Αύξηση της απασχόλησης και μείωση των τιμών από την απελευθέρωση των «κλειστών» επαγγελμάτων δείχνει μελέτη του ΚΕΠΕ.
Ορατά είναι τα πρώτα οφέλη στην απασχόληση και στις τιμές των παρεχόμενων υπηρεσιών από την απελευθέρωση των επαγγελμάτων, σύμφωνα με όσα διαπιστώνει σχετική μελέτη του ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών). Στο πλαίσιο της μελέτης εξετάστηκαν οι επιπτώσεις από το «άνοιγμα» των ακόλουθων «κλειστών» επαγγελμάτων, διαδικασία η οποία εγκαινιάστηκε με τον νόμο 3919/2011:συμβολαιογράφοι-συμβολαιογραφικές εταιρείες, δικηγόροι-δικηγορικές εταιρείες, νόμιμοι ελεγκτές, λογιστές-φοροτεχνικοί, ιατροί-ιατρεία-πολυϊατρεία, οδοντίατροι-οδοντιατρεία-πολυοδοντιατρεία, φυσικοθεραπευτές-εργαστήρια φυσικοθεραπείας, διδασκαλία σε φροντιστήριο-ίδρυση φροντιστηρίου, ενεργειακοί επιθεωρητές, μεσίτες, πιστοποιημένοι εκτιμητές, οδηγοί ταξί-επιβατηγά ταξί δημόσιας χρήσης, φορτοεκφορτωτές, ναυτικοί πράκτορες, ξεναγοί, ιδιωτικά γραφεία ευρέσεως εργασίας, επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης, εφημεριδοπώλες-πρακτορεία διανομής τύπου, ενεχυροδανειστές και εκτελωνιστές.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΠΕ ο αριθμός των νεοεισερχόμενων στο σύνολο των εξεταζόμενων επαγγελμάτων την περίοδο 2009-2011 υπολογίζονται σε 10.893. Το 2012 καταγράφουν μία πτώση κατά 18,9% και διαμορφώνονται σε 8.838, ενώ το 2013 και το 2014 αυξάνονται σε 9.047 και 10.330, αντίστοιχα. Δηλαδή, οι νεοεισερχόμενοι το 2013 είναι μόλις 5,2% λιγότεροι σε σχέση με πριν την έναρξη των μεταρρυθμίσεων. Αν εξαιρεθούν τα τρία επαγγέλματα που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη κινητικότητα (λογιστές-φοροτεχνικοί, ιατροί, ταξί) και που συγκεντρώνουν πάνω από το 80% των νεοεισερχομένων, ο αριθμός των υπολοίπων νεοεισερχομένων από 1.823 το 2012 αυξάνεται σε 2.755 το 2014, δηλαδή κατά 47,9%.
Αναλυτικότερα:
-Πέντε επαγγέλματα καταγράφουν αύξηση στους νεοεισερχόμενους το 2012 έναντι της περιόδου πριν τις μεταρρυθμίσεις (συμβολαιογράφοι, νόμιμοι ελεγκτές, ιατροί, φορτοεκφορτωτές και ενεχυροδανειστές).
Το σύνολο αυτών των επαγγελμάτων συνέχισε να έχει αύξηση των νεοεισερχομένων και το 2014, ενώ αύξηση παρουσίασαν επίσης οι ξεναγοί, οι επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης και οι εφημεριδοπώλες.
-Οκτώ επαγγέλματα καταγράφουν μείωση των νεοεισερχομένων για ολόκληρη την περίοδο μετά τη μεταρρύθμιση (δικηγόροι, λογιστές, οδοντίατροι, φυσικοθεραπευτές, φροντιστήρια, οδηγοί ταξί, ναυτικοί πράκτορες και ιδιωτικά γραφεία ευρέσεως εργασίας)
-Για τέσσερα επαγγέλματα δεν υπάρχουν στοιχεία για την περίοδο πριν το 2012.
Θετικές φαίνεται ότι είναι οι πρώτες ενδείξεις και σε ό,τι αφορά την υποχώρηση των τιμών των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή στις εξεταζόμενες δραστηριότητες ενώ μέχρι και το 2012 αυξανόταν, το 2013 υποχώρησε κατά 0,9% και το 2014 κατά 1,3% σε ετήσια βάση. Αν και η υποχώρηση των τιμών μπορεί να συνδέεται με την οικονομική κρίση, το ΚΕΠΕ επισημαίνει χαρακτηριστικά: Με δεδομένο ότι, με εξαίρεση τα ταξί και τα μεσιτικά γραφεία, οι μειώσεις στις τιμές στις επιμέρους υπηρεσίες ξεκίνησαν ένα έτος νωρίτερα από τη μείωση του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή, αλλά και καθώς σε αρκετές από αυτές τις υπηρεσίες οι μειώσεις τιμών ήταν εντονότερες συγκριτικά με την αντίστοιχη υποχώρηση του ΓΔΤΚ κατά τα έτη 2013-2014, δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο οι συγκεκριμένες μειώσεις να οφείλονται σε κάποιο βαθμό στις μεταρρυθμίσεις.
Εξάλλου, από την αναλυτική εξέταση των επαγγελμάτων προέκυψε ότι ενδείξεις για μειώσεις στις τιμές/αμοιβές κατά την περίοδο μετά τις μεταρρυθμίσεις παρατηρούνται και για τα περισσότερα επαγγέλματα που δεν συμμετέχουν στη διαμόρφωση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Συγκεκριμένα:
-Στην περίπτωση των συμβολαιογράφων, η υιοθέτηση της κλιμακωτά μειούμενης αμοιβής μπορεί να θεωρηθεί σημαντική αλλαγή προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού των αμοιβών, ιδιαίτερα για τις μεταβιβάσεις ακινήτων μεγάλης αξίας.
-Στην περίπτωση των ενεργειακών επιθεωρητών, η απελευθέρωση των τιμών και η δημιουργία ανταγωνιστικών συνθηκών φαίνεται να έχουν συμπιέσει τις τιμές προς τα κάτω.
-Στην περίπτωση των φορτοεκφορτωτών, φαίνεται να έχουν επέλθει μειώσεις στις αμοιβές.
-Όσον αφορά τους εφημεριδοπώλες και τα πρακτορεία διανομής τύπου φαίνεται να έχουν προκύψει σημαντικές μειώσεις στις προμήθειες. Στην περίπτωση των εφημεριδοπωλών, οι μειώσεις αυτές σχετίζονται σαφώς με την κατάργηση των κατώτατων αμοιβών, ενώ στην περίπτωση των πρακτορείων, όπου δεν ίσχυαν κατώτατες αμοιβές, οι μειώσεις συνδέονται μάλλον με την κάμψη στην κυκλοφορία εντύπων και τις οικονομικές δυσκολίες των εκδοτικών επιχειρήσεων.
-Η μεγάλη αύξηση του αριθμού των ενεχυροδανειστηρίων τα τελευταία χρόνια, αλλά και η σημαντική αύξηση των δραστηριοποιούμενων σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες, όπως η αγοραπωλησία κοσμημάτων, φαίνεται να ωθεί τους ενεχυροδανειστές στη διακράτηση χαμηλότερης αμοιβής για τις υπηρεσίες τους σε σχέση με το παρελθόν.
- Παρατηρούνται κάποιες πρώτες ενδείξεις για συμπίεση των αμοιβών εκτελωνισμού, με τη δραστηριοποίηση τελωνειακών αντιπροσώπων στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων.
Πέραν των ανωτέρω, σταθερές εμφανίζονται οι τιμές για τους ξεναγούς, όπου οι αμοιβές δεν έχουν επηρεαστεί από τις μεταρρυθμίσεις καθώς προσδιορίζονται στη βάση συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Τέλος, δεν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση για τις τιμές σε ορισμένα επαγγέλματα (νόμιμοι ελεγκτές, πιστοποιημένοι εκτιμητές, ναυτικοί πράκτορες, ιδιωτικά γραφεία ευρέσεως εργασίας, επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης).
