Κάθε χρόνο στις φορολογικές δηλώσεις, αυτό που απασχολεί αρκετούς φορολογούμενους είναι τα τεκμήρια διαβίωσης. Τα τεκμήρια διαβίωσης είναι στην ουσία το ελάχιστο ποσό που πρέπει να έχει ως εισόδημα ο φορολογούμενος σύμφωνα με το κόστος διαβίωσης που δηλώνει μέσα από την φορολογική του δήλωση.
Πάνω από 1,5 εκατ. φορολογούμενοι "πέφτουν" στην παγίδα των τεκμηρίων και καλούνται να πληρώσουν έξτρα φόρο για εισόδημα που δεν έχουν αποκτήσει στην πραγματικότητα αλλά για εισόδημα που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης.
Συνολικά τα φυσικά πρόσωπα δήλωσαν εισοδήματα για το φορολογικό έτος 2022 σχεδόν 91,674 δισ. ευρώ, ωστόσο το φορολογητέο εισόδημα, λόγω και των τεκμηρίων έφτασε στα 96,68 δισ. ευρώ.
Ο συνολικός φόρος που καταβλήθηκε στο κράτος άγγιξε τα 10,19 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μισά (5,2 δισ. ευρώ) πλήρωσαν όσοι δήλωσαν εισόδημα έως 39.000 ευρώ.
Οι βασικές κινήσεις για την αντιμετώπιση των τεκμηρίων και οι χρόνοι υλοποίησής τους είναι οι ακόλουθες:
-Η επίκληση εισοδημάτων παρελθόντων οικονομικών ετών. Πρόκειται για την «ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών» με την οποία μπορεί να καλύψει την όποια πρόσθετη διαφορά φορολογητέου εισοδήματος έχει προκύψει λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων, επικαλούμενος εισοδήματα και έσοδα δηλωθέντα ακόμη και πριν από 10, 20 χρόνια εφόσον βέβαια έχουν δηλωθεί στην Εφορία. Αυτό που πρέπει να κάνει είναι να αθροίσει όλα τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιδόματα, ενοίκια, επιχειρήσεις, τόκους καταθέσεων, μερίσματα, υπεραξίες (π.χ. μετοχών) κ.λπ., τα ποσά των εσόδων από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή άλλα εισοδήματα όπως εφάπαξ παροχές ασφαλιστικών ταμείων, κέρδη από λαχεία, δωρεές. Από το άθροισμα που θα προκύψει, να αφαιρέσει τα ποσά που ελήφθησαν υπόψη στις ίδιες φορολογικές δηλώσεις ως τεκμήρια διαβίωσης (για κατοικίες, Ι.Χ. αυτοκίνητα, πισίνες, σκάφη, υπηρετικό προσωπικό κ.λπ.), καθώς και τα ποσά που δήλωσε στις ίδιες δηλώσεις ότι δαπάνησε για να αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, Ι.Χ. αυτοκίνητα, σκάφη, κινητά αντικείμενα μεγάλης αξίας κ.λπ.).
Η λήψη δωρεών ή γονικών παροχών ιδιαίτερα μάλιστα φέτος που αυξήθηκε στο ποσό των 800.000 ευρώ το αφορολόγητο ποσό. Ωστόσο, η δωρεά ή η γονική παροχή θα πρέπει να γίνει εντός του 2023. Επίσης, για να αναγνωριστούν θα πρέπει οι δωρεές χρηματικών ποσών να γίνουν μέσω τραπεζών και να δηλωθούν στην Εφορία.
-Η λήψη δανείων που έλαβε ο φορολογούμενος εντός του 2023 από τράπεζες, συγγενείς ή τρίτους. Η σύναψη δανείου αποδεικνύεται από συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο που έχει χαρτοσημανθεί και έχει βέβαιη ημερομηνία για τη συνομολόγηση του δανείου.
-Τα έσοδα που εισέπραξε ο φορολογούμενος εντός του 2023 από την πώληση περιουσιακών στοιχείων του. Ως έσοδα από την πώληση περιουσιακών στοιχείων λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που εισέπραξε ο φορολογούμενος από την πώληση ακινήτων, αυτοκινήτων, κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας κ.λπ.
-Τα πραγματικά εισοδήματα τα οποία αποκτήθηκαν το 2023 από τον ίδιο το φορολογούμενο, τη σύζυγο του και τα εξαρτώμενα μέλη του και τα οποία απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο. Ως τέτοια εισοδήματα θεωρούνται η αποζημίωση λόγω απόλυσης από την εργασία, τα επιδόματα ανεργίας, τα κέρδη από μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, οι τόκοι από ρέπος, έντοκα γραμμάτια και ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, οι τόκοι από καταθέσεις στις τράπεζες, τα επιδόματα επικινδυνότητας κ.λπ..
-Τα χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα κατά τις ισχύουσες διατάξεις και αποκτήθηκαν από το φορολογούμενο, όπως είναι το εφάπαξ που έλαβε ο φορολογούμενος ως συνταξιούχος, η αποζημίωση που εισέπραξε από την ασφαλιστική του εταιρεία κ.λπ.
-Τα χρηματικά ποσά που εισήγαγε στην Ελλάδα ο φορολογούμενος το 2023 ,είτε σε ευρώ είτε σε συνάλλαγμα εφόσον η απόκτησή τους στο εξωτερικό δικαιολογείται.
-Τα κέρδη από λαχεία, ΠPOΠO, ΛOTTO, TZΟKEP, Προκαθορισμένο Στοίχημα κ.λπ. τυχερά παιχνίδια του Ο.Π.Α.Π. Για να αποδειχθεί η είσπραξη κέρδους από τυχερό παιχνίδι του ΟΠΑΠ ή λαχείο θα πρέπει ο φορολογούμενος να έχει στη διάθεσή του τη σχετική βεβαίωση από τον O.Π.A.Π. ή από την εταιρία που διενεργεί τις κληρώσεις των Λαχείων
