Στην ανάπτυξη ενός νέου εθνικού συστήματος ασφαλών επικοινωνιών για τα Σώματα Ασφαλείας προχωρά η χώρα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
Πρόκειται για το MCNGR, το πρώτο ευρυζωνικό δίκτυο κρίσιμων επικοινωνιών στην Ελλάδα, το οποίο θα διαδεχθεί το υφιστάμενο σύστημα TETRA, προσφέροντας δυνατότητες που δεν περιορίζονται στη φωνητική επικοινωνία, αλλά επεκτείνονται στη μετάδοση εικόνας, δεδομένων και πληροφοριών γεωεντοπισμού σε πραγματικό χρόνο.
Το νέο σύστημα θα επιτρέπει στους αστυνομικούς και τα στελέχη του Λιμενικού να επικοινωνούν με ασφάλεια κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να συμμετέχουν σε ομαδικές επικοινωνίες με το πάτημα ενός κουμπιού, μέσω της τεχνολογίας push-to-talk. Παράλληλα, προβλέπεται κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των επικοινωνιών.
Τη σημασία του έργου για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Σωμάτων Ασφαλείας υπογράμμισε, σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
«Οι σταθερές και ασφαλείς επικοινωνίες, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, γίνονται όλο και πιο κρίσιμες για τα Σώματα Ασφαλείας. Η άμεση ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισμός των δυνάμεων στο πεδίο απαιτούν ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και ανθεκτικό δίκτυο», επισήμανε ο κ. Παπαστεργίου, ο οποίος αναφερόμενος στον σχεδιασμό και τις δυνατότητες του νέου συστήματος, είπε: «Σε συνεργασία με τα Υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, προχωράμε το Εθνικό Δίκτυο Κρίσιμων Ασύρματων Επικοινωνιών. Αξιοποιούμε τις πλέον σύγχρονες επίγειες και δορυφορικές τεχνολογίες για να δημιουργήσουμε το δίκτυο ασφαλών επικοινωνιών της επόμενης δεκαετίας για τα Σώματα Ασφαλείας».
Διευκρίνισε πως «θα εξυπηρετεί την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό, με πρόβλεψη διασύνδεσης με τα δίκτυα της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας, διατηρώντας τα δεδομένα υπό τον έλεγχο του Ελληνικού Δημοσίου», ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις νέες δυνατότητες που θα έχουν στη διάθεσή τους οι δυνάμεις στο πεδίο των επιχειρήσεων. «Πέρα από τη φωνή, οι δυνάμεις θα μπορούν να μεταδίδουν ζωντανή εικόνα, δεδομένα και την ακριβή θέση τους. Έτσι, τα κέντρα επιχειρήσεων θα έχουν πληρέστερη εικόνα κάθε περιστατικού και θα μπορούν να κατευθύνουν την κατάλληλη ενίσχυση εκεί όπου χρειάζεται».
Και κατέληξε: «Αυτή είναι και η κατεύθυνση που έχει θέσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης: να δίνουμε πραγματικές λύσεις σε πραγματικές ανάγκες και προβλήματα. 'Αλλωστε, η αξία της τεχνολογίας κρίνεται τελικά την ώρα που τη χρειάζεσαι».
** Δεκάδες χιλιάδες χρήστες σε στεριά και θάλασσα
Οι πρώτοι φορείς που θα αξιοποιήσουν το MCNGR είναι η Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα - Ελληνική Ακτοφυλακή, με το σύστημα να προορίζεται για δεκάδες χιλιάδες χρήστες και τερματικές συσκευές σε ολόκληρη την επικράτεια, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα μελλοντικής επέκτασής του και σε άλλους φορείς, καθώς και τη διαλειτουργικότητά του με τα δίκτυα της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να διευκολυνθεί ο συντονισμός των εμπλεκόμενων δυνάμεων σε περιστατικά που απαιτούν κοινή επιχειρησιακή δράση, με δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών.
** Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Το MCNGR βασίζεται στα διεθνή πρότυπα 3GPP MCX (Mission Critical Services), τα οποία χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη υπηρεσιών επικοινωνίας κρίσιμης σημασίας.
Αντίστοιχα πρότυπα υιοθετούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του συστήματος FirstNet, στη Γαλλία, στη Φινλανδία και σε άλλες χώρες, ενώ αποτελούν τη βάση και για το πανευρωπαϊκό σύστημα EUCCS (European Critical Communications System).
Το νέο εθνικό δίκτυο θα αξιοποιεί τις υφιστάμενες υποδομές κινητών επικοινωνιών 4G και 5G, παρέχοντας προτεραιότητα στις επικοινωνίες των δυνάμεων ασφαλείας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον έλεγχο των δεδομένων και στην ασφάλεια των πληροφοριών. Ο κεντρικός πυρήνας του συστήματος, στον οποίο περιλαμβάνονται οι εφαρμογές, τα δεδομένα και τα κλειδιά κρυπτογράφησης, θα παραμένει υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Ελληνικού Δημοσίου.
Παράλληλα, προβλέπεται η συμπληρωματική χρήση ψηφιακών ραδιοδικτύων DMR, προκειμένου να εξασφαλίζονται δυνατότητες επικοινωνίας σε περιοχές ή συνθήκες όπου η ευρυζωνική κάλυψη δεν επαρκεί.
** Δορυφορικές επικοινωνίες και χρήση drones
Σημαντικό χαρακτηριστικό του MCNGR αποτελεί η δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών, ώστε το σύστημα να μπορεί να προσαρμόζεται στις μελλοντικές επιχειρησιακές ανάγκες.
Η αρχιτεκτονική του επιτρέπει την αξιοποίηση δορυφορικών επικοινωνιών για την κάλυψη απομακρυσμένων περιοχών και θαλάσσιων ζωνών, αλλά και για τη διατήρηση της επικοινωνίας σε περιπτώσεις καταστροφής επίγειων τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα αξιοποίησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV/drones), τόσο για τη μετάδοση ζωντανής εικόνας από το πεδίο των επιχειρήσεων όσο και ως ιπτάμενων αναμεταδοτών, με σκοπό την επέκταση της τηλεπικοινωνιακής κάλυψης όπου απαιτείται.
Ο σχεδιασμός λαμβάνει επίσης υπόψη τη μελλοντική μετάβαση σε τεχνολογίες 5G Advanced και 6G, ώστε να είναι δυνατή η αναβάθμιση των υπηρεσιών χωρίς να απαιτείται η ανάπτυξη ενός εντελώς νέου συστήματος.
** Έμφαση στην ασφάλεια και την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα
Βασική αρχή του σχεδιασμού είναι η αξιοποίηση ανοικτών τεχνολογικών προτύπων και διεπαφών, ώστε να αποφεύγεται η εξάρτηση από έναν και μόνο προμηθευτή.
Παράλληλα, επιδιώκεται η διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας επί των δεδομένων και των κρυπτογραφικών κλειδιών, καθώς και η υψηλή διαθεσιμότητα των υπηρεσιών επικοινωνίας.
Το σύστημα σχεδιάζεται ώστε να διατηρεί επιχειρησιακές δυνατότητες ακόμη και υπό υποβαθμισμένες συνθήκες λειτουργίας, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για υπηρεσίες που καλούνται να ανταποκριθούν σε έκτακτα περιστατικά.
Στις βασικές προδιαγραφές περιλαμβάνεται και η δυνατότητα διασυνοριακής συνεργασίας με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά δίκτυα, στο πλαίσιο του EUCCS, με στόχο τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ υπηρεσιών διαφορετικών χωρών.
** Ποιοι φορείς υλοποιούν το έργο - Το χρονοδιάγραμμα
Την υλοποίηση του MCNGR έχει αναλάβει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω της γενικής γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με αναθέτουσα αρχή την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. (Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας).
Το έργο προχωρά σε συνεργασία με τα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Ναυτιλίας, ενώ συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης / Μέσου για τη Διαχείριση των Συνόρων και των Θεωρήσεων (ΤΑΜΕΥ/BMVI).
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, η δημοσίευση του διαγωνισμού προβλέπεται εντός του 2026, με στόχο την υπογραφή της σύμβασης και την έναρξη της σταδιακής θέσης του συστήματος σε λειτουργία μέσα στο 2027.
Με την ανάπτυξη του MCNGR επιδιώκεται η μετάβαση από τις συμβατικές ασύρματες επικοινωνίες σε ένα ενιαίο, ασφαλές και τεχνολογικά εξελίξιμο περιβάλλον, το οποίο θα υποστηρίζει τις επιχειρησιακές ανάγκες των Σωμάτων Ασφαλείας και θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για στενότερη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
