Την πρόοδο του σχεδίου για την πράσινη μετάβαση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας, παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.
Μιλώντας στο συνέδριο Green Deal Greece 2026, το οποίο διοργανώνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) σε συνεργασία με το economix.gr, ανέφερε ότι και το 2026 η χώρα θα βρίσκεται στις κορυφαίες θέσεις ως προς την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, ενώ αναφέρθηκε και στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τις επόμενες χρηματοδοτήσεις που θα έρθουν ως το 2032.
Τι έχει επιτευχθεί
Κεντρικό «εργαλείο» της περιόδου 2021-2025 υπήρξε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Όπως ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης, το 37,5% των 36 δισ. ευρώ του Ταμείου κατευθύνθηκε στην πράσινη ανάπτυξη, ενώ το 20% αφορούσε την ψηφιακή μετάβαση.
«Καταφέραμε και το πετύχαμε, γιατί θέσαμε αυτόν τον στόχο ως εθνικό στόχο», είπε, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έλαβε στήριξη ίση με το 17% του ΑΕΠ και αναδεικνύεται έτσι ως η χώρα με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, από τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισ. ευρώ δημιούργησαν επενδυτικό αποτύπωμα 46 δισ. ευρώ σε επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, με μόχλευση ιδιωτικών πόρων. Επίσης, στο σκέλος της πράσινης μετάβασης δόθηκαν δάνεια ύψους 11 δισ. ευρώ.
«Θα δείτε έργα που έχουν σχέση με εξοικονόμηση ενέργειας, με ηλεκτρική διασύνδεση. Θα δείτε έργα αποθήκευσης ενέργειας», δήλωσε ο κ. Παπαθανάσης, αναφερόμενος παράλληλα σε έργα που ήδη ολοκληρώνονται, όπως το Κτηματολόγιο και η ψηφιοποίηση εγγράφων άνω του 1 δισ. σελίδων στο ελληνικό Δημόσιο.
Οι πόροι της επόμενης μέρας
Ο κ. Παπαθανάσης υποστήριξε ότι η επόμενη μέρα διαθέτει πόρους που «υπερβαίνουν και το Ταμείο Ανάκαμψης». Για την πενταετία 2021-2025 οι εθνικοί πόροι ανήλθαν σε 10 δισ. ευρώ, ενώ το νέο εθνικό πρόγραμμα 2026-2030 ανέρχεται σε 23 δισ. ευρώ, δηλαδή θα διατεθούν 13 δισ. ευρώ περισσότερα.
Παράλληλα, ξεκινούν τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο με 5,4 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού με 1,7 δισ. ευρώ και το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 1,6 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον ίδιο, αφορούν την ενεργειακή στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με πάνω από 1,5 εκατ. πολίτες και πάνω από 70.000 επιχειρήσεις να σχετίζονται με τις συγκεκριμένες δράσεις.
Για το ΕΣΠΑ, εκτίμησε ότι από τα 26 δισ. ευρώ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου έχουν απορροφηθεί περίπου 8 δισ. ευρώ, ποσοστό κοντά στο 30%. «Έχουμε να απορροφήσουμε ακόμα 18 δισεκατομμύρια», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η χώρα θα βρίσκεται «στις πρώτες 6 θέσεις από τις 27 χώρες» στην τελική κατάταξη απορρόφησης για το 2026, με βάση τις εκταμιεύσεις έως την 31η Οκτωβρίου.
Η κρίσιμη διαπραγμάτευση του 2027
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε στο επίκεντρο της επόμενης ημέρας τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο, με συνολικό διαπραγματευτικό αντικείμενο 49,5 δισ. ευρώ. Εκτίμησε ότι η διαπραγμάτευση θα ολοκληρωθεί πιθανότατα στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία της ΕΕ.
«Δείτε πόσο κρίσιμο είναι να έχουμε μια ισχυρή διαπραγματευτική ισχύ και βεβαίως έναν ισχυρό πρωθυπουργό να διαπραγματευτεί τα καλύτερα για τη χώρα μας, γιατί μια μικρή λεπτομέρεια μπορεί να σημαίνει 5, 6 και 7 δισεκατομμύρια που δεν μπαίνουν στην ελληνική οικονομία», δήλωσε ο Νίκος Παπαθανάσης.
Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα
Στο ερώτημα αν η πράσινη μετάβαση πρέπει να υποχωρήσει ως προτεραιότητα λόγω των γεωπολιτικών και ενεργειακών πιέσεων, ο κ. Παπαθανάσης απάντησε αρνητικά: «Εγώ δεν συμφωνώ, διότι αυτή τη στιγμή έχει αποδειχτεί, χάρη στην πράσινη μετάβαση, ότι το χαμηλότερο κόστος στην ενέργεια το δίνουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», όπως είπε.
Υπογράμμισε όμως ότι οι ΑΠΕ δεν αρκούν από μόνες τους, καθώς απαιτούν επενδύσεις σε συστήματα και αποθήκευση ενέργειας. «Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν και θα είναι το μέλλον της ενέργειας και θα είναι η φθηνότερη παρεχόμενη ενέργεια που μπορεί να πάρει μια βιομηχανία και μια επιχείρηση», δήλωσε.
Ο κ. Παπαθανάσης σύνδεσε την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας, σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτατα. «Όσο πιο γρήγορα προχωρήσουμε, τόσο πιο γρήγορα θα δώσουμε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που θέλει η ελληνική βιομηχανία και η ελληνική επιχειρηματικότητα», είπε.
Πού θα κριθεί το μέλλον
Το μέλλον της ελληνικής στρατηγικής για ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα θα κριθεί σε τρία επίπεδα: στην ταχύτητα απορρόφησης των υπόλοιπων 18 δισ. ευρώ του ΕΣΠΑ έως το 2029, στην υλοποίηση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης που θα συνεχίζονται έως το 2029 και στην έκβαση της διαπραγμάτευσης για τη νέα προγραμματική περίοδο το 2027.
