Οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση απαγορεύονται από σήμερα —με εξαιρέσεις—, καθώς το εμπάργκο που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο τέθηκε πλέον σε ισχύ.
Μέρος δέσμης κυρώσεων προκειμένου να τιμωρηθεί η Ρωσία για τη στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία, το εμπάργκο τύποις ίσχυε ήδη αμέσως μετά την υιοθέτησή του, όμως επετράπη περίοδος προσαρμογής στα κράτη-μέλη της ΕΕ για να εφαρμόσουν σταδιακά την απαγόρευση.
Οι εξαιρέσεις αφορούν την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία, τρία κράτη μέλη με υψηλό βαθμό εξάρτησης από το αργό της Ρωσίας που μεταφέρεται με αγωγούς, τόσο λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, όσο και της αδυναμίας τους να το υποκαταστήσουν άμεσα.
Ταυτόχρονα, τίθεται σε ισχύ όριο τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται με πλοία, μέτρο σχεδιασμένο για να πλήξει τα έσοδα της χώρας από τις εξαγωγές ενέργειας. Ορίστηκε στα 60 δολάρια το βαρέλι.
Το όριο τιμής συνδέεται με αποφάσεις της G7 για να μειωθούν τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές ενέργειας στην παγκόσμια αγορά, ιδίως σε χώρες όπως η Κίνα ή η Ινδία.
Δυνάμει του μέτρου , αν το ρωσικό αργό μεταφέρεται ή ασφαλίζεται ή χρηματοδοτείται ή οι μεταφορείς λαμβάνουν τεχνική υποστήριξη και υπηρεσίες από δυτικές εταιρίες, απαγορεύεται να πωλείται πάνω από τα 60 δολάρια το βαρέλι. Το όριο αυτό θα επανεξετάζεται ανά δύο μήνες, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με βάση τις τιμές αναφοράς του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ).
Η Ουκρανία καλούσε το όριο αυτό να κατέβει ακόμη χαμηλότερα, να φθάσει στα 30 δολάρια το βαρέλι. Όμως η Δύση ανησυχούσε για το ενδεχόμενο η Ρωσία να αποσύρει από την αγορά τις ποσότητες που διαθέτει, προκαλώντας ελλείψεις και κατακόρυφη άνοδο των τιμών διεθνώς.
Τον Φεβρουάριο του 2023 εξάλλου τίθεται σε ισχύ ευρωπαϊκό εμπάργκο και όριο τιμής στα διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα που διαθέτει στην αγορά η Μόσχα.
Η Ρωσία όχι μόνο απέρριψε το μέτρο του πλαφόν, λέγοντας πως «δεν θα πουλάμε σε τιμή που ορίζει η Δύση», αλλά προσανατολίζεται στη λύση της μείωσης των διαθέσιμων αποθεμάτων, με τις ευλογίες του ΟΠΕΚ+. Ο τελευταίος συνεδρίασε μέσα στο Σαββατοκύριακο, για να επιβεβαιώσει εκ νέου την ισχύ της απόφασης που είχε λάβει τον περασμένο Οκτώβριο για μείωση της παραγόμενης ποσότητας κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Το «ψαλίδι» στα διαθέσιμα αποθέματα, με το οποίο προσανατολίζεται να αντιδράσει και η Μόσχα, ακολουθώντας σκληρή στάση στο εξής απέναντι στο δυτικό πλαφόν, όπως περιέγραψε ο αναπληρωτής Πρωθυπουργός της χώρας, Αλεξάντερ Νόβακ, βρίσκει ακροατές σε χώρες μέλη του ΟΠΕΚ+, τα οποία θεωρούν πως σε περίπτωση που η Μόσχα ηττηθεί, τους περιμένει αντίστοιχη τύχη για προϊόντα ή υπηρεσίες από το ενιαίο μέτωπο της Δύσης.
«Θα πουλήσουμε πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα μόνο σε εκείνες της χώρες που θα εργαστούν μαζί μας βάσει όρων αγοράς, ακόμη κι αν αναγκαστούμε να μειώσουμε λίγο την παραγωγή», ξεκαθάρισε προς πάσα κατεύθυνση ο Αλεξάντερ Νόβακ και επισήμανε -όχι τυχαία- το γεγονός ότι το δυτικό πλαφόν θα μπορούσε να προκαλέσει αναταραχή στις αγορές προϊόντων και να επηρεάσει και άλλες χώρες, εκτός από τη Ρωσία και κυρίως την εφοδιαστική αλυσίδα, προκαλώντας νέους φόβους στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Μάλιστα, πληροφορίες που επικαλείται το Reuters θέλουν τη ρωσική πλευρά να ετοιμάζει ένα διάταγμα, βάσει του οποίου θα απαγορεύονται στις ρωσικές εταιρείες και τους εμπόρους να αλληλοεπιδρούν με χώρες και εταιρείες που αποδέχονται το πλαφόν.
