Στην ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, στην αντιμετώπιση της ακρίβειας και στις νέες παρεμβάσεις για τη στήριξη δανειοληπτών και ευάλωτων οφειλετών εστίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας την εβδομαδιαία ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου. Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα οικονομικής ελάφρυνσης των νοικοκυριών και των οφειλετών.
Προχωρούν οι διαδικασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Ιδιαίτερη θέση στην ανασκόπηση κατέλαβε η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου (Great Sea Interconnector), καθώς, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, την Παρασκευή εκδόθηκε η άδεια εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου, καθώς και η σχετική NAVTEX. Πρόκειται για δύο σημαντικές διοικητικές εξελίξεις που συνδέονται με την προώθηση του έργου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος, στο οποίο συμμετέχουν και γαλλικές εταιρείες. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στον γεωστρατηγικό χαρακτήρα της διασύνδεσης, σημειώνοντας ότι τέτοιου είδους υποδομές ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια, την περιφερειακή συνεργασία και τη σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Παράταση για τη μείωση τιμών και νέα μέτρα για τους δανειολήπτες
Στο μέτωπο της ακρίβειας, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την παράταση έως το τέλος του έτους της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, η οποία αφορά περίπου 1.000 βασικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων και τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης. Όπως ανέφερε, παρά τη βελτίωση οικονομικών δεικτών, το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθεί να πιέζει τα ελληνικά νοικοκυριά, ενώ οι έλεγχοι στην αγορά θα συνεχιστούν, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι ανακοινωμένες μειώσεις εφαρμόζονται στην πράξη.
Σημαντικό μέρος της ανασκόπησης αφιερώθηκε και στις νέες ρυθμίσεις για τους δανειολήπτες, οι οποίες περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε στη Βουλή. Ειδικότερα, από την 1η Δεκεμβρίου, οι ευάλωτοι και επιλέξιμοι οφειλέτες που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό θα μπορούν να εξασφαλίζουν σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί του κυμαινόμενου επιτοκίου, το οποίο μπορεί να φτάσει έως και το 5,67%.
Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, για οφειλή ύψους 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος μπορεί να φτάσει τα 20.200 ευρώ για οφειλές με εξασφάλιση και τα 28.000 ευρώ για οφειλές χωρίς εξασφάλιση.
Παράλληλα, αυστηροποιείται το πλαίσιο εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), καθώς το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος για σοβαρές παραβάσεις αυξάνεται από τις 500.000 στα 5 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι από το 2019 έχουν υλοποιηθεί τουλάχιστον 27 παρεμβάσεις στο τραπεζικό σύστημα, κάνοντας αναφορά στη μείωση των κόκκινων δανείων μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», στη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού και στον περιορισμό τραπεζικών προμηθειών και χρεώσεων στα ΑΤΜ. Όπως υποστήριξε, το ιδιωτικό χρέος διαμορφώνεται σήμερα στο 96,6% του ΑΕΠ, έναντι 119,3% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Στο μικροσκόπιο το οργανωμένο έγκλημα και οι αγροτικές επιδοτήσεις
Αναφορά έγινε και στη συμπλήρωση δύο ετών λειτουργίας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, γνωστής ως «ελληνικό FBI». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο πρωθυπουργός, κατά τη διετία η υπηρεσία έχει χειριστεί περισσότερες από 1.500 υποθέσεις, έχει αποδώσει κατηγορίες σε πάνω από 5.400 πρόσωπα και έχει εξαρθρώσει 259 εγκληματικές ομάδες.
Στις υποθέσεις περιλαμβάνονται κυκλώματα λαθρεμπορίου καυσίμων και καπνικών προϊόντων, καθώς και δίκτυα διαφθοράς σε δημόσιες υπηρεσίες, εφορίες, πολεοδομίες και φυλακές. Ο πρωθυπουργός διαμήνυσε ότι δεν υπάρχουν πρόσωπα ή υπηρεσίες που εξαιρούνται από τον έλεγχο, επιμένοντας στην εφαρμογή της νομιμότητας χωρίς εξαιρέσεις.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στο ζήτημα των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που έχει προκαλέσει στους παραγωγούς η μετάβαση στο νέο σύστημα. Όπως ανέφερε, περίπου 40.000 δικαιούχοι βρίσκονται σε διαδικασία πληρωμής, οι προκαταβολές αναμένεται να καταβληθούν έως τις 30 Νοεμβρίου και οι εκκαθαρίσεις τον Δεκέμβριο. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι έχει δοθεί παράταση για την υποβολή αιτήσεων έως τις 10 Νοεμβρίου.
Οι 90 προτεραιότητες της κυβέρνησης και οι νέες επενδύσεις
Στο πλαίσιο του κυβερνητικού σχεδιασμού για το επόμενο εξάμηνο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις 90 προτεραιότητες που παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, με ορίζοντα τους επόμενους έξι μήνες. Μεταξύ των βασικών στόχων περιλαμβάνονται η περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού, με στόχο τα 1.000 ευρώ έως τις αρχές του 2028, οι παρεμβάσεις για τη στέγαση, η αναβάθμιση της Υγείας και της Παιδείας, καθώς και η ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής.
Παράλληλα, δέκα επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους 226,2 εκατ. ευρώ προχωρούν μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου σε Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία και Κρήτη. Η κρατική ενίσχυση ξεπερνά τα 104 εκατ. ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περισσότερες από 400 νέες θέσεις εργασίας.
Στην ίδια κατεύθυνση, παρουσιάστηκε νομοσχέδιο για τη ρύθμιση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία, με πρόβλεψη για διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων που αφορούν εργαζομένους ψηφιακών πλατφορμών, υποχρεωτικό ανθρώπινο έλεγχο σε σημαντικές αποφάσεις και προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ψηφιακές υπηρεσίες στον ΕΟΠΥΥ και ενίσχυση των δήμων
Στην ανασκόπηση περιλαμβάνονται επίσης δύο παρεμβάσεις για την αναβάθμιση των υπηρεσιών του ΕΟΠΥΥ. Από την 1η Νοεμβρίου, οι συμβεβλημένοι πάροχοι υποχρεούνται να καταχωρίζουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων στο νέο Ψηφιακό Αποθετήριο, ώστε οι ασφαλισμένοι και οι γιατροί τους να έχουν συγκεντρωμένο το ιατρικό ιστορικό των εξετάσεων. Επιπλέον, μέσω της εφαρμογής myEOPYYapp παρέχεται η δυνατότητα ηλεκτρονικού προγραμματισμού ραντεβού στα φαρμακεία του Οργανισμού, αίτησης για κατ' οίκον παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους και υποβολής δικαιολογητικών για αποζημιώσεις.
Σημαντικές ανακοινώσεις έγιναν και για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης, 240 εκατ. ευρώ για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων προς παρόχους ενέργειας, καθώς και διπλασιασμός της κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, η διάθεση 50 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και η πρόβλεψη 200 εκατ. ευρώ ετησίως για έργα εσωτερικής οδοποιίας, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες στην αγορά καυσίμων.
Ενίσχυση της άμυνας, πολιτιστική κληρονομιά και επιστροφή ιστορικών κειμηλίων
Στον τομέα της άμυνας, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την προμήθεια τριών αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού Embraer KC-390 από την Πορτογαλία, με δυνατότητα απόκτησης ακόμη τριών. Πρόκειται για την πρώτη φορά που η Ελλάδα αποκτά αεροσκάφη αυτής της κατηγορίας, τα οποία θα ενισχύσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας. Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε δύο ακόμη ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα MH-60R Seahawk.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη δημιουργία προγράμματος εκπαίδευσης και πιστοποίησης δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και αποστολές υψηλού κινδύνου, σε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.
Στο πεδίο του πολιτισμού, ξεχώρισε η επαναλειτουργία του βυζαντινού ναού της Μαξιμιανούπολης, κοντά στην Κομοτηνή, όπου έπειτα από αιώνες τελέστηκε ξανά αγιασμός, μετά την αποκατάστασή του με χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στις Σέρρες, έπειτα από 109 χρόνια. Τα κειμήλια είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, από μονές και εκκλησιαστικούς φορείς της περιοχής και φυλάσσονταν έκτοτε στη Σόφια. Η επιστροφή τους πραγματοποιείται έπειτα από διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Η ανασκόπηση ολοκληρώθηκε με αναφορά σε δύο πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα: την αύξηση μισθών για εργαζόμενες μητέρες από τη Eurobank, με πρόσθετες παροχές για την απόκτηση παιδιών, και τον διπλασιασμό ή τριπλασιασμό των ταχυτήτων σε περίπου 700.000 συνδέσεις οπτικής ίνας από την Telekom, χωρίς επιπλέον χρέωση για τους συνδρομητές.
Με την εβδομαδιαία ανασκόπηση, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αναδείξει ένα ευρύ φάσμα κυβερνητικών παρεμβάσεων, από τα μεγάλα ενεργειακά και αμυντικά έργα μέχρι την καθημερινότητα των πολιτών, την αγορά, το ιδιωτικό χρέος και τις δημόσιες υπηρεσίες, δίνοντας παράλληλα το στίγμα των κυβερνητικών προτεραιοτήτων για το επόμενο εξάμηνο.
