Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να περάσει από τις εξαγγελίες στις αποφάσεις, εξασφαλίζοντας τους αναγκαίους πόρους για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και την αντιμετώπιση των κρίσεων, υπογράμμισε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, απευθυνόμενη στους Ευρωπαίους ηγέτες κατά τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες. Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκαν ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ, η επιτάχυνση των νομοθετικών πρωτοβουλιών, οι πιέσεις στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, η ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και η ανάγκη να διατηρηθεί η δυναμική της διεύρυνσης και της στήριξης προς την Ουκρανία.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έστειλε σαφές μήνυμα ότι οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες πρέπει να συνοδεύονται από συγκεκριμένες αποφάσεις, επαρκή χρηματοδότηση και μετρήσιμα αποτελέσματα. Όπως επισήμανε, η Ένωση δεν μπορεί να θέτει ολοένα υψηλότερους στόχους για την οικονομία, την ασφάλεια και τη διεθνή παρουσία της, περιορίζοντας ταυτόχρονα τα μέσα που απαιτούνται για την επίτευξή τους.
Ανταγωνιστικότητα: Επιτάχυνση των νομοθετικών πρωτοβουλιών
Ξεκινώντας την τοποθέτησή της, η Ρομπέρτα Μέτσολα έκανε απολογισμό των νομοθετικών πρωτοβουλιών που έχουν ολοκληρωθεί και εκείνων που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, με σημείο αναφοράς τον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και τις προτεραιότητες που είχαν συμφωνηθεί για το 2026.
Υπενθύμισε ότι από την αρχή είχε ζητήσει σαφή χρονοδιαγράμματα, απτά αποτελέσματα και τακτική αξιολόγηση της προόδου, επισημαίνοντας ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παραμένει εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την πρόταση για το EU Inc., η οποία διαβιβάστηκε στο Κοινοβούλιο μόλις την άνοιξη. Παρά την ανάγκη εξέτασης 1.800 τροπολογιών, ο αρμόδιος εισηγητής κατάφερε, όπως είπε, να προγραμματίσει την ψηφοφορία για την επόμενη εβδομάδα.
Παράλληλα, έχουν οριστικοποιηθεί οι προτάσεις για τη δέσμη απλούστευσης της νομοθεσίας για την τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence Omnibus) και την ηλεκτρονική δήλωση (e-Declaration).
Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για την τιτλοποίηση και το ψηφιακό ευρώ, ενώ το Κοινοβούλιο πλησιάζει στην υιοθέτηση των θέσεών του για την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), τη δέσμη μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία (Automotive Package) και το Περιβαλλοντικό Πακέτο Omnibus, ειδικότερα ως προς τον κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.
Η Μέτσολα διαβεβαίωσε τους ηγέτες ότι το Κοινοβούλιο σκοπεύει να διατηρήσει τον ίδιο ρυθμό και στους υπόλοιπους νομοθετικούς φακέλους. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι ορισμένες πρωτοβουλίες ενδέχεται να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο λόγω ελλείψεων στις εκτιμήσεις επιπτώσεων.
Στην κατηγορία αυτή ενέταξε το Digital Omnibus, που αφορά την απλούστευση του ψηφιακού κανονιστικού πλαισίου, καθώς και τη δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών (Market Integration and Supervision Package).
Ανέφερε ακόμη ότι οι συννομοθέτες είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν την εξέταση νέων προτάσεων, μεταξύ των οποίων η δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πράξη για τα προϊόντα και η πράξη για τις κβαντικές τεχνολογίες.
Ενέργεια: Πρόοδος στις ΑΠΕ, αλλά ανησυχία για τα αποθέματα φυσικού αερίου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην ενεργειακή πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική που έχει υιοθετήσει η ΕΕ αποδίδει αποτελέσματα.
Όπως σημείωσε, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνεχίζουν να αναπτύσσονται σε ολόκληρη την Ευρώπη και καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της Ένωσης, περιορίζοντας την έκθεσή της σε ενεργειακές κρίσεις.
Η πρόοδος αυτή, ωστόσο, δεν αναιρεί τις υφιστάμενες αδυναμίες. Η Μέτσολα προειδοποίησε ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι χαμηλότερα σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ταχύτερης ανάπτυξης των ενεργειακών διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι διαπραγματεύσεις για τη δέσμη μέτρων της ΕΕ σχετικά με τα ηλεκτρικά δίκτυα (EU Grids Package), οι οποίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, μπορούν να ολοκληρωθούν με συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.
ΕΕ – Καναδάς και ΕΕ – Ηνωμένο Βασίλειο: Ευκαιρίες για νέες συνεργασίες
Η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται, σύμφωνα με τη Μέτσολα, και με την ανάγκη ενίσχυσης των διεθνών εταιρικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου χαρακτήρισε τις επικείμενες Συνόδους Κορυφής ΕΕ – Καναδά και ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου σημαντικές ευκαιρίες για εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής, της τεχνολογίας και του εμπορίου.
Κατά την ίδια, η ενίσχυση αυτών των σχέσεων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το βάρος των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από τις οικονομικές πρακτικές της Κίνας, τις οποίες χαρακτήρισε αθέμιτες.
Προειδοποίηση για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις πιέσεις από την Κίνα
Η Μέτσολα περιέγραψε με ιδιαίτερα ανησυχητικούς όρους την κατάσταση σε κρίσιμους κλάδους της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Όπως ανέφερε, η αυτοκινητοβιομηχανία αναγκάζεται να προχωρήσει σε περικοπές δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας, ενώ ανάλογες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι βιομηχανίες μηχανημάτων, αλουμινίου και χάλυβα.
«Υπάρχει ένα όριο σε όσα μπορούν να αντέξουν οι βιομηχανίες μας και το πλησιάζουμε», προειδοποίησε.
Παρότι επανέλαβε ότι τάσσεται υπέρ της διπλωματίας και χαιρέτισε την πρόοδο στις διαβουλεύσεις ΕΕ – Κίνας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία προστασίας των συμφερόντων της και, εφόσον χρειαστεί, να δημιουργήσει νέα.
Ανάμεσα στις προτάσεις που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι ξεχώρισε την Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), η οποία, όπως εκτίμησε, θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Υπενθύμισε επίσης ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την προηγούμενη εβδομάδα σαφή θέση για την Κίνα, ενώ αναφέρθηκε στη γαλλογερμανική επιστολή ως πρόσθετη ένδειξη κοινής αποφασιστικότητας για ανάληψη δράσης.
Προϋπολογισμός της ΕΕ: «Δεν μπορούμε να αυξάνουμε τις φιλοδοξίες και να μειώνουμε τα μέσα»
Το πιο έντονο πολιτικό μήνυμα της παρέμβασης Μέτσολα αφορούσε το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, δηλαδή τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπενθύμισε ότι τον Απρίλιο το Σώμα υιοθέτησε τη θέση του έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ οκτώ πολιτικών ομάδων.
Όπως εξήγησε, ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε επιχείρησε να εξισορροπήσει τη χρηματοδότηση της συνοχής και της γεωργίας με τις νέες ανάγκες στους τομείς της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας, διατηρώντας παράλληλα την αναγκαία ευελιξία για την αντιμετώπιση κρίσεων.
«Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε», παραδέχθηκε, επισημαίνοντας ότι η τελική συμφωνία συγκέντρωσε τη στήριξη της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Με το ίδιο πνεύμα συμβιβασμού, πρόσθεσε, προσέρχεται το Κοινοβούλιο στις συζητήσεις με τα κράτη-μέλη, αναγνωρίζοντας ότι η σύγκλιση 27 διαφορετικών εθνικών θέσεων αποτελεί δύσκολη διαδικασία.
Η Μέτσολα αναγνώρισε ως θετικό στοιχείο της νέας πρότασης τη διατήρηση της χρηματοδότησης πολιτικών με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι εξίσου σημαντικό είναι ο προϋπολογισμός να διαθέτει τους πόρους που απαιτούνται για να ανταποκριθεί στους στόχους του.
Εξέφρασε μάλιστα την έκπληξή της για τις περικοπές σε κονδύλια που προορίζονται ακριβώς για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας.
«Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους», τόνισε.
Συνέδεσε, παράλληλα, τις δημοσιονομικές επιλογές με τις άμεσες ανησυχίες των πολιτών, όπως η στέγαση, το αυξημένο κόστος ζωής και η κλιματική αλλαγή.
Όπως υπογράμμισε, ένας μικρότερος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός καθιστά δυσκολότερη τόσο την επίτευξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων για τους πολίτες όσο και την εξασφάλιση της αναγκαίας πλειοψηφίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Νέοι ευρωπαϊκοί πόροι ως διέξοδος για τη συμφωνία
Παρά τις διαφωνίες, η Μέτσολα εμφανίστηκε πεπεισμένη ότι υπάρχει περιθώριο επίτευξης συμφωνίας για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Ως βασική διέξοδο πρότεινε την αναζήτηση νέων πηγών ευρωπαϊκών εσόδων, ώστε να χρηματοδοτηθούν οι κοινές προτεραιότητες χωρίς να αυξηθεί υπέρμετρα η πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Κατά την εκτίμησή της, πρόκειται για το στοιχείο που λείπει από τις μέχρι σήμερα συζητήσεις και θα μπορούσε να γεφυρώσει τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών.
«Όσο πιο γρήγορα ξεπεράσουμε τη λογική των θεσμικών στεγανών και συνεργαστούμε, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητές μας να καταλήξουμε εγκαίρως σε έναν καλό προϋπολογισμό», ανέφερε.
Ουκρανία: Συνέχιση της στήριξης και αντιμετώπιση του ρωσικού αφηγήματος
Στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επανέλαβε τη σημασία της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία, η οποία πλησιάζει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου, με την ανθρωπιστική κατάσταση να επιδεινώνεται.
Χαιρέτισε τη συμφωνία για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δέσμη προσθηκών στους καταλόγους κυρώσεων, με στόχο την αλυσίδα παραγωγής πυραύλων της Ρωσίας.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι δεν διαπιστώνει σημάδια κόπωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τη στήριξη προς το Κίεβο.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η ΕΕ οφείλει να εξηγεί πιο αποτελεσματικά στους πολίτες γιατί είναι σημαντικό να συνεχιστεί αυτή η στήριξη και να αντικρούει το ρωσικό αφήγημα.
