Την επανάσταση που επιφέρει στην αγορά εργασίας η τεχνητή νοημοσύνη, τις επιπτώσεις και τις προοπτικές που αυτή δημιουργεί, ανέπτυξε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως κατά τη διάρκεια συζήτησης με τη δημοσιογράφο Μαριάννα Πυργιώτη στο πλαίσιο του 5ου συνεδρίου Cyber Greece.
Η κα Κεραμέως υπογράμμισε τη σημαντική διείσδυση που καταγράφει η τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας διεθνώς, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας έχει να διανύσει σημαντικό δρόμο σε αυτόν τον τομέα.
«Και λέω έχουμε πολύ δρόμο, γιατί αν δει κανείς τα επίσημα στοιχεία, για επιχειρήσεις 10 εργαζομένων και άνω, ένα περίπου 10% κάνει κάποια χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Κάποια χρήση μπορεί να είναι μία αν θέλετε πολύ προχωρημένη χρήση σε εργοστάσια μέσα στην βιομηχανία αλλά μπορεί να είναι και μία απλή χρήση του ChatGPT. Άρα έχουμε πολύ δρόμο, με την έννοια ότι ακόμα δεν έχει διεισδύσει όσο θα φανταζόταν κανείς η τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας».
Η Υπουργός εκτίμησε ότι η Ευρώπη έχει μία σημαντική πρόκληση μπροστά της, καθώς έχει μία σημαντική απόσταση να διανύσει, προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστική απέναντι σε άλλες ηπείρους, όπως οι ΗΠΑ, όπου αναπτύσσεται το 73% των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
«Αυτό αγγίζει άλλα ζητήματα. Αγγίζει ζητήματα δικαίου του ανταγωνισμού, πώς μπορεί να αναμορφωθεί το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, προκειμένου ακριβώς να φύγουμε από τη λογική του την παλιά, όταν πρωτοξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Ένωση που ήταν πώς θα προστατεύσω το ένα κράτος μέλος από το άλλο, αλλά μέχρι τώρα δεν έχουμε δει την Ευρώπη ως ένα σύνολο, που θα μπορέσει να ανταγωνιστεί περισσότερο τις άλλες ηπείρους».
Επανερχόμενη στην εγχώρια αγορά εργασίας, η κα Κεραμέως τόνισε την ανάγκη να ληφθούν μέτρα, που εκτείνονται σε δύο άξονες.
«Ο πρώτος είναι να αξιοποιήσουμε στο έπακρο αυτή την τεχνολογία, γιατί έχει πολλά να μας προσφέρει, ιδιαίτερα σε επίπεδο παραγωγικότητας αλλά ταυτόχρονα και να θωρακίσουμε δικαιώματα. Δικαιώματα εργαζομένων, δικαιώματα θα έλεγα κοινωνικού μερίσματος επίσης, όλα αυτά έχουνε τη σημασία τους» ανέφερε η υπουργός, παρατηρώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει πολύ, αφενός το εργασιακό τοπίο αλλά ταυτόχρονα και το τοπίο της κοινωνικής ασφάλισης».
Επιπλέον, η κα Κεραμέως ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο που θα διαδραματίσει η διά βίου μάθηση, η αναβάθμιση δεξιοτήτων και η επανακατάρτιση κυρίως σε δεξιότητες που θα είναι σε πάρα πολύ μεγάλη ζήτηση από τη αγορά εργασίας καθώς και την ανάγκη να υπάρξει αλλαγή φιλοσοφίας στην εκπαίδευση, τονίζοντας την υποχρέωση της Πολιτείας να επενδύει στην κατάρτιση και στην επανακατάρτιση.
«Άρα, θα έλεγα, ότι σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος, που είναι η αγορά εργασίας, πάρα πολύ κρίσιμο, καταλυτικό θα έλεγα, είναι το κομμάτι του επανακατάρτισης και της αναβάθμισης δεξιοτήτων και για αυτόν ακριβώς το λόγο, προβλέποντας ακριβώς αυτήν την τάση, η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει πάρα πολλή μεγάλη προσπάθεια και πόρους σε μία ριζική αναβάθμιση δεξιοτήτων και επανακατάρτιση του ενεργού πληθυσμού. (…) προγράμματα με δύο βασικούς άξονες: πράσινες δεξιότητες και ψηφιακές δεξιότητες που είναι οι δύο κατηγορίες δεξιοτήτων που θα είναι σε πολύ μεγάλη ζήτηση τα επόμενα χρόνια, τις επόμενες δεκαετίες, πλησιάζουμε προσεχώς τους 460.000 εργαζόμενους που περνάνε μέσα από προγράμματα επανακατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων. Γιατί; Για να μπορέσουν, να μπορέσουμε ως Πολιτεία να τους εξοπλίσουμε καλύτερα για τις αλλαγές που έρχονται».
Περνώντας στον δεύτερο άξονα που αφορά στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και θέτοντας το ερώτημα, πόσο η μετεξέλιξη της αγοράς εργασίας θα επιδράσει στις ασφαλιστικές εισφορές η Υπουργός διερωτήθηκε:
«Βλέπουμε χώρες που ήδη στο επάγγελμα των φροντιστών έχουν ρομπότ. Ερώτηση: τα ρομπότ θα πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές; Να ένα ερώτημα που γεννάται. Τι γίνεται με το ασφαλιστικό σύστημα; Πώς θα παραμείνει βιώσιμο το ασφαλιστικό σύστημα όταν έχουμε περισσότερες μηχανές, επί της ουσίας, οι οποίες θα παράγουν ένα έργο».
Απαντώντας στο παραπάνω ερώτημα, η κα Κεραμέως δήλωσε ότι η δουλειά της εκάστοτε Κυβέρνησης είναι να βλέπει το μέλλον.
«Εμείς στο Υπουργείο Εργασίας κάνουμε μία μελέτη για αυτό. Κοιτάμε δηλαδή διεξοδικά το ζήτημα για το πώς θα επιδράσει η τεχνητή νοημοσύνη σε ζητήματα βιωσιμότητας, κοινωνικής ασφάλισης, ασφαλιστικών συστημάτων εν γένει και ούτω καθεξής. Κοιτάμε πρακτικές άλλων χωρών, θεωρούμε χρέος μας να το κάνουμε αυτό παρότι αυτό αργεί, αλλά δεν έχει σημασία, η δουλειά μας είναι να προβλέπουμε ακριβώς όλες τις παραμέτρους για την, θα έλεγα, καλύτερη θωράκιση των ασφαλιστικών συστημάτων και των πολιτών».
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με Έλληνες που επιστρέφουν στην χώρα μετά από χρόνια δραστηριότητας στο εξωτερικό, η Υπουργός τόνισε ότι «γίνεται μία μεγάλη προσπάθεια από πλευράς Υπουργείου για να προσελκύσουμε πίσω στη χώρα μας με στρατηγικό τρόπο «τους συμπατριώτες μας που έφυγαν κυρίως στα δύσκολα χρόνια της κρίσης» αναφέροντας ότι επίκειται μία νέα εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 7 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη με τη συμμετοχή 40 μεγάλων εταιρειών οι οποίες αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό από όλους τους τομείς.
Η κα Κεραμέως ανέδειξε και μία νέα πτυχή για τους Έλληνες που επιστρέφουν στην πατρίδα μας.
«Αυτοί οι 420.000 που έχουν ήδη γυρίσει και οι άλλοι που θα γυρίσουν, η μεγάλη πλειοψηφία αυτών είναι σε αναπαραγωγική ηλικία. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών επιστρέφουν και κάνουν παιδιά, είναι σε ηλικία που κάνουν παιδιά. Άρα, σκεφτείτε πόσο σημαντική ένεση είναι και για το δημογραφικό της χώρας».
Τέλος, ερωτηθείσα για τις αλλαγές που πιστεύει ότι πρέπει να συντελεστούν στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, προκειμένου αυτό να προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας επεσήμανε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις μικρές ηλικίες.
«Και μπορεί να ακούγεται λίγο αιρετικό αλλά αν δει κανείς μόνο και μόνο τα ιατρικά δεδομένα, θα δει ότι το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου εγκεφάλου διαμορφώνεται μέχρι τα 7 περίπου, μέχρι τα 6-7 χρόνια. Αυτό σου δείχνει και τον δρόμο. Για αυτόν το λόγο αυτή η Κυβέρνηση έβαλε τα αγγλικά από τα 4 στο δημόσιο νηπιαγωγείο, για αυτό το λόγο βάλαμε την ρομποτική από τα 4, για να αρχίσουν να εξοικειώνονται με τις νέες τεχνολογίες για παράδειγμα. Και για αυτό το λόγο, τα πρώτα ψήγματα αν θέλετε ερεθισμάτων για την αγορά εργασίας έρχονται στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Με πιο παιγνιώδη τρόπο: Μαθαίνω τα επαγγέλματα. Αλλά όταν μαθαίνεις τα επαγγέλματα να μην μαθαίνεις ότι υπάρχει μόνο ο Δικηγόρος, ο Γιατρός, ο Μηχανικός. Μην παρεξηγηθώ, είμαι μέσα στις τρεις κατηγορίες οπότε δεν υπάρχει παρεξήγηση. Αλλά υπάρχουν και άλλα επαγγέλματα όπως οι Τεχνικοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με τεράστια ζήτηση. Οι Ναυτικοί, ένα επάγγελμα το οποίο πραγματικά έχει φοβερή ανάγκη από εμπλουτισμό, πολύ καλά αμειβόμενο επάγγελμα. Λέω μερικά για τα οποία δεν μιλάμε συχνά, αλλά πρέπει να μιλήσουμε από πολύ νωρίς. Αν περιμένουμε την Α’ Λυκείου και Β΄ Λυκείου, κατά τη γνώμη μου είναι αργά».
