Το ευρώ παραμένει λίγο πάνω από την ισοτιμία με το δολάριο, μετά από μια σύντομη πτώση κάτω από αυτό το επίπεδο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, για πρώτη φορά σε περισσότερες από δύο δεκαετίες. Το νόμισμα έχει γίνει «μαγνήτης» για την αυξανόμενη απαισιοδοξία για την οικονομία της ευρωζώνης. Έχει υποχωρήσει περισσότερο από 10% έναντι του δολαρίου φέτος, με πολλούς αναλυτές να προβλέπουν ότι η καθοδική πορεία του θα συνεχιστεί.
Μεγάλο μέρος του οικονομικού ζόφου επικεντρώνεται στη διακοπή του ρωσικού ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρώπη, η οποία απειλεί ιδιαίτερα τη γερμανική βιομηχανία. Η Credit Suisse βλέπει 50% πιθανότητες να πέσει η ευρωζώνη σε ύφεση τους επόμενους έξι μήνες. Από την πλευρά της, η Goldman Sachs αναφέρει ότι ήδη μπορεί να έχει έρθει η ύφεση.
Η Ιταλία είναι επίσης μια μεγάλη πηγή ανησυχίας εν μέσω της πολιτικής αναταραχής που προκάλεσε η αποχώρηση του πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι. Η S&P Global Ratings μείωσε τις προοπτικές της για το χρέος της χώρας και ένας βασικός δείκτης κινδύνου, οι αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, είναι περίπου η υψηλότερη από το 2020. Ο εκνευρισμός από την πιθανότητα μιας εξόδου της Ιταλίας από το ευρώ, εμφανίζεται στα swaps, αν και θεωρείται ως ένας πολύ απομακρυσμένος κίνδυνος.
Από άποψη τιμής, το ευρώ είναι πολύ χειρότερα από το 2012 – όταν βρέθηκε σε ισοτιμία 1,20 $, που ήταν η χαμηλότερη. Τώρα έφτασε να διαπραγματεύεται σε περίπου 1,02 δολάρια, αφού διολίσθησε στα 99,52 σεντς ΗΠΑ στις 14 Ιουλίου.
Η JPMorgan Chase και η Rabobank το βλέπουν να υποχωρεί έως και 95 σεντς, δεδομένης της έκθεσης της Ευρώπης στην ενεργειακή κρίση. Η τιμολόγηση των δικαιωμάτων προαίρεσης, θέτει τις πιθανότητες για πτώση στην ισοτιμία έως το τέλος του έτους σε περίπου 70%. Το Bloomberg από την πλευρά στην πρόβλεψη του για το τέλος του έτους, βλέπει την ισοτιμία να είναι 1,06 $.
Ωστόσο, παρ' όλη την αρνητικότητα, ελάχιστες συζητήσεις κάνουν λόγο ότι η ευρωζώνη οδεύει προς μια άλλη υπαρξιακή κρίση, όπως αυτή που υπέστη πριν από μια δεκαετία, όταν τα υψηλά επίπεδα χρέους και οι ραγδαίες αποδόσεις των ομολόγων οδήγησαν σε εικασίες ότι θα μπορούσε να διαλυθεί. Αυτό οδήγησε τελικά στον Ντράγκι – τον τότε πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - να πει ότι θα έκανε «ό,τι χρειαστεί» για να προστατεύσει το νόμισμα. Ένα σχίσμα στον χώρο του ευρώ αποτελεί περιθωριακή σκέψη και η ΕΚΤ έχει κινηθεί γρήγορα για να κρατήσει υπό έλεγχο τις αγορές.
Οικονομική στασιμότητα
«Κατά κάποιους τρόπους η κατάσταση είναι πιο τρομακτική από ό,τι πριν από 10 χρόνια, και για άλλους, πιο ευνοϊκή», δήλωσε ο Θέμος Φιωτάκης, παγκόσμιος επικεφαλής της FX & EM Macro Strategy της Barclays. «Είναι λιγότερο επιβλαβές πρόβλημα για την ακεραιότητα του ευρώ ως νομίσματος. Αλλά από οικονομικής άποψης, η ανάπτυξη θα μπορούσε να αποδειχθεί μεγαλύτερο ζήτημα από τότε», πρόσθεσε.
Μεγάλο μέρος της υποτίμησης του νομίσματος συνδέεται με αυτό το φτωχό οικονομικό περιβάλλον, που χαρακτηρίζεται από ένα μείγμα επιβράδυνσης της ανάπτυξης και απότομης αύξησης του πληθωρισμού. Την Παρασκευή, τα στοιχεία έδειξαν ότι η Γερμανία - η νο. 1 οικονομία της Ευρώπης - παρέμεινε στάσιμη, ενώ ο πληθωρισμός στο νομισματικό μπλοκ των 19 μελών εκτινάχθηκε σε νέο ρεκόρ 8,9%, ξεπερνώντας τις προβλέψεις.
Επίσης, στο οικονομικό μείγμα εισέρχεται η απόκλιση της νομισματικής πολιτικής. Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης την περασμένη εβδομάδα, αλλά η Federal Reserve προχώρησε σε σύσφιξη περισσότερες από τέσσερις φορές φέτος, αφού πρόσθεσε άλλες 75 μονάδες βάσης στο επιτόκιο αναφοράς της την Τετάρτη.
Πάντως οι προβλέψεις διάλυσης της ευρωζώνης δεν έχουν εξαφανιστεί εντελώς. Ο ιδρυτής του μακροοικονομικού αμοιβαίου κεφαλαίου αντιστάθμισης κινδύνου EDL, Edouard de Langlade, υποστηρίζει ότι είναι εφικτό και στοχεύει σε μια ισοτιμία ευρώ-δολαρίου στα 80 σεντς.
Ωστόσο, η ΕΚΤ δρα προληπτικά έναντι τέτοιων κινδύνων, όσο απομακρυσμένοι κι αν είναι. Μαζί με την αύξηση των επιτοκίων αυτόν τον μήνα, παρουσίασε ένα νέο εργαλείο για να επεμβαίνει όπου υπάρχει αδικαιολόγητη απόκλιση στα spreads του χρέους των μελών του ευρώ.
«Σήμερα, ο κύριος κίνδυνος είναι ο κίνδυνος πληθωρισμού», δήλωσε ο Nicolas Forest, επικεφαλής του τομέα παγκόσμιου σταθερού εισοδήματος της Candriam. «Το πιο σημαντικό μήνυμα ήταν πώς η ΕΚΤ μπορεί να ομαλοποιήσει την κατάσταση, χωρίς να δημιουργήσει κρίση χρέους. Η ιδέα που κυριαρχεί τώρα είναι να αποφύγουμε κάτι, όχι να διορθώσουμε κάτι», πρόσθεσε.
Η δουλειά της ΕΚΤ περιπλέκεται - και όχι για πρώτη φορά - από την ιταλική πολιτική. Η χώρα θα διεξαγάγει εκλογές τον Σεπτέμβριο και μια δεξιά συμμαχία προηγείται επί του παρόντος στις δημοσκοπήσεις. Οι τιμές των ομολόγων μεταβάλλονται λόγω ανησυχίας για τις πολιτικές μιας τέτοιας κυβέρνησης, καθιστώντας δύσκολο για την ΕΚΤ να παρέμβει και να πει ότι οι κινήσεις της αγοράς είναι αδικαιολόγητες.
Ωστόσο, η ηγέτης της ακροδεξιάς Τζόρτζια Μελόνι, σχεδιάζει να τηρήσει τους κανόνες του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης εάν ηγηθεί της επόμενης ιταλικής κυβέρνησης, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις θέσεις της. Οι επενδυτές λένε ότι είναι απίθανο η Ιταλία να υπαναχωρήσει από τις δεσμεύσεις της και να θέσει σε κίνδυνο την πρόσβαση σε περίπου 200 δισ. ευρώ κεφαλαίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτή η οικονομική υποστήριξη πρόκειται να καταβληθεί ως μέρος του προγράμματος NextGenerationEU - ένα σημαντικό δημοσιονομικό εργαλείο, που προκλήθηκε από την πανδημία και που ξεχωρίζει την ΕΕ τώρα, από την ΕΕ των προηγούμενων κρίσεων.
«Αυτή ήταν η Ευρώπη που διέσχιζε τον Ρουβίκωνα, που κανείς δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να περάσει», δήλωσε ο Rohan Khanna, υπεύθυνος στρατηγικής στην UBS. «Ήταν ένα ορόσημο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Υπάρχουν ακόμα ρωγμές, αλλά είναι ένας πολύ διαφορετικός κόσμος από αυτόν που ήταν το 2010», πρόσθεσε ο Khanna.
