Του Θάνου Τσίρου
Τέσσερις στους δέκα Ελληνες που διατηρούν μια θέση εργασίας στον ιδιωτικό τομέα αμείβονται με λιγότερα από 750 ευρώ μεικτά ή περίπου 630 ευρώ καθαρά σε μηνιαία βάση. Μέσα σε δύο χρόνια, το ποσοστό των εργαζομένων αυτής της κατηγορίας διπλασιάστηκε. Ο μέσος καθαρός μισθός στην Ελλάδα έχει υποχωρήσει πλέον στα 817 ευρώ αν ληφθούν υπόψη φόροι εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές.
Οι επιπτώσεις πέραν από τις προφανείς -μείωση κατανάλωσης, λιγότερα έσοδα από φόρους εισοδήματος για το κράτος- αγγίζουν και το μεγαλύτερο ασφαλιστικό ταμείο της χώρας. Μετά την πτώση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα κατά 18% μέσα στην περίοδο 2010-2013, οι μέσες αποδοχές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα τείνουν να γίνουν χαμηλότερες ακόμη και από τις μέσες απολαβές των συνταξιούχων - με ό,τι αυτό συνεπάγεται βεβαίως για την επόμενη μέρα του ΙΚΑ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία που αποτυπώνουν με απόλυτη ακρίβεια την εξέλιξη των μισθών στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης προέρχονται από τις αναλυτικές περιοδικές δηλώσεις (ΑΠΔ) που υποβάλλουν όλες οι επιχειρήσεις στον συγκεκριμένο ασφαλιστικό οργανισμό. Τα στατιστικά του Δεκεμβρίου του 2013 που έχει στη διάθεσή της η «Κ» αποτυπώνουν τη συνεχή μετατόπιση των εργαζομένων προς κατώτερα εισοδηματικά κλιμάκια. Ειδικότερα:
1. Το 39,3% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα (629.895 εργαζόμενοι) αμείβονται με λιγότερα από 750 ευρώ τον μήνα. Το αντίστοιχο ποσοστό για το 2012 ήταν 31,1% (440.423 εργαζόμενοι) και για το 2011 μόλις 20,5% (306.861 εργαζόμενοι). Οι απολαβές αυτές είναι μεικτές.
Αν υπολογιστούν οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές, προκύπτει ότι οι τέσσερις στους δέκα εισέπρατταν καθαρά στην τσέπη τους στο τέλος του 2013 λιγότερα από 630 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη κατανομή αφορά μόνο τις κοινές επιχειρήσεις και όχι τον κλάδο της οικοδομής όπου οι μέσες μηνιαίες αμοιβές είναι ακόμη χαμηλότερες επηρεάζοντας τις κατανομές αναλόγως, όπως μπορεί κανείς εύλογα να αντιληφθεί.
2. Οι συντάκτες της περυσινής έκθεσης αποδοχών για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ είχαν σταθεί ιδιαίτερα στο γεγονός ότι ο ένας στους τέσσερις αμειβόταν στο τέλος του 2012 με απολαβές χαμηλότερες από αυτές του ανειδίκευτου εργάτη. Το 2013, αυτό το ποσοστό εκτοξεύτηκε στο 33%, ενώ ήταν μόλις 17% στο τέλος του 2011. Αποδεικτικό κι αυτό της ολοένα και βαθύτερης ύφεσης στην οποία περιήλθε η ελληνική οικονομία. Επίσης, στην περυσινή έκθεση προβλήθηκε ότι ο ένας στους δύο εισέπραττε λιγότερα από 1.034,59 ευρώ (μεικτά). Πλέον το όριο έχει κατέβει κάτω από τα 950 ευρώ.
3. Οι μέσες αποδοχές των εργαζομένων από 1.267 ευρώ στο τέλος του 2009 έπεσαν στο τέλος του 2013 στα 1.037 ευρώ. Οι καθαρές αποδοχές υποχώρησαν από τα 1.014 στα 817 ευρώ.
Από τις κατανομές των εργαζομένων βάσει μεικτού εισοδήματος, προκύπτει και ένα μη αναμενόμενο εύρημα: αυξήθηκαν σημαντικά μέσα στο 2013, τα στελέχη με μεικτές αμοιβές άνω των 4.000 ευρώ τον μήνα. Μετά την κατακόρυφη μείωση που καταγράφηκε στην περυσινή έκθεση (σ.σ.: οι έχοντες αμοιβές άνω των 4.000 ευρώ ήταν 38.528 στο τέλος του 2011 και περιορίστηκαν στους 30.378 στο τέλος του 2012), ήρθε η αλλαγή σκηνικού το 2013 για ανεβάσει τους εισπράττοντες μισθό άνω των 4.000 ευρώ στα 47.656 άτομα, γεγονός το οποίο κρίνεται -και είναι- εντυπωσιακό.
Οσο για τους έχοντες απολαβές άνω των 10.000 ευρώ, αυξήθηκαν και αυτοί από 4.747 άτομα στο τέλος του 2012 στα 6.277 άτομα στο τέλος του 2013. Οπως είναι φυσικό, έπειτα από όλα τα παραπάνω, αναμένεται με ενδιαφέρον η εικόνα του 2014.
Εκρηκτική αύξηση της μερικής απασχόλης
Ο ένας στους τέσσερις ασφαλισμένους στο ΙΚΑ εργάζεται πλέον με συνθήκες μερικής απασχόλησης, δηλαδή για μερικές ώρες την εβδομάδα. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, ο αριθμός των μερικώς απασχολουμένων –και αμειβόμενων με λιγότερα από 440 ευρώ μεικτά κατά μέσον όρο (ή 370 ευρώ καθαρά)– αυξήθηκε κατά 41,76%, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του Ιδρύματος Κοινωνικής Ασφάλισης. Ειδικότερα:
1. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ο αριθμός των ασφαλισμένων σε συνθήκες μερικής απασχόλησης ήταν 275.618 (98.993 άνδρες και 176.625 γυναίκες).
2. Τον Δεκέμβριο του 2013 ο αριθμός των μερικώς απασχολουμένων έφτασε τα 390.740 άτομα (158.579 άνδρες και 232.161 γυναίκες). Δηλαδή, οι άνδρες μερικώς απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 60,19% και οι γυναίκες κατά 31,44%
Οι ασφαλισμένοι πλήρους απασχόλησης διατηρήθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα, στοιχείο εντυπωσιακό αν αναλογιστεί κανείς την αύξηση της ανεργίας την περίοδο 2011-2013.
