Περιορισμένη θα είναι τελικώς η ελάφρυνση των ελευθέρων επαγγελματιών, από την κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος και τις τρείς βασικές αλλαγές που προωθεί η κυβέρνηση για τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος. Με δεδομένο ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού ανεβάζει τον φόρο για τον ελεύθερο επαγγελματία και αυτοαπασχολούμενο τουλάχιστον 156 ευρώ, η κυβέρνηση επιχείρησε με την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και τρεις αλλαγές που ανακοίνωσε να περιορίσει το έξτρα βάρος. Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 830 ευρώ, ωθεί και τη βάση υπολογισμού στα 11.620 και κατά συνέπεια και ο φόρος στα 1258 ευρώ.
Οι τρείς αλλαγές, που θα καθορίσουν το ύψος των φορολογικών επιβαρύνσεων το 2025 για περίπου 735.000 αυτοαπασχολούμενους αφορούν:
1. Στην αύξηση του ορίου του πληθυσμού για όσους έχουν την έδρα άσκησης της δραστηριότητάς τους σε οικισμούς και δημοτικές κοινότητες, από 500 σε 1.500 κατοίκους. Με νομοθετική ρύθμιση που ετοιμάζει η κυβέρνηση, η μείωση κατά 50% του ελάχιστου τεκμαρτού ποσού καθαρού εισοδήματος που ισχύει σήμερα για οικισμούς με έως 500 κατοίκους (και καταλαμβάνει το 11,4% του πληθυσμού), θα ισχύσει και για οικισμούς που ανήκουν σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους. Έτσι η μείωση αυτή θα καταλαμβάνει πλέον το 18% του πληθυσμού.
2. Αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω ο μέσος τζίρος του ΚΑΔ με αποτέλεσμα να περιορίζεται η προσαύξηση του ελάχιστου εισοδήματος για τους επαγγελματίες που ο τζίρος τους ξεπερνά το μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ
3. Μεταφέρεται στο τέλος μετά την προσμέτρηση των λοιπών κριτηρίων το κριτήριο του μέγιστου μισθού εργαζομένου που προσαυξάνει την ελάχιστη αμοιβή. Με βάση το ισχύον σύστημα ο μισθός του υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου λαμβάνεται συγκριτικά στην αρχή ως το μεγαλύτερο ποσό σε σχέση με τον κατώτατο μισθό πλέον των τριετιών του υπόχρεου πριν την προσμέτρηση των λοιπών κριτηρίων (προσαύξηση λόγω μισθοδοσίας και τζίρου).
Με βάση το ισχύον σύστημα, πάνω σ’ αυτό το ποσό, προστίθενται στη συνέχεια τα άλλα δύο τεκμήρια: το 10% της ετήσιας δαπάνης μισθοδοσίας της επιχείρησης και το 5% τυχόν υπάρχουσας θετικής διαφοράς μεταξύ του ετησίου τζίρου της επιχείρησης και του μέσου τζίρου που αντιστοιχεί στη δραστηριότητα της επιχείρησης (με βάση τον τετραψήφιο ΚΑΔ). Με τη διορθωση αυτή εκτιμάται ότι θα μειωθούν σημαντικά τα τεκμαρτά ποσά εισοδήματος για χιλιάδες επιχειρήσεις.
Παραδείγματα:
Ατομική επιχείρηση που λειτουργεί 6 χρόνια απασχολεί έναν εργαζόμενο με ετήσιο μισθό 22.000 ευρώ μικτά. Τώρα ως βάση υπολογισμού λαμβάνεται το ποσό των 22.000 ευρώ που είναι ο ετήσιος μισθός του εργαζόμενου της επιχείρησης, επειδή ο μισθός αυτός είναι μεγαλύτερος από τον ετήσιο κατώτατο μισθό των 11.620 ευρώ – χωρίς μειώσεις ή προσαυξήσεις τριετιών – που λαμβάνεται υπόψη για 6 έτη λειτουργίας. Η βάση υπολογισμού των 22.000 ευρώ θα προσαυξανόταν κατά το 10% της ετήσιας δαπάνης μισθοδοσίας. Δηλαδή κατά άλλα 2.200 ευρώ (10%Χ 22.000 ευρώ η ετήσια δαπάνη μισθοδοσίας για τον έναν και μοναδικό εργαζόμενο) και θα διαμορφωνόταν στα 24.200 ευρώ. Αν η επιχείρηση είχε τζίρο υψηλότερο κατά 8.000 ευρώ από τον μέσο όρο τζίρων που αντιστοιχεί στη δραστηριότητά της, τότε το 5% της διαφοράς αυτής των 8.000 ευρώ, δηλαδή ένα ακόμη ποσό ύψους 400 ευρώ θα προστίθετο στα 24.200 ευρώ και το τελικό ύψος του ελαχίστου τεκμαρτού ποσού καθαρού εισοδήματος θα διαμορφωνόταν στα 24.600 ευρώ.
Με τη νέα αλλαγή, ως βάση υπολογισμού θα ληφθεί υπόψη το ποσό του ετησίου κατώτατου μισθού των 11.620 ευρώ και πάνω σ’ αυτό θα προστεθούν τα 2.200 ευρώ του 10% της δαπάνης μισθοδοσίας και τα 400 ευρώ του 5% της διαφοράς τζίρου. Από την πρόσθεση αυτή θα προκύψει ένα ποσό ύψους 14.220 ευρώ (11.620 ευρώ + 2.200 ευρώ + 400 ευρώ). Το ποσό αυτό συγκρινόμενο με τα 22.000 ευρώ του ετήσιου μισθού του εργαζομένου της επιχείρησης προκύπτει μικρότερο. Συνεπώς, ως ελάχιστο ποσό τεκμαρτού εισοδήματος για την επιχείρηση θα ληφθεί υπόψη το ποσό των 22.000 ευρώ. Το ποσό αυτό είναι μειωμένο κατά 2.600 ευρώ σε σύγκριση με τα 24.600 ευρώ που θα λαμβάνονταν υπόψη αν δεν άλλαζε το σύστημα. Ως εκ τούτου, αν η επιχείρηση φορολογηθεί με βάση το τεκμαρτό εισόδημα θα πληρώσει φόρο εισοδήματος 3.660 ευρώ που αναλογεί στα 22.000 ευρώ αντί για φόρο 4.276 ευρώ που αναλογεί στα 24.200 ευρώ. Θα γλιτώσει δηλαδή 616 ευρώ φόρο.
Επιχειρηματίας λιανικού εμπορίου με έναρξη το 1993, κόστος μισθοδοσίας 32.000 ευρώ, τζίρο 351.114 ευρώ και δηλωθέντα κέρδη 19.804 ευρώ, απασχολεί δύο υπαλλήλους εκ των οποίων ο υψηλότερα αμειβόμενος λαμβάνει 22.000 ευρώ ετησίως. Με το ισχύον σύστημα το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ανέρχεται σε 27.400 ευρώ (22.000 ευρώ max κατώτατου μισθού και μισθού υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου + 3.200 ευρώ λόγω προσαύξησης μισθοδοσίας + 2.200 ευρώ λόγω προσαύξησης ΚΑΔ). Με το νέο καθεστώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται σε 22.000 ευρώ (μείωση 19,71%) το οποίο προκύπτει ως εξής: 19.596 ευρώ (14.196 ευρώ κατώτατος μισθός + 3.200 ευρώ λόγω προσαύξησης μισθοδοσίας + 2.200 ευρώ λόγω προσαύξησης ΚΑΔ). Στη συνέχεια γίνεται σύγκριση με τον μισθό του υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου και θα λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο δηλαδή 22.000 ευρώ και έτσι ο τελικός φόρος μειώνεται αισθητά
Κουρείο σε χωριό 900 κατοίκων, με έναρξη το 2016, υπολογίζεται το έτος 2024 να έχει τζίρο 16.000 ευρώ, συνολικό κόστος μισθοδοσίας (ενός υπαλλήλου) 11.900 ευρώ και κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 6.500 ευρώ. Σήμερα η ελάχιστη τεκμαρτή αμοιβή ανέρχεται σε 13.244 ευρώ (12.012 ευρώ λόγω μίας τριετίας + 1.190 ευρώ προσαύξηση λόγω μισθοδοσίας + 42 ευρώ προσαύξηση λόγω τζίρου ΚΑΔ). Με τις αλλαγές η ελάχιστη τεκμαρτή αμοιβή προσδιορίζεται σε 6.622 ευρώ (13.244 x 50%) περιορίζοντας σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση
Ξυλουργός με έναρξη το 2006 και τζίρο 45.000 ευρώ κατά το έτος 2024, αναμένεται να δηλώσει κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 12.000 ευρώ. Εκτιμάται ότι ο μέσος όρος τζίρου του συγκεκριμένου ΚΑΔ με βάση τα στοιχεία του φορολογικού έτους 2023 θα ανέλθει σε 33.000 ευρώ. Με το ισχύον σύστημα, η ελάχιστη τεκμαρτή αμοιβή του ανέρχεται σε 15.134 ευρώ (14.534 ευρώ λόγω τριών τριετιών + 600 ευρώ προσαύξηση λόγω τζίρου ΚΑΔ: 5% x (45.000 - 33.000). Με τα νέα δεδομένα ο μέσος όρος του τζίρου του ΚΑΔ αναπροσαρμόζεται κατά 10% και έτσι η ελάχιστη τεκμαρτή αμοιβή ανέρχεται σε 14.969 ευρώ (14.534 ευρώ λόγω τριών τριετιών + 435 ευρώ προσαύξηση λόγω τζίρου ΚΑΔ: 5% x [45.000 - (33.000 x 1.10), πράγμα που επιφέρει αισθητή ελάφρυνση για τον συγκεκριμένο επαγγελματία.
