Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ) αναγνωρίζει τη σημασία της θεσμοθέτησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, χαρακτηρίζοντάς το αναγκαίο εργαλείο εθνικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη του κλάδου. Παράλληλα, ωστόσο, εκφράζει έντονο προβληματισμό για βασικές προβλέψεις του πλαισίου, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, εξακολουθούν να βασίζονται σε οριζόντιους περιορισμούς, χωρίς να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού.
Στο επίκεντρο της κριτικής της ΠΟΞ βρίσκονται ρυθμίσεις όπως τα προκαθορισμένα όρια δυναμικότητας και οι πρόσθετες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι συγκεκριμένες προβλέψεις δημιουργούν προσκόμματα στην ανάπτυξη, αυξάνοντας τη γραφειοκρατία, το κόστος και την επενδυτική αβεβαιότητα, ακόμη και για μικρές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, χωρίς παράλληλα να τεκμηριώνεται επαρκώς η αποτελεσματικότητά τους.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η ΠΟΞ στον καθορισμό οριζόντιων ορίων κλινών, τα οποία, όπως επισημαίνει, καθορίζονται χωρίς τεκμηριωμένα και αντικειμενικά κριτήρια που να συνδέονται με τα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες κάθε προορισμού.
Η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι η εφαρμογή τέτοιων οριζόντιων μέτρων μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από ανεπιθύμητες συνέπειες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απαξίωση ιδιοκτησιών, η κατάτμηση της γης, η αύξηση της δομημένης επιφάνειας, η περαιτέρω επιβάρυνση του τοπίου, ο περιορισμός των οικονομιών κλίμακας και, τελικά, η υπονόμευση της βιωσιμότητας των τουριστικών μονάδων.
Η βραχυχρόνια μίσθωση στο επίκεντρο
Παράλληλα, η ΠΟΞ εντοπίζει «σαφή ασυμμετρία» μεταξύ του τρόπου με τον οποίο ρυθμίζεται η ξενοδοχειακή δραστηριότητα και της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Όπως επισημαίνει, ενώ για τις νόμιμα αδειοδοτημένες ξενοδοχειακές μονάδες προβλέπονται συγκεκριμένοι και δεσμευτικοί περιορισμοί, για τη βραχυχρόνια μίσθωση το πλαίσιο περιορίζεται σε γενικές και αόριστες αναφορές, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα εφαρμογής.
Για την ΠΟΞ, ένας αποτελεσματικός χωρικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υπάρξει όταν μια δραστηριότητα που ασκεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στους τουριστικούς προορισμούς αντιμετωπίζεται χωρίς σαφείς κανόνες και συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει παράλληλα ότι η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί απλώς με την επιβολή περισσότερων περιορισμών. Αντίθετα, προϋποθέτει επενδύσεις στις κρίσιμες υποδομές που καθορίζουν τις αντοχές κάθε προορισμού, όπως το νερό, η ενέργεια, η διαχείριση αποβλήτων και οι μεταφορές.
Στο πλαίσιο αυτό, η φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, σύμφωνα με την ΠΟΞ, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυναμικό μέγεθος, το οποίο προσαρμόζεται στις πραγματικές συνθήκες και ανάγκες του εκάστοτε προορισμού και όχι ως ένας στατικός και ενιαίος κανόνας που εφαρμόζεται οριζόντια.
Καταλήγοντας, η ΠΟΞ υποστηρίζει ότι ένα χωροταξικό πλαίσιο που περιορίζεται στην επιβολή ορίων, χωρίς ταυτόχρονα να δημιουργεί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων των προορισμών, δεν δίνει ουσιαστικές λύσεις. Αντίθετα, όπως σημειώνει, μεταθέτει τις ευθύνες και αναβάλλει τις αναγκαίες παρεμβάσεις.