Την αύξηση του ορίου απαλλαγής από τον ΦΠΑ για πολύ μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες σχεδιάζει η κυβέρνηση, στο πλαίσιο εναρμόνισης με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2020/285, η οποία έπρεπε να έχει ήδη ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία έως το τέλος του 2024.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υφιστάμενο όριο των 10.000 ευρώ ετήσιου τζίρου αναμένεται να αυξηθεί στα 15.000 ή ακόμη και στα 18.000 ευρώ. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να προσφέρει ουσιαστική φορολογική ελάφρυνση σε χιλιάδες επαγγελματίες, περιορίζοντας παράλληλα το γραφειοκρατικό και διαχειριστικό βάρος.
Ωστόσο, η υπαγωγή στο νέο καθεστώς απαλλαγής συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος έκπτωσης του ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες που σχετίζονται με τις απαλλασσόμενες δραστηριότητες. Πρόκειται για ένα κρίσιμο στοιχείο, το οποίο κάθε επιχείρηση καλείται να σταθμίσει, προκειμένου να επιλέξει εάν την συμφέρει η ένταξη στο νέο σύστημα.
Παρά την επικείμενη αύξηση, το νέο όριο θα παραμείνει σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ε.Ε., όπου το αντίστοιχο όριο φτάνει έως και τις 85.000 ευρώ. Ενδεικτικά, σε Ιταλία, Τσεχία και Ρουμανία εφαρμόζεται το ανώτατο ευρωπαϊκό όριο των 85.000 ευρώ, στη Λιθουανία το όριο είναι 55.000 ευρώ και στην Πολωνία 40.000 ευρώ.
Η Οδηγία δίνει τη δυνατότητα σε μικρές επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 100.000 ευρώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης να αιτούνται απαλλαγή από τον ΦΠΑ στα κράτη μέλη όπου δραστηριοποιούνται, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα εκάστοτε εθνικά όρια.
Αντίστοιχα, μικρές επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε., που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, θα μπορούν να ενταχθούν στο καθεστώς απαλλαγής και στην Ελλάδα. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να διευκολύνει τις διασυνοριακές συναλλαγές, ενισχύοντας τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Η υποβολή αιτήσεων θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, τόσο για ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες της Ε.Ε., όσο και για ξένες επιχειρήσεις που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα.
Η τελική ρύθμιση αναμένεται να ανακοινωθεί έως τα τέλη Μαΐου, με στόχο να τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούνιο, οπότε προβλέπεται και η πλήρης ενεργοποίηση της Οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η καθυστέρηση ενσωμάτωσης της Οδηγίας είχε προκαλέσει επίσημη προειδοποίηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε απάντηση, η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι η σχετική νομοθετική διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη Ιουνίου 2025, όπως προβλέπεται και στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ.
Το νέο καθεστώς
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα ΑΑΔΕ το νέο καθεστώς στην Ε.Ε. που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2025 προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:
1. Οι μικρές επιχειρήσεις που θα κάνουν χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη θα μπορούν να διενεργούν ετησίως συναλλαγές ύψους έως 100.000 ευρώ, στο σύνολο της ΕΕ Το εσωτερικό όριο απαλλαγής που δύναται να θεσπίσει ένα κράτος μέλος δε θα μπορεί να ξεπερνά τις 85.000 ευρώ. Η Ελλάδα επί του παρόντος έχει όριο τις 10.000 ευρώ.
2. Από 1/1/2025 σε επίπεδο ΕΕ μια επιχείρηση θεωρείται μικρή για σκοπούς ΦΠΑ όταν ο ενωσιακός ετήσιος κύκλος εργασιών της, δηλαδή οι συνολικές διασυνοριακές πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών, δεν ξεπερνά τις 100.000 ευρώ.
3. Η διασυνοριακή απαλλαγή ενεργοποιείται με την εγγραφή της επιχείρησης στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους εφαρμόζει το εν λόγω καθεστώς. Με την εγγραφή της διενεργεί συναλλαγές προς αυτά τα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται να εγγραφεί σε αυτά για σκοπούς ΦΠΑ (π.χ. απόκτηση ΑΦΜ, υποβολή δηλώσεων κ.λπ.), με την προϋπόθεση να τηρεί τις υποχρεώσεις που έχει θεσπίσει και εφαρμόζει το κάθε κράτος μέλος για τις απαλλασσόμενες μικρές επιχειρήσεις στο εσωτερικό του.
4. Για να ενταχθεί μια επιχείρηση στο ειδικό καθεστώς ΜΜΕ άλλου ΚΜ θα αρκεί η υποβολή σχετικού αιτήματος προς τη φορολογική διοίκηση της χώρας του, συνοδευόμενο από στοιχεία για τις συναλλαγές που έχει πραγματοποιήσει κατά το προηγούμενο και το τρέχον έτος, στο σύνολο των ΚΜ της ΕΕ. Περαιτέρω επειδή τα παραπάνω αφορούν πράξεις απαλλασσόμενες από ΦΠΑ, οι υποκείμενοι που θα εντάσσονται στα απαλλασσόμενα καθεστώτα ΜΜΕ άλλων ΚΜ, θα πρέπει να υποβάλλουν στη φορολογική διοίκηση του ΚΜ εγκατάστασής τους, τριμηνιαίες αναφορές για τις συναλλαγές που πραγματοποιούν κάθε τρίμηνο, προκειμένου να παρακολουθείται η τήρηση των ορίων απαλλαγής (εγχώριο/εθνικό και ενωσιακό).
5. Για τις ανάγκες εφαρμογής του νέου ενιαίου στην ΕΕ, καθεστώτος απαλλαγής από ΦΠΑ των ΜΜΕ και για την υλοποίηση των παραπάνω δυνατοτήτων για τις ΜΜΕ, πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία στην ΑΑΔΕ ηλεκτρονική εφαρμογή, η οποία θα δίνει τη δυνατότητα στις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών να αλληλεπιδρούν ώστε:
α) να ολοκληρώνονται τα αιτήματα ελληνικών επιχειρήσεων για ένταξη σε απαλλακτικά καθεστώτα ΜΜΕ άλλων κρατών μελών και
β) να χορηγείται έγκριση υπαγωγής επιχειρήσεων άλλων κρατών μελών στο απαλλακτικό καθεστώς ΜΜΕ στην Ελλάδα.
