Της Δήμητρας Μανιφάβα
Χαμηλότερο κατά 7,5% αναμένεται να είναι το ΑΕΠ το 2016 σε σύγκριση με αυτό που αναμενόταν εάν δεν είχαν προηγηθεί οι δραματικές εξελίξεις του περασμένου Ιουλίου. «Σπάνια το πολιτικό χάος που προκλήθηκε στην Ελλάδα μέσα σε τόσο λίγους μήνες, από τον Ιανουάριο έως το Ιούλιο του 2015, έχει αποβεί τόσο ακριβό για το δημόσιο πορτοφόλι και έχει προκαλέσει τόσο μεγάλη δυστυχία». Με αυτή τη χαρακτηριστική φράση περιγράφονται συνοπτικά στην έκθεση “The 2015 Euro Plus Monitor” οι συνέπειες της αναστροφής που ακολούθησε η ελληνική οικονομία ουσιαστικά από τα τέλη του 2014 μέχρι και τη συμφωνία για το νέο πρόγραμμα στα μέσα Ιουλίου. Η έκθεση έχει καταρτισθεί από την επενδυτική τράπεζα Berenberg Bank και τη δεξαμενή σκέψης The Lisbon Council και εξετάζει την πορεία των μεταρρυθμίσεων και την υγεία της οικονομίας σε 21 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μάλιστα, αν και στην έκθεση τονίζεται ότι πλέον μετά το νέο Μνημόνιο και τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης τον Σεπτέμβριο υπάρχει μια σχετική σταθερότητα, ο δρόμος θα είναι δύσκολος, γεμάτος βράχια και όχι στρωμένος με ροδοπέταλα. Επιπλέον, αναφέρεται ότι το επιχειρηματικό κλίμα θα εξακολουθήσει να είναι χλιαρό, καθώς δεν έχει περάσει πολύς καιρός από αυτή την “κοντά στο θάνατο εμπειρία”, όπως χαρακτηριστικά περιγράφεται στην έκθεση. Οι συγγραφείς της έκθεσης δεν μπορούν να αποκλείσουν μια καινούργια κρίση, καθώς, όπως επισημαίνουν, η επιστροφή στην ύφεση θα έχει ως αποτέλεσμα να πάρει πολύ χρόνο για να βελτιωθεί η κοινωνική κατάσταση.
Η αναστροφή που έκανε η Ελλάδα αποτυπώνεται στις επιδόσεις της στους τομείς που εξετάζει η έκθεση. Η μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφεται στο ρυθμό εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων με τη βαθμολογία της Ελλάδας να υποχωρεί στο 6,9 από 10 στην αντίστοιχη έκθεση του 2014. Η κλίμακα βαθμολόγησης είναι από το 0 έως το 10, όπου το 0 είναι η χειρότερη επίδοση και το 10 η καλύτερη.
Σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική προσαρμογή η βαθμολογία μειώθηκε φέτος σε 8,5 από 9,7 πέρυσι, ενώ σε ό,τι αφορά την προσαρμογή του μοναδιαίου κόστους εργασίας η βαθμολογία είναι φέτος 7,7 από 7,9 πέρυσι.
Σε ό,τι αφορά την εξωστρέφεια η βαθμολογία της Ελλάδας μειώθηκε οριακά σε σχέση με πέρυσι, σε 7,4 από 7,5. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση οι εξαγωγές, ενώ στο τρίτο τρίμηνο του 2014 ανέρχονταν στο 30,9% του ΑΕΠ, στο τρίτο τρίμηνο του 2015 υποχώρησαν στο 27,7% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε όλες τις άλλες χώρες που βρίσκονται σε πορεία μεταρρύθμισης μετά την εφαρμογή προγραμμάτων λιτότητας. Η συνέχιση μάλιστα της μείωσης του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου οφείλεται στην περαιτέρω μείωση των εισαγωγών και όχι στην αύξηση των εξαγωγών.
Η Ελλάδα στον δείκτη υγείας της οικονομίας καταλαμβάνει για μια ακόμη χρονιά την τελευταία θέση μεταξύ των 21 χωρών. Το χειρότερο είναι ότι η βαθμολογία της υποχώρησε περαιτέρω σε σύγκριση με το 2014, στο 3,9 από 4,1. Σύμφωνα μάλιστα με όσα αναφέρονται στην έκθεση η επιδείνωση της βαθμολογίας κατά 0,2 μονάδες δεν είναι καθόλου αμελητέα, δεδομένου ότι ο σχετικός δείκτης χαρακτηρίζεται από αργούς ρυθμούς μεταβολής.
Στη φετινή έκθεση υπάρχει ειδικό κεφάλαιο για την Ελλάδα υπό τον τίτλο “Η ελληνική τραγωδία” όπου ασκείται δριμεία κριτική στην πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και κυρίως στον πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη. «Καμία χώρα δεν μπορεί να αντέξει το πλήγμα που προκάλεσαν οι φαιδρότητες της ελληνικής κυβέρνησης τους πρώτους επτά μήνες του 2015», τονίζεται.
Επίσης ασκείται κριτική και στην κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ για τη μεταρρυθμιστική χαλάρωση που παρατηρήθηκε στις αρχές του καλοκαιριού του 2014 και επισφραγίστηκε με τον ανασχηματισμό του Ιουνίου του 2014: «Με την ελληνική οικονομία να επιστρέφει στην ανάπτυξη στις αρχές του 2014, η προηγούμενη κυβέρνηση μάλλον πίστεψε ότι θα μπορούσε να να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις λιγότερο σχολαστικά από πριν».
