Την εμπορική συμφωνία με το λεγόμενο μπλοκ Mercosur της Νότιας Αμερικής στήριξαν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή της μεγαλύτερης συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ ήδη από την επόμενη εβδομάδα.
Ειδικότερα, οι πρέσβεις των κρατών – μελών της ΕΕ ενέκριναν τη συμφωνία σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες την Παρασκευή (9.1.2026), παρά τις αντιρρήσεις της Γαλλίας και ορισμένων ακόμη χωρών, σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος που επικαλείται το Bloomberg. Για την έγκρισή της απαιτούνταν ειδική πλειοψηφία των κρατών – μελών.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο ώστε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να υπογράψει τη συμφωνία στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου.
Μια ολοκληρωμένη αγορά 780 εκατομμυρίων καταναλωτών θα δημιουργηθεί με την συμφωνία
Η συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει επίσης τη Βραζιλία, την Ουρουγουάη και την Αργεντινή, θα ολοκληρώσει 25 χρόνια συνομιλιών για την άρση των δασμών και την ενίσχυση των εξαγωγών, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη αγορά 780 εκατομμυρίων καταναλωτών. Η συμφωνία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, ωστόσο, ιδιαίτερα μεταξύ των Ευρωπαίων αγροτών που ανησυχούν για την εισροή γεωργικών εισαγωγών στην ΕΕ.
Οι αγρότες διαμαρτυρήθηκαν στο κέντρο του Παρισιού την παραμονή της απόφασης, ενώ διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Πολωνία την Παρασκευή. Η Ιρλανδία ήταν μεταξύ των χωρών που ψήφισαν κατά της συμφωνίας, όπως επίσης η Πολωνία, η Αυστρία και η Ουγγαρία οι οποίες εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε.
Η συμφωνία αφορά την ΕΕ και τις χώρες της Mercosur —Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη— και ολοκληρώνει έναν κύκλο διαπραγματεύσεων που διήρκεσε 25 χρόνια. Στόχος της είναι η σταδιακή άρση των δασμών και η ενίσχυση των εξαγωγών, δημιουργώντας μια ενιαία αγορά περίπου 780 εκατομμυρίων καταναλωτών.
Παρά τα οικονομικά οφέλη, η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως από τον αγροτικό κόσμο της Ευρώπης, που εκφράζει ανησυχίες για αυξημένες εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική. Την παραμονή της απόφασης σημειώθηκαν κινητοποιήσεις αγροτών στο Παρίσι, ενώ διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Πολωνία. Η Ιρλανδία συγκαταλέγεται στις χώρες που καταψήφισαν τη συμφωνία.
Η υπογραφή της είχε προγραμματιστεί να γίνει στη σύνοδο κορυφής του περασμένου μήνα, ωστόσο η αιφνιδιαστική αντίθεση της Ιταλίας ανέτρεψε τότε τους σχεδιασμούς. Τελικά, η Ρώμη τάχθηκε υπέρ στη συνεδρίαση της Παρασκευής, μετά και τις πρόσθετες χρηματοδοτήσεις που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη στήριξη των αγροτών στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και τα μέτρα διασφάλισης που ενσωματώθηκαν στη συμφωνία, τα οποία προβλέπουν την έναρξη έρευνας για ενδεχόμενη αναστολή προτιμησιακών δασμών σε περίπτωση απότομης αύξησης εισαγωγών ή πτώσης τιμών σε σχέση με τον τριετή μέσο όρο. Το σχετικό όριο ενεργοποίησης ορίστηκε στο 5%, μειωμένο από το αρχικά προτεινόμενο 8%, έπειτα από πιέσεις χωρών όπως η Ιταλία και η Γαλλία, αλλά και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η Γαλλία, που διαχρονικά αντιτίθεται στη συμφωνία, καταψήφισε εκ νέου, με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να δηλώνει ότι πρόκειται για «μια συμφωνία άλλης εποχής», η οποία θέτει σε κίνδυνο βασικούς αγροτικούς τομείς και την επισιτιστική κυριαρχία της χώρας. Αντίθετα, χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία στηρίζουν σθεναρά τη συμφωνία, βλέποντας σημαντικές εξαγωγικές προοπτικές.
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur θα πρέπει ακόμη να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg, αναμένεται να ενισχύσει την οικονομία της Mercosur έως και κατά 0,7% και της Ευρώπης κατά περίπου 0,1%. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, θεωρείται ότι θα ενδυναμώσει την παρουσία της ΕΕ σε μια περιοχή όπου η Κίνα έχει αποκτήσει ισχυρό ρόλο ως εμπορικός εταίρος και προμηθευτής βασικών προϊόντων.
