Ενθαρρυντική είναι μέχρι στιγμής η εικόνα από τις περισσότερες αμπελουργικές ζώνες της χώρας, με τη φετινή παραγωγική περίοδο να εξελίσσεται σε συνθήκες σχετικής κανονικότητας. Οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν από την αρχή του έτους δημιούργησαν ευνοϊκές προϋποθέσεις για τα αμπέλια, χωρίς ωστόσο να λείπουν οι τοπικές ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ), Στέλιος Μπουτάρης, εκτιμά ότι η χρονιά μπορεί να εξελιχθεί θετικά, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι παραμένει ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τον όγκο και την τελική ποιότητα της συγκομιδής.
«Από την αρχή του χρόνου είχε αρκετά νερά. Οπότε θεωρούμε ότι πάει για μια καλή χρονιά», αναφέρει ο κ. Μπουτάρης.
Οι γενικές συνθήκες χαρακτηρίζονται ικανοποιητικές, αλλά η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλες τις αμπελουργικές περιοχές. Οι σημαντικότερες εξαιρέσεις καταγράφηκαν στη Μαντινεία και στη Νεμέα, όπου το χαλάζι που σημειώθηκε το Σαββατοκύριακο της Πρωτομαγιάς προκάλεσε ζημιές.
«Είχαμε τις εξαιρέσεις της Μαντινείας και της Νεμέας, όπου έπεσε το χαλάζι εκείνο το Σαββατοκύριακο της Πρωτομαγιάς. Έκανε πολύ ζημιά στη Μαντινεία. Στη Νεμέα επηρεάστηκαν κυρίως τα πεδινά, ενώ κάποιες πλαγιές τη γλίτωσαν», σημειώνει.
Στην Κρήτη, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΟ, η εικόνα παραμένει σχετικά καλή, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν παρουσιαστεί ιδιαίτερα προβλήματα από ασθένειες. Θετική είναι και η κατάσταση στη Βόρεια Ελλάδα, παρά τις τοπικές βροχοπτώσεις και ορισμένες σποραδικές χαλαζοπτώσεις.
«Στη Βόρεια Ελλάδα είμαστε πολύ καλύτερα. Είχε κάποιες βροχές τελευταία και κάποια σποραδικά χαλάζια, αλλά όχι κάτι προβληματικό», επισημαίνει.
Η παραγωγή παραμένει σε χαμηλά επίπεδα
Η θετική εικόνα της φετινής καλλιεργητικής περιόδου διαμορφώνεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η ελληνική οινοπαραγωγή εξακολουθεί να κινείται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Κατά την οινική περίοδο 2025-2026, η παραγωγή ελληνικού κρασιού διαμορφώθηκε περίπου στα 1,65 εκατ. εκατόλιτρα, καταγράφοντας ανάκαμψη της τάξης του 15% έως 16,8% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις ηπιότερες καιρικές συνθήκες, έπειτα από διαδοχικές περιόδους κατά τις οποίες οι αμπελουργικές ζώνες είχαν δοκιμαστεί από έντονα και ακραία φαινόμενα.
Ωστόσο, παρά την ανάκαμψη, η παραγωγή παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων των τελευταίων δεκαετιών. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο ελληνικός αμπελώνας απέδιδε συνήθως από 2 έως 4 εκατ. εκατόλιτρα κρασιού, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της υποχώρησης που έχει συντελεστεί σε βάθος χρόνου.
Η εξέλιξη αυτή δεν συνδέεται μόνο με τις καιρικές συνθήκες. Η σταδιακή εγκατάλειψη των αμπελώνων, η συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και το αυξημένο κόστος παραγωγής περιορίζουν τις δυνατότητες ανάκαμψης του κλάδου. Την ίδια στιγμή, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενισχύουν την αβεβαιότητα για την πορεία των επόμενων εσοδειών.
Ο καιρός και ο τρύγος
Η εξέλιξη της παραγωγής τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν έως τον τρύγο.
Οι ενδείξεις για την ποιότητα είναι θετικές, αλλά, όπως τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπουτάρης, χρειάζεται να διατηρηθούν οι κατάλληλες συνθήκες μέχρι την ολοκλήρωση της ωρίμασης των σταφυλιών.
«Η ποιότητα φαίνεται πολύ καλή φέτος. Μπορεί, όμως, να αλλάξει. Έχουμε ακόμη περίπου δύο μήνες μέχρι τον τρύγο», αναφέρει.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αμπελουργοί δεν είναι μόνο η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά κυρίως η αυξανόμενη αστάθεια του καιρού. Οι απότομες μεταβολές, οι ισχυρές βροχοπτώσεις, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι χαλαζοπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
«Η κλιματική αλλαγή είναι από τα μεγάλα προβλήματα. Και δεν είναι κυρίως η αύξηση της θερμοκρασίας. Είναι η αστάθεια του καιρού και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ένα παράδειγμα είναι το χαλάζι στη Μαντινεία», τονίζει ο πρόεδρος του ΣΕΟ.
Η κλιματική αβεβαιότητα δυσκολεύει τον προγραμματισμό των παραγωγών και των οινοποιητικών επιχειρήσεων, καθώς ακόμη και μία χρονιά που αρχίζει με θετικές προϋποθέσεις μπορεί να ανατραπεί από ένα ακραίο φαινόμενο λίγο πριν από τη συγκομιδή.
Κατανάλωση, εξαγωγές και βιωσιμότητα
Πέρα από τις καιρικές συνθήκες, ο αμπελοοινικός κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος και με οικονομικές πιέσεις. Η εγχώρια κατανάλωση κρασιού εμφανίζει κάμψη, έπειτα από μία περίοδο κατά την οποία το ελληνικό κρασί είχε ενισχύσει τη θέση του στην αγορά.
«Η κατανάλωση είναι λίγο πεσμένη. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα που έχουμε», σημειώνει ο κ. Μπουτάρης.
Όπως εξηγεί, κατά την προηγούμενη δεκαετία το κρασί είχε ακολουθήσει θετική πορεία. Στην περίοδο της πανδημίας αυξήθηκε η κατανάλωση στο σπίτι, ενώ αργότερα η ανάκαμψη του τουρισμού και η ανάπτυξη των wine bars συνέβαλαν στη διατήρηση της δυναμικής του κλάδου.
«Γενικά, το κρασί πέρασε μια καλή περίοδο. Και τώρα έχει λίγη δυσκολία», αναφέρει.
Στις πιέσεις συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αυξήσεις των τιμών στην εστίαση. Παράλληλα, ο αυστηρότερος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και οι αυξημένοι έλεγχοι για την κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών, ιδιαίτερα κατά τις εξόδους τους.
Ο τουρισμός εξακολουθεί να στηρίζει την αγορά, χωρίς όμως η κατανάλωση κρασιού να αυξάνεται στον βαθμό που θα ανέμεναν οι επιχειρήσεις του κλάδου. Η υψηλή τουριστική κίνηση δεν μεταφράζεται πάντοτε σε αντίστοιχη αύξηση των πωλήσεων, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα των επισκεπτών και οι υψηλότερες τιμές περιορίζουν τη δαπάνη.
Στο μέτωπο των εξαγωγών, η εικόνα παρουσιάζει μικτές τάσεις. Ο πρόεδρος του ΣΕΟ κάνει λόγο για μικρή υστέρηση συνολικά, χωρίς ωστόσο να καταγράφεται μεγάλη υποχώρηση.
«Οι εξαγωγές δείχνουν μια μικρή υστέρηση. Δεν βλέπουμε μεγάλη πτώση, αλλά υπάρχουν διαφορετικές τάσεις. Λίγο πέφτει η Αμερική, ανεβαίνει η Αγγλία», σημειώνει.
Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 οι εξαγωγές ανήλθαν σε 96,47 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή υποχώρηση -1,67% σε σχέση με τα 98,11 εκατ. ευρώ του 2024. Οι ποσότητες που κατευθύνθηκαν για τις αγορές του εξωτερικού έφτασαν τους 28.202 τόνοι, αυξημένες κατά +12,07% σε σύγκριση με τους 25.165 τόνους του 2024.
Οι μεταβολές στις επιμέρους αγορές αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά των ελληνικών εξαγωγών και για ενίσχυση της παρουσίας του ελληνικού κρασιού σε περισσότερους διεθνείς προορισμούς.
Παρά τις πιέσεις στην κατανάλωση, τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις και την αβεβαιότητα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, η εκτίμηση για τη φετινή περίοδο παραμένει συγκρατημένα θετική.
Η καλή εικόνα στις περισσότερες αμπελουργικές ζώνες, οι ικανοποιητικές μέχρι τώρα συνθήκες και οι θετικές ενδείξεις για την ποιότητα επιτρέπουν στον κλάδο να προσβλέπει σε έναν καλό τρύγο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέα ακραία καιρικά φαινόμενα.
«Υπάρχει αισιοδοξία», καταλήγει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου.
