Το ΕΒΕΠ ζητάει από την Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να αποφανθεί, εάν στο καρτελάκι των σούπερ μάρκετ για τα προϊόντα που συμμετέχουν στη «Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών» δεν θα εμφανίζονται «τρεις τιμές», αλλά η προηγούμενη τιμή 30 ημερών, η νέα τελική τιμή και το ποσοστό μείωσης. Έτσι δεν θα έχουμε πρόστιμα για τις επιχειρήσεις και δεν θα μπερδεύουμε τους καταναλωτές, αφού θα υπάρχει μόνο μία τιμή αναφοράς και μία τιμή πώλησης.
Τα παραπάνω σημειώνονται σε ανάλυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς.
Αναλυτικά το επιμελητήριο αναφέρει τα εξής:
Το ΕΒΕΠ, κατόπιν σχετικής ενημέρωσης από το υπουργείο Ανάπτυξης, επισημαίνει πως για τις τιμές πώλησης στη λιανική στην Ελλάδα δεν υπάρχει ένας μόνο νόμος. Υπάρχει ένας βασικός κορμός από 2 κύριους νόμους, ο οποίος συμπληρώνεται από υπουργικές αποφάσεις και ειδικότερες διατάξεις. Οι ΔΙΕΠΠΥ είναι το σύνολο των νομικών κανόνων και διατάξεων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών στην Ελλάδα που ρυθμίζουν την αγορά. 'Αρα, υπάρχουν 2 βασικοί νόμοι και 3 κρίσιμοι συμπληρωματικοί. κανονισμοί. Δεν θα ήταν νομικά ακριβές να πούμε ότι υπάρχουν 5 νόμοι, επειδή οι ΔΙΕΠΠΥ και ο Κώδικας Δεοντολογίας είναι υπουργικές αποφάσεις.
Το σημαντικότερο είναι ότι άλλο πράγμα είναι η καθοριζόμενη τιμή πώλησης και άλλο η υποχρέωση σωστής αναγραφής και παρουσίασης της τιμής. Η επιχείρηση κατά κανόνα καθορίζει την εμπορική της τιμή, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτή εμφανίζεται στον καταναλωτή υπόκειται σε συγκεκριμένους κανόνες. Οι ΔΙΕΠΠΥ απαιτούν, μεταξύ άλλων, τελικές τιμές με ΦΠΑ και προβλέπουν κανόνες ενημέρωσης του καταναλωτή.
Ακόμη αυστηρότερο είναι το καθεστώς όταν εμφανίζεται μείωση τιμής. Από το 2024 το ζήτημα ρυθμίζεται στον Ν. 5111, σύμφωνα με τα άρθρα 9ι και 9ια του Ν. 2251/1994, ενώ ο Κώδικας Δεοντολογίας του 2025 εξειδικεύει την εφαρμογή. Βασικός κανόνας είναι η αναφορά στην προηγούμενη τιμή, με τον γνωστό κανόνα των 30 ημερών. Και εδώ βρίσκεται ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα σε σχέση με τη συζήτησή μας για τα σούπερ μάρκετ και τους 1.740 κωδικούς.
Μπορεί νόμιμα ένα σούπερ μάρκετ να εμφανίζει στο ίδιο καρτελάκι του ραφιού τρεις διαφορετικές τιμές; Για παράδειγμα: Αρχική τιμή 3,50 ευρώ, Τιμή προσφοράς 3,20 ευρώ και Τιμή «Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών» 2,99 ευρώ. Η απάντηση ίσως να μην είναι αυτομάτως, «ναι» ή «όχι». Πρέπει να εξεταστεί ποια από αυτές αποτελεί την προηγούμενη τιμή κατά το άρθρο 9ι, ποια είναι η πραγματική τρέχουσα τιμή πώλησης, εάν η τρίτη τιμή συνιστά ανακοίνωση μείωσης και, κυρίως, εάν η συνολική παρουσίαση μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση στον μέσο καταναλωτή.
Το υπουργείο διευκρινίζει ότι ως ανακοίνωση μείωσης θεωρούνται πολύ ευρείες μορφές παρουσίασης με ποσοστό, διαγραμμένες τιμές, προσφορά, έκπτωση, ακόμη και εκπτωτικά stickers. Αυτό συνδέεται ακριβώς με το ερώτημα για τις τρεις τιμές στο ράφι. Είναι λοιπόν χρήσιμο η Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να εξετάσει το νομικό πλαίσιο. Δηλαδή τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται στην αναγραφή τιμών στα σούπερ μάρκετ την κανονική τιμή, έκπτωση, προσφορά, 30ήμερη τιμή και τους 1.740 κωδικούς με το συγκεκριμένο παράδειγμα για τρεις τιμές στο ίδιο καρτελάκι. Οι ΔΙΕΠΠΥ ρυθμίζουν την ενημέρωση του καταναλωτή και τις ενδείξεις τιμών, ενώ ο ισχύων Κώδικας Δεοντολογίας θεσπίστηκε με την ΥΑ 19138/2025 (ΦΕΚ Β΄ 1140/12.3.2025).
Ακολουθεί το εξής παράδειγμα: 3,80 ευρώ ως αρχική τιμή, 3,40 ευρώ ως προηγούμενη προσφορά και 2,99 ευρώ νέα τιμή «Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών». Δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι και οι τρεις αποτελούν αυτομάτως νόμιμες «τιμές αναφοράς». Εφόσον τα 2,99 ευρώ παρουσιάζονται ως νέα μείωση τιμής, η κρίσιμη προηγούμενη τιμή προσδιορίζεται κατά κανόνα είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε η επιχείρηση κατά τις 30 ημέρες πριν από τη μείωση. Επομένως, εάν μέσα στις προηγούμενες 30 ημέρες το προϊόν είχε πράγματι πωληθεί στα 3,40 ευρώ, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται το 3,80 ευρώ ως βάση για να εμφανίζεται μεγαλύτερη έκπτωση. Η βάση της ανακοίνωσης της νέας μείωσης πρέπει να εξεταστεί σε σχέση με τα 3,40 ευρώ. Αριθμητικά, από 3,40 ευρώ σε 2,99 ευρώ είναι πραγματική ανακοινώσιμη μείωση περίπου 12,1%, εφόσον τα 3,40 ευρώ είναι η νόμιμη προηγούμενη τιμή και όχι το 3,80 ευρώ σε 2,99 ευρώ με ποσοστό 21,3%.
Αυτός είναι ουσιαστικά ο λόγος ύπαρξης του κανόνα των 30 ημερών για να αποτρέπεται η δημιουργία τεχνητά υψηλής τιμής αναφοράς, ώστε η έκπτωση να φαίνεται μεγαλύτερη. Επιπλέον, η συμμόρφωση με τον κανόνα των 30 ημερών αρκεί από μόνη της για τη συνολική παρουσίαση, ώστε η αναγραφή τελικής τιμής να μην αποτελεί αθέμιτη εμπορική πρακτική. Τώρα για τους 1.740 κωδικούς χρειάζεται μια σημαντική διάκριση. Η συμμετοχή ενός προϊόντος σε μια κυβερνητική ή εθελοντική πρωτοβουλία μείωσης τιμών δεν δημιουργεί από μόνη της μια τρίτη, ξεχωριστή νομική κατηγορία τιμής. Οι κανόνες για τις ανακοινώσεις μειώσεων δεν καθορίζουν σε ποια τιμή πρέπει να πωληθεί το προϊόν. Η επιχείρηση μπορεί καταρχήν να επιλέξει την τιμή πώλησης. Οι περιορισμοί ενεργοποιούνται στον τρόπο με τον οποίο ανακοινώνει τη μείωση στον καταναλωτή. Αυτό το διευκρινίζει ρητά η γενική γραμματεία Εμπορίου.
Ο επίσημος Κώδικας Δεοντολογίας του υπουργείου Ανάπτυξης για ανακοινώσεις μείωσης τιμής από το 2025 έχει ακριβώς ως αντικείμενο τον ορθό τρόπο επικοινωνίας των ανακοινώσεων μείωσης τιμής σε εκπτώσεις, προσφορές και προωθητικές ενέργειες. Εδώ υπάρχει το συγκεκριμένο θεσμικό ζήτημα, εάν δηλαδή η ειδική σήμανση των 1.740 κωδικών και η παράλληλη εμφάνιση κανονικής, προηγούμενης και μειωμένης τιμής είναι απολύτως συμβατές με το άρθρο 9 και τον Κώδικα Δεοντολογίας.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης διευκρινίζει πως ειδικά για τους 1740 κωδικούς της πρωτοβουλίας, αυτό που ενδιαφέρει το υπουργείο Ανάπτυξης είναι, εάν αν ο καταναλωτής μπορεί αμέσως να καταλάβει ποια είναι η τιμή που θα πληρώσει, ποια είναι η προηγούμενη τιμή και από ποια βάση προκύπτει η μείωση. Το ΕΒΕΠ ζητά λοιπόν από την Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να αποφανθεί, εάν στο καρτελάκι των σούπερ μάρκετ για τα προϊόντα που συμμετέχουν στη «Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών» δεν θα εμφανίζονται «τρεις τιμές», αλλά η προηγούμενη τιμή 30 ημερών, η νέα τελική τιμή και το ποσοστό μείωσης. Έτσι δεν θα έχουμε πρόστιμα για τις επιχειρήσεις και δεν θα μπερδεύουμε τους καταναλωτές, αφού θα υπάρχει μόνο μία τιμή αναφοράς και μία τιμή πώλησης.
