Την ευκαιρία για νέες συνεργασίες μεταξύ των δύο χωρών σε πέντε τομείς ανακοίνωσε ο Πρέσβης της Κίνας στην Ελλάδα, Xiao Junzheng, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση της 3ης Ολομέλειας της 20ης Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, στις 18 Ιουλίου, στο Πεκίνο. Σύμφωνα με αυτή, οι δύο χώρες στοχεύουν στην από κοινού συνεργασία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας BRI (Belt and Road Initiative) για την κατασκευή έργων υψηλής ποιότητας, στη συνεργασία για την προστασία του περιβάλλοντος, για νέες επενδύσεις ελληνικών επιχειρήσεων στην Κίνα, για τη ναυτιλία, καθώς και για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
1) Συνεργασία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας BRI για την κατασκευή έργων υψηλής ποιότητας
Η Κίνα και η Ελλάδα είναι φυσικοί εταίροι στην από κοινού οικοδόμηση της πρωτοβουλίας BRI. Η συνεργασία αυτή έχει δημιουργήσει υποδειγματικά έργα, όπως το λιμάνι του Πειραιά, το οποίο έχει βραβευτεί πλειστάκις, αποδεικνύοντας τη σημαντική αναγνώριση του από την ελληνική κοινωνία και τη συμβολή του στην προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης της Ελλάδας ως κορυφαίο λιμάνι στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο. Η Κίνα θα συμβάλει στην προώθηση της, από κοινού, κατασκευής έργων υψηλής ποιότητας, συνεχίζοντας την εφαρμογή του σχεδίου δράσης Belt and Road Science and Technology Innovation και θα ενισχύσει τη συνεργασία με την Ελλάδα σε παραδοσιακούς τομείς όπως οι μεταφορές, η ναυτιλία, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και τα χρηματοοικονομικά, δημιουργώντας παράλληλα νέες ευκαιρίες σε τομείς που αφορούν στην πράσινη ανάπτυξη, στη ψηφιακή τεχνολογία και στη μείωση του κινδύνου καταστροφών. Σύμφωνα με τον Πρέσβη, στο μέλλον οι δύο χώρες μπορούν να εργαστούν μαζί με στόχο τη διευκόλυνση της εισόδου περισσότερων ελληνικών προϊόντων στην κινεζική αγορά, την ενίσχυση της διαδρομής Κίνας - Ευρώπης από ξηρά και θάλασσα και την προώθηση μιας μακροπρόθεσμης, σταθερής και βιώσιμης ανάπτυξης του λιμανιού του Πειραιά.
2) Συνεργασία για την προστασία του περιβάλλοντος
Η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών για πράσινη οικονομία και πράσινη ανάπτυξη αυξάνεται σταδιακά, κάτι που βοηθά την Ελλάδα να εφαρμόσει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα και υποστηρίζει την πράσινη ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Μεταξύ των παραδειγμάτων συνεργασίας που αναφέρθηκαν συγκαταλέγεται το έργο αιολικής ενέργειας στη Θράκη, που χρηματοδοτήθηκε από την China Energy και παρήγαγε περίπου 632 εκατομμύρια kWh πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, καλύπτοντας τις ανάγκες 30.000 ελληνικών νοικοκυριών, κάτι που οδήγησε σε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 630.100 τόνους. Η Κίνα, όπως ανέφερε ο Πρέσβης, θα στηρίξει τις επιχειρήσεις και θα συμβάλει στην αναβάθμιση της παραδοσιακής βιομηχανίας της χώρας με την αξιοποίηση ψηφιακών και πράσινων τεχνολογιών. Στο μέλλον, οι δύο χώρες μπορούν να συνδυάσουν τα πλεονεκτήματα της εξελιγμένης, πράσινης κινεζικής τεχνολογίας με τα γεωγραφικά και φυσικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και να εμβαθύνουν τη συνεργασία όσον αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις πράσινες μεταφορές, στις σύγχρονες τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως και σε πολλούς άλλους τομείς.
3) Επενδύσεις ελληνικών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά
Οι ξένες επιχειρήσεις αποτελούν σημαντική δύναμη για την προώθηση του κινεζικού εκσυγχρονισμού. Η Κίνα, όπως ανέφερε ο Πρέσβης της, θα βελτιώσει το σύστημα και τους μηχανισμούς, στοχεύοντας στο άνοιγμα της οικονομίας και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των ξένων επενδύσεων, ώστε να επιτρέψει στις ξένες επιχειρήσεις να λειτουργήσουν καλύτερα και να δημιουργήσει ένα διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον που θα είναι προσανατολισμένο στην αγορά, αλλά και βασισμένο στη νομοθεσία. Αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των ξένων επενδυτών με νόμους, τη θερμή ενθάρρυνση των βιομηχανιών του εξωτερικού να επενδύσουν στη χώρα, την πλήρη άρση των περιορισμών σε επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης και την προώθηση για άνοιγμα των επενδύσεων που σχετίζονται με τις τηλεπικοινωνίες, το διαδίκτυο, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την ιατρική.
4) Συνεργασία στον τομέα της ναυτιλίας
Τόσο η Κίνα, όσο και η Ελλάδα, είναι χώρες με μεγάλη ναυτική παράδοση που ενδιαφέρονται ιδιαίτερα την προστασία και τη βιώσιμη χρήση των ωκεανών και των θαλάσσιων πόρων. Η Κίνα είναι παγκόσμιος ηγέτης στη ναυπηγική βιομηχανία, όπως και στις εισαγωγές και εξαγωγές αγαθών, ενώ η Ελλάδα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη ναυτιλία στον κόσμο. Η Κίνα είναι πρόθυμη να ενισχύσει τη στρατηγική ευθυγράμμιση με την Ελλάδα, εστιάζοντας στην ανάπτυξη της θαλάσσιας οικονομίας, στην ενίσχυση της θαλάσσιας τεχνολογικής καινοτομίας, στη βελτίωση της παγκόσμιας θαλάσσιας διακυβέρνησης και στην προστασία του θαλάσσιου οικολογικού περιβάλλοντος. Η Κίνα είναι έτοιμη να αναζητήσει νέες ευκαιρίες για συνεργασία με την Ελλάδα στη θαλάσσια τεχνολογία, στην πράσινη ναυτιλία και στην πρόληψη των καταστροφών. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο Πρέσβης στη χώρα μας, θα αξιοποιηθεί περαιτέρω το λιμάνι του Πειραιά, θα συνδεθεί με τη σιδηροδρομική γραμμή Ουγγαρίας-Σερβίας και θα συζητηθεί η δημιουργία ενός πάρκου οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας με βάση το λιμάνι του Πειραιά, ώστε να μετατραπεί η πόλη σε έναν περιφερειακό και παγκόσμιο κόμβο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Επίσης, θα αξιοποιηθούν περαιτέρω οι διεθνείς ναυτιλιακές εκθέσεις και οι ομαδικές επισκέψεις με στόχο τη γενικότερη προώθηση της διμερούς συνεργασίας στον κλάδο της ναυτιλίας, συμπεριλαμβανομένων της κατασκευής, του σχεδιασμού, του μάρκετινγκ, των μεταφορών, της εφοδιαστικής αλυσίδας, της αποθήκευσης, καθώς και της χρηματοοικονομικής ασφάλισης.
5) Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και της ασφάλειας
Η Κίνα ήταν ανέκαθεν υπέρμαχος της παγκόσμιας ειρήνης και της διεθνούς τάξης και αρωγός στην παγκόσμια ανάπτυξη. Τα τελευταία δύο χρόνια, πρότεινε 20 βασικές κατευθύνσεις συνεργασίας στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας και σημείωσε σημαντική πρόοδο, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης ειδικών εγγράφων στα οποία έλαβε θέση για θέματα όπως η κρίση στην Ουκρανία, η Ισραηλινο-Παλαιστινιακή σύγκρουση και την κατάσταση στο Αφγανιστάν. Η χώρα, επίσης, συνέβαλλε επιτυχώς στη συμφιλίωση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν και στη δημιουργία ενός «κύματος συμφιλίωσης» στη Μέση Ανατολή. Η Κίνα έχει, επίσης, εμπλακεί βαθιά στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, στην πρόληψη και μείωση των καταστροφών, στην ψηφιακή διακυβέρνηση και στην καταπολέμηση του διακρατικού εγκλήματος. Πρόσφατα, μεσολάβησε με επιτυχία στη συμφιλίωση 14 Παλαιστινιακών φατριών και υπήρξε μάρτυρας της υπογραφής της Διακήρυξης του Πεκίνου για τον τερματισμό της διαίρεσης και την ενίσχυση της παλαιστινιακής εθνικής ενότητας, δημιουργώντας ελπίδα και μέλλον για τον Παλαιστινιακό λαό. Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προς την επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος και την επίτευξη της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή, που θα μειώσει και τον αντίκτυπο και την πίεση που δέχεται η Ελλάδα και η ΕΕ από τους μετανάστες. Θα συμβάλει, επίσης, στη χαλάρωση της κατάστασης στην Ερυθρά Θάλασσα, διευκολύνοντας την αποκατάσταση της διαδρομής Ερυθρά Θάλασσα-Διώρυγα του Σουέζ-Ανατολική Μεσόγειος, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της πληθωριστικής πίεσης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ενεργή μεσολάβηση της Κίνας στη Μέση Ανατολή για την ειρήνη επιτρέπει στην Ελλάδα και την Ευρώπη να απολαμβάνουν μεγαλύτερη σταθερότητα. Τέλος, η Κίνα συγχαίρει την Ελλάδα για την επιτυχή εκλογή της ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το 2025-2026 και εκτιμά τις αρχές με τις οποίες θα πορευθεί η χώρα κατά τη θητεία της, οι οποίες βασίζονται στο τρίπτυχο «διάλογος, διπλωματία, δημοκρατία». Ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, η Κίνα είναι πρόθυμη να ενισχύσει την επικοινωνία και τον συντονισμό της με την Ελλάδα στον ΟΗΕ για να πιέσουν από κοινού για την κατάλληλη επίλυση διεθνών και περιφερειακών θεμάτων όπως η κρίση στην Ουκρανία και η κατάσταση στη Γάζα, να υποστηρίξουν από κοινού τη διεθνή τάξη και το διεθνές δίκαιο και να συμβάλουν στην προώθηση της ασφάλειας για την ανθρωπότητα και στην παγκόσμια ειρήνη.
Τα επιτεύγματα της διμερούς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας
Μετά την επίσκεψη του Προέδρου Xi Jinping στην Ελλάδα το 2019, ο όγκος του διμερούς εμπορίου έχει αυξηθεί σημαντικά από 8,47 δισεκατομμύρια δολάρια, το 2019, σε 13,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, σημειώνοντας νέο ρεκόρ. Σήμερα, η Κίνα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παγκόσμιος εμπορικός εταίρος της Ελλάδας και ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της εκτός ΕΕ. Σύμφωνα με τις κινεζικές στατιστικές, το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, οι ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα αυξήθηκαν κατά 23,8% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 565 εκατομμύρια δολάρια. Οι πέντε κορυφαίες ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα είναι τα προϊόντα πετρελαίου, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα μεταλλεύματα, το μάρμαρο και το σιδηρομετάλλευμα, ενώ οι εξαγωγές με τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης περιλαμβάνουν προϊόντα για τον καθαρισμό του δέρματος, πυρίτη, προϊόντα πετρελαίου, scrap χαλκού και ορό γάλακτος, με αύξηση σε ετήσια βάση 275%, 161,2%, 86,5%, 76,1% και 53,1% αντίστοιχα.
Ο Πρέσβης της Κίνας ανέφερε ότι η χώρα χαιρετίζει την ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας σε πλατφόρμες όπως η China International Import Expo (CIIE) και η China-Central and Eastern European Countries Expo για την επέκταση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων υψηλής ποιότητας όπως το ελαιόλαδο, το κρασί, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το σαφράν και η μαστίχα. Η Ελλάδα συμμετέχει στο CIIE για έξι συνεχόμενα χρόνια και προετοιμάζεται ενεργά να συμμετάσχει στο 7ο CIIE στη Σαγκάη τον Νοέμβριο, με εθνικό περίπτερο, καθώς και στην έκθεση Enterprise & Business. Η Κίνα έχει προσκαλέσει την Ελλάδα να είναι ο επίτιμος καλεσμένος στην 4η έκθεση China-CEEC Expo στο Ningbo το 2025. Από την υπογραφή της Συμφωνίας Γεωγραφικών Ενδείξεων μεταξύ Κίνας και ΕΕ το 2020, 16 ελληνικά προϊόντα έχουν συμπεριληφθεί επιπλέον στη λίστα. Η Κίνα, επίσης, είναι πρόθυμη να επεκτείνει ενεργά τις εισαγωγές ελληνικών αγροτικών προϊόντων υψηλής ποιότητας. Οι δύο χώρες έχουν υπογράψει πρωτόκολλα για την εξαγωγή παρασκευασμένου χοιρινού κρέατος, ακτινιδίων και κρόκου από την Ελλάδα. Αν και δεν έχει υπογραφεί ακόμη το πρωτόκολλο για την εξαγωγή ελληνικών άγριων και εκτρεφόμενων υδρόβιων προϊόντων, το Ningbo, ως πιλοτικό λιμάνι, έχει ήδη ανοίξει τις πύλες του για τα υδρόβια προϊόντα από την Ελλάδα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Πρέσβης Xiao Junzheng, «Ελπίζουμε οι ελληνικές επιχειρήσεις που είναι σχετικές με αυτά να αδράξουν την ευκαιρία, να συμμετάσχουν ενεργά στις εκθέσεις, να επικοινωνήσουν με κινεζικές εταιρείες και να επεκτείνουν τις εξαγωγές τους στην Κίνα μέσω του λιμένα Ningbo». Οι δύο χώρες έχουν δημιουργήσει μια αλυσίδα συνεργασίας στον τομέα της ναυτιλίας. Η οικονομική στήριξη των κινεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων προς την ελληνική ναυπηγική βιομηχανία είναι πάνω από 7 δισεκατομμύρια δολάρια. Περίπου το 60% των εισαγόμενων χύδην εμπορευμάτων της Κίνας, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα ορυκτά, μεταφέρονται από τον ελληνικό στόλο. Στο Posidonia 2024, περισσότερες από 180 κινεζικές εταιρείες συμμετείχαν στην έκθεση, δημιουργώντας ένα ακόμη «κινεζικό κύμα» δίπλα στο Αιγαίο.
Τα επιτεύγματα της διμερούς πολιτιστικής ανταλλαγής και της αμοιβαίας μάθησης
Οι πολιτιστικές ανταλλαγές και η αμοιβαία μάθηση αποτελούν ζωτικούς κρίκους στη συνολική στρατηγική για τη σχέση μεταξύ Κίνας και Ελλάδας. Τον Φεβρουάριο του 2023 ιδρύθηκε στην Αθήνα το Κέντρο Κινεζικών και Ελληνικών Αρχαίων Πολιτισμών και πραγματοποιήθηκε το πρώτο Φόρουμ Πολιτισμού Κίνας-Ελλάδας, δημιουργώντας έναν μηχανισμό συνεχούς διαλόγου και ανταλλαγής. Στο πλαίσιο αυτού του Κέντρου, το διεθνές κοινό πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών «China-Greece Civilization Comparison» έχει εγγράψει την πρώτη του ομάδα που αποτελείται από 17 μεταπτυχιακούς φοιτητές και 10 διδακτορικούς φοιτητές. Το κέντρο έχει επίσης εγκαινιάσει θερινές και χειμερινές κατασκηνώσεις, εργαστήρια και φόρουμ ηγεσίας νέων για να ενισχύσει τον ρόλο της νεότερης γενιάς ως πρεσβευτές των πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ Κίνας και Ελλάδας. Αυτό το καλοκαίρι, περισσότεροι από 160 φοιτητές από έξι κινεζικά πανεπιστήμια επισκέφθηκαν την Ελλάδα για να γνωρίσουν από κοντά τον ελληνικό πολιτισμό.
Τα αποτελέσματα των πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ των δύο χωρών είναι καρποφόρα. Η Ακαδημία Αθηνών και η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών υπέγραψαν πέρυσι διμερές μνημόνιο συνεργασίας. Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα το 2ο Φόρουμ Πρυτάνεων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κίνας-Ελλάδας. Το Συμπόσιο Κομφούκιου-Αριστοτέλη έχει πραγματοποιηθεί δύο φορές στην Αθήνα, με την τρίτη συνεδρία να πραγματοποιείται φέτος στο Qufu της Κίνας. Οι ανταλλαγές εκθεμάτων από τα μουσεία της Κίνας και της Ελλάδας έχουν γίνει επίσης πιο συχνές. Η έκθεση με τίτλο «The Glory of the Aegean Sea: The Exhibition of Ancient Greek Civilization» με 270 κομμάτια/σετ πολύτιμων αντικειμένων από 14 ελληνικά πολιτιστικά ιδρύματα περιόδευσε σε τέσσερις επαρχίες και πόλεις της Κίνας. Πολλά ντοκιμαντέρ για την πολιτιστική ανταλλαγή μεταξύ των δύο χωρών βρίσκονται υπό παραγωγή ή έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Η ακμάζουσα πολιτιστική ανταλλαγή και η αμοιβαία μάθηση μεταξύ των δύο χωρών, όχι μόνο προάγουν την κληρονομιά και την ανάπτυξη των πολιτισμών, αλλά παρέχουν και καθοδήγηση για την αρμονική συνύπαρξη των διαφορετικών πολιτισμών παγκοσμίως.
