 2024 καταγράφηκαν μόλις 4 νέες προειδοποιήσεις για τη χώρα, ένα από τα καλύτερα ρεκόρ για την χώρα μας στην ιστορία αυτού του θεσμού.
Ομάδα Εργασίας με 23 μέλη
Με 23 μέλη συγκροτήθηκε η Ομάδα Εργασίας Συντονισμού για τη Διασφάλιση της Προστασίας, της Ασφάλειας και της Ενίσχυσης της Θέσης των Δημοσιογράφων και άλλων Επαγγελματιών των Μέσων Ενημέρωσης. Τα μέλη συμμετέχουν αμισθί και προέρχονται από φορείς της δημόσιας διοίκησης, ανεξάρτητες αρχές, δημόσια μέσα ενημέρωσης, ακαδημαϊκά ιδρύματα και επαγγελματικές ενώσεις.
Επικεφαλής της Task Force είναι ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτριος Κιρμικίρογλου. «Προχωράμε στην άμεση υλοποίηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την ασφάλεια των δημοσιογράφων και επιδιώκουμε τη συνεργασία με τη δημοσιογραφική κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Η ελευθερία του Τύπου βρίσκεται στον πυρήνα του σχεδιασμού μας και αποτελεί τη βάση στην οποία χτίζουμε κάθε πρωτοβουλία», δήλωσε ο κ. Κιρμικίρογλου.
Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι από έξι υπουργεία: η Αικατερίνη Πολύζου από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, ο Σωτήριος Κρυστάλλης από το Υπουργείο Εξωτερικών, ο Πασχάλης Σελιάμης από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ο Αριστείδης-Παναγιώτης Κουφάλης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Αικατερίνη Πατσογιάννη από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η Μαριαλένα Κωτσικοπούλου από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και η Ιωάννα Παπαδοπούλου από τη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Από τα δημόσια μέσα ενημέρωσης συμμετέχουν ο δρ Βασίλειος Βασιλόπουλος από την ΕΡΤ και ο Χρυσόστομος Μπίκατζικ από το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Την ακαδημαϊκή κοινότητα εκπροσωπούν η επίκουρη καθηγήτρια Μαρίνα Ρήγου από το ΕΚΠΑ, ο αναπληρωτής καθηγητής Παντελεήμων Βατικιώτης από το Πάντειο Πανεπιστήμιο, ο καθηγητής Νικόλαος Παναγιώτου από το ΑΠΘ και η επίκουρη καθηγήτρια Βασιλική Καϊμάκη από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
Συμμετοχή έχουν και εκπρόσωποι επαγγελματικών ενώσεων: ο Ανδρέας Παναγόπουλος από την ΠΟΕΣΥ, ο Νικόλαος Βαφειάδης από την ΕΣΗΕΑ, ο Ηλίας Κάνιστρας από την ΕΣΗΕΠΗΝ, ο Δημήτριος Αλεξάκης από την ΕΣΠΗΤ, ο Ελευθέριος Πιταράκης από την ΕΑΞΤ, ο Ιωάννης Γιαννακόπουλος από την ΕΣΗΕΘΣτΕ-Ε, ο Ρωμανός Νικόλαος από την ΕΤΙΤΒΕ, η Φανή Σοβιτσλή από την ΕΣΗΕΜ-Θ και ο Ευάγγελος Ιωάννου από τον ΠΣΑΤ.
Τρίπτυχο δράσεων από το Διεθνές Κέντρο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων
Το Διεθνές Κέντρο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων (ICSJ), υπό την επιστημονική ηγεσία του καθηγητή Νίκου Παναγιώτου (Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, ΑΠΘ), σε συνεργασία με την ανασυγκροτημένη Task Force, προχωρά στην υλοποίηση ενός φιλόδοξου τρίπτυχου δράσεων:
Η πρώτη δράση αποτελεί διήμερη εντατική εκπαίδευση στην Αθήνα, αποκλειστικά για Έλληνες δημοσιογράφους, με κεντρικό άξονα τις φυσικές καταστροφές. Για πρώτη φορά, οι Έλληνες δημοσιογράφοι θα έχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
Η δεύτερη δράση είναι το Διεθνές Σχολείο Εκπαίδευσης της Θεσσαλονίκης, που εστιάζει στην προετοιμασία δημοσιογράφων για ανταπόκριση σε εμπόλεμες ζώνες και περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου. Η Θεσσαλονίκη καθίσταται ένα από τα ελάχιστα σημεία στην Ευρώπη όπου δημοσιογράφοι μπορούν να λάβουν πιστοποίηση HEAT, προσφέροντας στρατηγική σημασία για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η εκπαίδευση καλύπτει τέσσερις θεμελιώδεις άξονες: ασφάλεια πεδίου και τεχνικές επιβίωσης, ψηφιακή ασφάλεια, διαχείριση πληροφοριών και ψυχολογική ανθεκτικότητα.
Η τρίτη δράση είναι το Διεθνές Συνέδριο «Η Δημοσιογραφία του Τραύματος στο Επίκεντρο», που θα διεξαχθεί για τρίτη φορά, ανταποκρινόμενο σε μια επείγουσα ανάγκη του κλάδου. Έρευνες δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό δημοσιογράφων που εργάζονται σε τέτοια περιβάλλοντα εμφανίζει συμπτώματα διαταραχής μετατραυματικού στρες.
Ο συνδυασμός των τριών δράσεων δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα: η Εθνική Εκπαίδευση καλύπτει άμεσες ανάγκες, το International Training School προσελκύει διεθνείς συμμετέχοντες, και το Συνέδριο λειτουργεί ως πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσης και δικτύωσης.
«Ο στόχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι καθαρός: να στηρίζει τους δημοσιογράφους και τη δημοσιογραφία, ώστε οι πολίτες να έχουν σωστή ενημέρωση», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και αρμόδιος υφυπουργός για τον Τύπο Παύλος Μαρινάκης.
