Στοχευμένη παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, με επιδότηση που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 40 λεπτά ανά λίτρο, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, ενόψει της έναρξης της διάθεσης του καυσίμου στις 15 Οκτωβρίου.
Οι τελικές αποφάσεις, αλλά και ο χρόνος κατά τον οποίο θα ανακοινωθούν τα μέτρα, αναμένεται να εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διεθνών ενεργειακών τιμών. Η εικόνα στις αγορές παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητη, με το Brent να κινείται κοντά στα 102 δολάρια το βαρέλι και την τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου να διαμορφώνεται περίπου στα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία να διαμορφωθεί κάτω από το επίπεδο των 1,75 ευρώ το λίτρο, που ήταν η τιμή με την οποία ολοκληρώθηκε η προηγούμενη περίοδος διάθεσης.
Έως 40 λεπτά η επιδότηση
Με τα σημερινά δεδομένα στις διεθνείς αγορές, χωρίς κάποια επιπλέον κρατική παρέμβαση, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης υπολογίζεται ότι θα μπορούσε να διαμορφωθεί μεταξύ 2 και 2,05 ευρώ το λίτρο.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, στο τραπέζι βρίσκεται, σύμφωνα με το υπό εξέταση σχέδιο, επιδότηση η οποία μπορεί να φτάσει έως και τα 40 λεπτά ανά λίτρο. Σε περίπτωση που εφαρμοστεί στο ανώτατο ύψος της, η τελική τιμή για τον καταναλωτή θα μπορούσε να υποχωρήσει στην περιοχή των 1,60-1,65 ευρώ το λίτρο.
Το ακριβές ύψος της ενίσχυσης, ωστόσο, δεν έχει ακόμη «κλειδώσει». Οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν με βάση τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά όσο πλησιάζει η ημερομηνία των κυβερνητικών ανακοινώσεων.
Για την περίοδο από τις 15 Οκτωβρίου έως και τις 30 Απριλίου, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης ανέρχεται σε 280 ευρώ ανά χιλιόλιτρο, δηλαδή 28 λεπτά ανά λίτρο. Στην τελική τιμή επιβάλλεται επιπλέον ΦΠΑ 24%.
Με την υπό εξέταση παρέμβαση, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί ουσιαστικά να περιορίσει την επιβάρυνση που προκύπτει από τον ΕΦΚ και τον αναλογούντα ΦΠΑ.
Πώς θα λειτουργεί η επιδότηση στην αντλία
Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει την εφαρμογή της επιδότησης απευθείας στην αντλία, ώστε η έκπτωση να αποτυπώνεται άμεσα στην τιμή αγοράς του καυσίμου.
Η ενίσχυση αναμένεται να είναι οριζόντια και να αφορά όλους τους καταναλωτές, χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Εξετάζεται, ωστόσο, το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και όχι καθ’ όλη τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.
Κάθε συναλλαγή θα καταγράφεται ηλεκτρονικά από την ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία. Ο καταναλωτής θα ταυτοποιείται κατά την αγορά μέσω ειδικού κωδικού, προκειμένου να υπάρχει έλεγχος των ποσοτήτων που διατίθενται και να περιοριστούν φαινόμενα καταστρατήγησης.
Η διαδικασία παρουσιάζει ομοιότητες με τον μηχανισμό που εφαρμόζεται για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο.
Ξεχωριστά η επιδότηση στην αντλία από το επίδομα θέρμανσης
Η ενδεχόμενη οριζόντια επιδότηση στην αντλία αποτελεί διαφορετικό μέτρο από το επίδομα θέρμανσης και δεν θα πρέπει να συγχέεται με αυτό.
Η επιδότηση στην αντλία θα μειώνει απευθείας τη λιανική τιμή του πετρελαίου και, με βάση τον σχεδιασμό, θα αφορά το σύνολο των καταναλωτών. Αντίθετα, το επίδομα θέρμανσης θα συνεχίσει να χορηγείται βάσει εισοδηματικών και περιουσιακών προϋποθέσεων.
Μικρή υποχώρηση αναμένεται στο πετρέλαιο κίνησης
Στην αγορά καυσίμων, η τιμή της αμόλυβδης αναμένεται να παρουσιάσει περιορισμένες μεταβολές, με ορισμένα πρατήρια να εμφανίζουν πιθανές μειώσεις της τάξης του ενός έως δύο λεπτών ανά λίτρο.
Πιο αισθητή αναμένεται να είναι η αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο κίνησης, με τη συνολική μείωση να υπολογίζεται περίπου στα τέσσερα λεπτά το λίτρο. Η τιμή εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κατά περίπου δύο λεπτά άμεσα, ενώ νέα μείωση αντίστοιχου ύψους αναμένεται την Παρασκευή.
Παραμένει η αβεβαιότητα για το ηλεκτρικό ρεύμα
Την ίδια στιγμή, ανοδικές πιέσεις καταγράφονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Παρά την εξέλιξη αυτή, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να βρίσκεται στο τραπέζι επιδότηση των λογαριασμών για τον Οκτώβριο, ακόμη και στην περίπτωση που σημειωθούν αυξήσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Στο οικονομικό επιτελείο συνυπολογίζεται το γεγονός ότι στην αγορά υπάρχουν σταθερά τιμολόγια σε χαμηλότερα επίπεδα, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική επιλογή για τα νοικοκυριά.
Σε κάθε περίπτωση, οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των διεθνών ενεργειακών τιμών, την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, οι οποίες εξακολουθούν να προκαλούν έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές.