Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός της ευρωζώνης για το 2024 ήταν το κεντρικό θέμα συζήτησης του Eurogroup που συνεδρίασε στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχε για πρώτη φορά και ο Κωστής Χατζηδάκης, ως νέος υπουργός Οικονομικών.
Στην άρση των μέτρων στήριξης στις οικονομίες τους και τη χρησιμοποίηση των διαθεσίμων τους για να μειώσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα και να βοηθήσουν την ΕΚΤ να περιορίσει τον πληθωρισμό αποφάσισαν σύμφωνα με την κοινή δήλωση του Eurogroup οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης
Συμφώνησαν ότι η ζώνη του ενιαίου νομίσματος χρειάζεται μια «αποφασιστική, σταδιακή και ρεαλιστική» μείωση των κρατικών δαπανών για να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη και να προετοιμαστεί για μελλοντικές προκλήσεις.
Όπως δήλωσε ο Επίτροπος Οικονομικών της ευρωζώνης, Πάολο Τζεντιλόνι, το βασικό θέμα είναι ότι έπειτα από τρία χρόνια επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής, η Επιτροπή προτείνει (όπως έχει ήδη κάνει από το Μάιο) έναν πιο περιοριστικό δημοσιονομικό προσανατολισμό που θα βασίζεται πρώτα απ' όλα στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων στήριξης των τιμών της ενέργειας - κάτι το οποίο η Επιτροπή συνιστά ανεπιφύλακτα να εφαρμόσουν σταδιακά όλα τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, η οικονομία της ευρωζώνης έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της, ανακάμπτοντας σημαντικά από δύο διαδοχικές και σημαντικές εξωγενείς κρίσεις που προήλθαν από την πανδημία Covid-19 και τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Η ανάπτυξη το 2022 ήταν καλύτερη από το αναμενόμενο, υποστηριζόμενη από μια ταχεία, ισχυρή και συντονισμένη λήψη μέτρων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, αντανακλώντας τις συζητήσεις που έλαβαν χώρα στο Eurogroup. Μετά από μια επιβράδυνση φέτος, η ανάπτυξη το 2024 αναμένεται να βελτιωθεί καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρούν. Ωστόσο, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές προοπτικές έχει υποχωρήσει, παραμένει αυξημένη και οι κίνδυνοι σταθμίζονται σε μεγάλο βαθμό προς τα κάτω. Οι αγορές εργασίας στην ευρωζώνη –μια πηγή ισχύος μέχρι σήμερα– πρόκειται να συνεχίσουν να παρουσιάζουν χαμηλή ανεργία και υψηλά ποσοστά δραστηριότητας. Παρά τη μείωση, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη παραμένει βασική ανησυχία, εμφανίζοντας αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών. Ο βασικός πληθωρισμός μειώνεται σταδιακά, με τον δομικό πληθωρισμό να είναι πιο επίμονος. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε κρίσιμα συστατικά του πληθωρισμού, ιδιαίτερα τα περιθώρια κέρδους και την πορεία των μισθών. Είναι σημαντικό ο πληθωρισμός να μειωθεί περαιτέρω και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό να παραμείνουν σταθερές. Το Eurogroup εξακολουθεί να ανησυχεί για τον αντίκτυπο του πληθωρισμού στην οικονομία της ευρωζώνης και τις συνέπειές του για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας.
Την περίοδο 2020-2022 ο δημοσιονομικός προσανατολισμός στην ευρωζώνη ήταν επεκτατικός για την αντιμετώπιση των εξωτερικών κραδασμών και την προστασία των ευάλωτων μελών των κοινωνιών μας. Ταυτόχρονα, αυτές οι πολιτικές έχουν επιβαρύνει επιπλέον τα δημόσια οικονομικά. Ενώ η εξυγίανση έχει ήδη ξεκινήσει, η επίδραση του επίμονου πληθωρισμού και του υψηλότερου κόστους δανεισμού θα πρέπει να αντιμετωπιστεί για τη μείωση των δεικτών ελλείμματος και χρέους με την πάροδο του χρόνου.
Υπό το πρίσμα αυτό, δικαιολογείται μια στρατηγική αποφασιστικής, σταδιακής και ρεαλιστικής δημοσιονομικής εξυγίανσης, για την ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, για την ανοικοδόμηση δημοσιονομικών αποθεμάτων ασφαλείας, για την επίτευξη υψηλότερης βιώσιμης ανάπτυξης, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ευρωζώνης στις μελλοντικές προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της διαγενεακής δικαιοσύνης. Ταυτόχρονα, η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων καθώς και η διασφάλιση και η αύξηση των επενδύσεων, τόσο μέσω δημόσιων όσο και ιδιωτικών πηγών και του Ταμείου Ανάκαμψης και άλλων μηχανισμών της ΕΕ παραμένει βασικός στόχος, ιδίως με δεδομένες κοινές προτεραιότητες όπως η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και οι αμυντικές δυνατότητες.
Στις 16 Ιουνίου, το Συμβούλιο συμφώνησε σε ειδικές για κάθε χώρα δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 και το 2024, οι οποίες περιλαμβάνουν συστάσεις για μια διαφοροποιημένη δημοσιονομική προσπάθεια. Ελλείψει νέων κραδασμών στις τιμές της ενέργειας, θα προσπαθήσουμε στην ευρωζώνη να περιορίσουμε τα μέτρα ενεργειακής στήριξης, χρησιμοποιώντας τη σχετική εξοικονόμηση για τη μείωση των κρατικών ελλειμμάτων, το συντομότερο δυνατό το 2023 και το 2024. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Επιτροπής, για τα περισσότερα κράτη μέλη της ευρωζώνης αυτό αναμένεται να είναι αρκετό για την υλοποίηση των δημοσιονομικών συστάσεων. Σύμφωνα με προηγούμενες δηλώσεις του Eurogroup, θα αποφύγουμε μόνιμα μέτρα αύξησης του ελλείμματος για να διευκολύνουμε τη διαρκή μείωση του ελλείμματος και του χρέους. Θα επιτύχουμε τον απαραίτητο συνολικό περιοριστικό δημοσιονομικό προσανατολισμό στην ευρωζώνη για το 2024, με την εφαρμογή των δημοσιονομικών συστάσεων από όλα τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ.
Το Eurogroup θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις σε τακτική βάση και θα προσαρμόζει τις συστάσεις για τα απαραίτητα μέτρα όπως απαιτείται, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής τους στις οικονομικές συνθήκες. Σημαντικό στοιχείο του συντονισμού των πολιτικών είναι το αναθεωρημένο πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης, όπου προχωρούν οι εργασίες με σκοπό την ολοκλήρωση του νομοθετικού έργου το 2023. Στο πλαίσιο αυτό, το Eurogroup θα επανεξετάσει τις δημοσιονομικές πολιτικές των μελών της ευρωζώνης τον Δεκέμβριο, λαμβάνοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Κομισιόν σχετικά με τα σχέδια προϋπολογισμού για το 2024.
