Η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) αναμένεται να αποτελέσει κάτι περισσότερο από ένα ακόμη βήμα οικονομικών εξαγγελιών. Για την κυβέρνηση, εξελίσσεται σε μια κρίσιμη πολιτική επιχείρηση επανασύνδεσης με τη μεσαία τάξη, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους μικρομεσαίους, μετά από μια τριετία έντονων τριβών γύρω από τα τεκμήρια, τους φορολογικούς ελέγχους και το αυξημένο φορολογικό βάρος.
Σε δημοσκοπικό επίπεδο, η συγκεκριμένη κοινωνική και επαγγελματική ομάδα εμφανίζεται δυσαρεστημένη, αλλά προς το παρόν δεν θεωρείται «χαμένη» για την κυβέρνηση. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αξιοποιήσει το Μέγαρο Μαξίμου, μετατρέποντας τη φετινή ΔΕΘ σε ευκαιρία επαναπροσέγγισης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης, μέσα από ένα πακέτο στοχευμένων φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών παρεμβάσεων.
Μια πρώτη κίνηση έγινε ήδη πριν από έναν μήνα, με τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού και τις νέες ρυθμίσεις οφειλών, μεταξύ άλλων και με δυνατότητα έως 72 δόσεων, για μικρομεσαίους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας και πιέζονται από επιχειρηματικά δάνεια.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι οι μικρομεσαίοι αποτελούν μια δυναμική και κρίσιμη κοινωνική ομάδα, η οποία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, έχει απομακρυνθεί από την κυβέρνηση. Ακόμη και μια περιορισμένη επιστροφή ψηφοφόρων από αυτή τη δεξαμενή θα μπορούσε, κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, να οδηγήσει τα ποσοστά του κυβερνώντος κόμματος πάνω από το 30%, δημιουργώντας δυναμική νίκης και αυτοδυναμίας στους μήνες που απομένουν έως την τελική ευθεία των εκλογών.
Τα «δώρα» της ΔΕΘ 2026 σε μικρομεσαίους και επαγγελματίες
Στο επίκεντρο του πακέτου μέτρων, το συνολικό ύψος του οποίου κινείται κοντά στα 1,7-1,9 δισ. ευρώ, βρίσκονται παρεμβάσεις που έχουν ως στόχο να μειώσουν το φορολογικό και ασφαλιστικό βάρος, αλλά και να ενισχύσουν τη ρευστότητα των μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων.
1. Φοροελαφρύνσεις, τεκμήρια και τέλος επιτηδεύματος
Μείωση της προκαταβολής φόρου: Σήμερα οι επιχειρήσεις προκαταβάλλουν το 80% του φόρου της επόμενης χρήσης, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 55%. Στο τραπέζι βρίσκεται περαιτέρω μείωση της προκαταβολής για τους επαγγελματίες, ακόμη και κάτω από το 50% ή στο 40%, ώστε να απελευθερωθεί διαθέσιμη ρευστότητα και να περιοριστεί η πίεση που προκαλεί η προκαταβολή φόρου.
Αλλαγές στα τεκμήρια: Πρόκειται για μία από τις παρεμβάσεις με το μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό βάρος. Προωθείται μείωση των τεκμηρίων, κυρίως για μικρομεσαίους και επαγγελματίες, με στόχο ο περιορισμός της τεκμαρτής φορολόγησης να φτάσει έως και το 30% για εισοδήματα που αποκτώνται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Εξετάζεται, ωστόσο, το ενδεχόμενο οι αλλαγές να έχουν εφαρμογή ακόμη και αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η παρέμβαση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό σταδιακής κατάργησης των τεκμηρίων, με στόχο το φορολογικό βάρος να ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τα πραγματικά εισοδήματα των φορολογουμένων.
Κατάργηση ή μείωση του τέλους επιτηδεύματος: Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, εξέλιξη που θα μειώσει περαιτέρω το σταθερό φορολογικό κόστος των επιχειρήσεων.
Μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων: Εξετάζεται ακόμη το ενδεχόμενο μείωσης του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων από το 22% στο 20%. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα από τα πιο ανοιχτά σενάρια και δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα περιληφθεί στο τελικό πακέτο.
2. Νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών
Στο μέτωπο του μη μισθολογικού κόστους, εξετάζονται νέες μειώσεις των ασφαλιστικών εισφορών, πέραν του 0,5% που έχει ήδη δρομολογηθεί.
Στόχος είναι να περιοριστεί το μόνιμο λειτουργικό κόστος των μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων, δίνοντας παράλληλα μεγαλύτερο περιθώριο για προσλήψεις, αυξήσεις μισθών και ενίσχυση της ρευστότητας.
3. Εισοδηματικές παρεμβάσεις με έμμεσο όφελος για τις μικρές επιχειρήσεις
Στο κυβερνητικό πακέτο περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις οι οποίες, παρότι δεν απευθύνονται άμεσα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μπορούν να ενισχύσουν τη ζήτηση στην αγορά.
Σε αυτή την κατεύθυνση λειτουργούν οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, με στόχο να φτάσει τα 1.000 ευρώ έως το 2027. Η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερο περιβάλλον κατανάλωσης, από το οποίο αναμένεται να επωφεληθούν οι μικρές επιχειρήσεις.
Αντίστοιχα, αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, καθώς και σε οικογενειακά ή άλλα επιδόματα που πρόκειται να ανακοινωθούν, δημιουργούν ένα ευρύτερο πλαίσιο εισοδηματικής στήριξης. Στις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η αύξηση του ετήσιου επιδόματος για συνταξιούχους από τα 300 στα 400 ευρώ.
Μπορεί τα μέτρα αυτά να μην απευθύνονται άμεσα στους μικρομεσαίους, ενισχύουν όμως την καταναλωτική δύναμη των νοικοκυριών και, κατ’ επέκταση, τη ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες που παρέχουν οι μικρές επιχειρήσεις.
4. Νέα δάνεια έως 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίους
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην πρόσβαση των μικρομεσαίων στη χρηματοδότηση, ένα από τα διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει μεταφέρει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα πιστώσεις ύψους 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, προκειμένου να αξιοποιηθούν και μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μέσω μόχλευσης και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τα διαθέσιμα κεφάλαια θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνολικό δανεισμό έως και 5 δισ. ευρώ. Στόχος είναι να προσφερθούν δάνεια με ελκυστικούς όρους σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση στην παραδοσιακή τραπεζική χρηματοδότηση.
Η πολιτική στόχευση πίσω από τις εξαγγελίες
Η έμφαση που δίνει η κυβέρνηση στους μικρομεσαίους ενόψει της ΔΕΘ δεν είναι τυχαία. Εσωτερικές και εξωτερικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η μεσαία τάξη και οι μικρομεσαίοι έχουν απομακρυνθεί από το κυβερνητικό αφήγημα, ιδιαίτερα μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης και την αίσθηση υπερφορολόγησης που έχει διαμορφωθεί σε ένα τμήμα των επαγγελματιών και των επιχειρηματιών.
Παράλληλα, η ΔΕΘ παραδοσιακά λειτουργεί ως το κατεξοχήν «βήμα εξαγγελιών», με ισχυρό συμβολισμό για την αγορά και την οικονομία. Η κυβέρνηση αναμένεται, επομένως, να επιχειρήσει να αξιοποιήσει το βήμα της Θεσσαλονίκης για να στείλει ένα σαφές μήνυμα προς τους μικρομεσαίους: ότι ακούει τα αιτήματα για δικαιότερη φορολογία, χαμηλότερο κόστος και λιγότερη γραφειοκρατία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι παρεμβάσεις για τα τεκμήρια, το τέλος επιτηδεύματος και την υψηλή προκαταβολή φόρου, οι οποίες επιχειρούν να διορθώσουν στρεβλώσεις που έχουν επιβαρύνει κυρίως μικρές επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Το στοίχημα, τελικά, είναι διπλό: οικονομικό και πολιτικό. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση καλείται να δημιουργήσει περισσότερο χώρο για ρευστότητα, επενδύσεις και ανάπτυξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Από την άλλη, επιχειρεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη μιας κρίσιμης κοινωνικής και εκλογικής ομάδας, πριν από την τελική ευθεία προς τις κάλπες.
