Σε τροχιά έντονης ανόδου βρέθηκαν τον Αύγουστο οι διεθνείς τιμές των τροφίμων, επιστρέφοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022. Η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων, σε συνδυασμό με τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις ανησυχίες για την παγκόσμια παραγωγή, επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων στην αγορά τροφίμων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ο διεθνής δείκτης τιμών τροφίμων ενισχύθηκε τον Αύγουστο κατά 1,9% σε μηνιαία βάση, με τα σιτηρά, τη ζάχαρη και τα γαλακτοκομικά να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανόδου.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η κίνηση στις αγορές ζάχαρης, όπου οι διεθνείς τιμές αυξήθηκαν κατά 11,9%, ενώ η τιμή του σιταριού κατέγραψε άνοδο 2,6%.
Γεωπολιτική και καιρός πιέζουν την προσφορά
Η νέα άνοδος στις διεθνείς αγορές τροφίμων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει ευάλωτη. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια στο εμπόριο βασικών αγροτικών προϊόντων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, όπου η κλιμάκωση του πολέμου εξακολουθεί να προκαλεί προβλήματα στις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών. Η Ουκρανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές της παγκόσμιας αγοράς, με αποτέλεσμα οποιαδήποτε διαταραχή στις εξαγωγές της να επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης.
Την ίδια στιγμή, στο μέτωπο του καιρού, η προοπτική εκδήλωσης ενός ιδιαίτερα ισχυρού Ελ Νίνιο ενισχύει την αβεβαιότητα για τις αγροτικές παραγωγές. Οι μεταβολές στις θερμοκρασίες και στις βροχοπτώσεις που συνδέονται με το φαινόμενο μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές πιέσεις στις καλλιέργειες, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά.
Ο κίνδυνος για τον πληθωρισμό
Η άνοδος του δείκτη του FAO αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων στα τρόφιμα, ιδιαίτερα εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι καιρικές συνθήκες συνεχίσουν να περιορίζουν την προσφορά.
Ωστόσο, η κίνηση του διεθνούς δείκτη δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχες αυξήσεις στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Ο δείκτης του FAO αφορά κυρίως διεθνώς εμπορεύσιμες πρώτες ύλες τροφίμων, ενώ η μεταβολή τους περνά στην τελική λιανική τιμή με χρονική υστέρηση και επηρεάζεται από μια σειρά άλλων παραγόντων, όπως το κόστος μεταφοράς, ενέργειας, παραγωγής και εμπορίας.
Παρά ταύτα, η νέα άνοδος αποτελεί ένα ακόμη καμπανάκι για τις διεθνείς αγορές, καθώς η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παραμένει εύθραυστη. Εάν οι γεωπολιτικές αναταράξεις συμπέσουν με σοβαρές απώλειες παραγωγής λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, οι πιέσεις στις τιμές των βασικών τροφίμων θα μπορούσαν να ενταθούν περαιτέρω.
