«Βουλιάζουν» από επισκέπτες το κέντρο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και τα περισσότερα νησιά, σύμφωνα με όσα αναφέρουν τόσο πολιτειακοί, όσο και φορείς του κλάδου του τουρισμού, όμως, αυτό φαίνεται πως «κεφαλαιοποιείται» στα καταστήματα εστίασης ανά τη χώρα, ειδικά στις πόλεις, με αστερίσκους.
Τα αεροδρόμια είναι γεμάτα ήδη από τον περασμένο Μάιο, με κόσμο που διοχετεύεται τόσο στις μεγάλες πόλεις, όσο και στα νησιά: Χαρακτηριστικό είναι ότι στις 390.823 θέσεις σε διεθνείς πτήσεις που ήταν προγραμματισμένες για την εβδομάδα 25 Απριλίου έως 1 Μαίου, προστέθηκαν 101.810 ακόμα την πρώτη εβδομάδα του Μαΐου, μια αύξηση της τάξης του 26%, ενώ αυξανόμενες, με μικρότερα βέβαια ποσοστά, βαίνουν οι θέσεις και τις επόμενες εβδομάδες (504.361 και 534.609 για τις εβδομάδες 9-15/ Απριλίου και 16-22 Απριλίου).
Επιπλέον, σύμφωνα με το Recovery Tracker του ΙΝΣΕΤΕ, οι 175.766 θέσεις σε διεθνείς πτήσεις που ήταν προγραμματισμένες την τελευταία εβδομάδα του Απριλίου αυξάνονται κατά 5% μέχρι το τέλος του μήνα φτάνοντας περίπου τις 185.000 θέσεις.
Τη μεγαλύτερη αύξηση από εβδομάδα σε εβδομάδα καταγράφουν οι πτήσεις για τα αεροδρόμια του Ηρακλείου Κρήτης, της Ρόδου, της Θεσσαλονίκης και της Κέρκυρας, της Κω και των Χανίων, με πολλούς από αυτούς τους επισκέπτες, βέβαια, να κατευθύνονται και στα all inclusive καταλύματα, αφαιρώντας, δηλαδή, από τον τζίρο και τα κέρδη των εστιατόρων.
Έχοντας περάσει έναν δύσκολο χειμώνα, με συνεχείς αυξήσεις σε μεταφορές, πρώτες ύλες και ενέργεια, οι εστιάτορες αναμένουν τώρα να ισοσταθμίσουν τις απώλειες, ποντάροντας, στον τουρισμό, αλλά και στους Έλληνες καταναλωτές που, έχοντας πίσω τους, δύο περίεργα χρόνια με κλειστά καταστήματα, φέτος, παρά τη μειωμένη αγοραστική δυνατότητα, βγαίνουν περισσότερο, καταναλώνοντας, ωστόσο, λιγότερο.
Φορείς εστίασης: Δεν βοηθιέται η επιχειρηματικότητα με επιδοματική πολιτική
Η μεγάλη εικόνα του κλάδου στην Αθήνα είναι βελτιωμένη. Σύμφωνα με τον Γιάννη Δαβερώνη, Πρόεδρο των Εστιατόρων Αττικής, «τα πράγματα είναι αρκετά καλύτερα για την εστίαση σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, ήδη από τις αρχές Ιουνίου, χωρίς να μπορώ να πω, τουλάχιστον με όσα βλέπω μέχρι τώρα, ότι θα ξεπεράσουμε τα κέρδη του 2019, που ήταν μια καλή χρονιά. Όντως, ο κόσμος βγαίνει περισσότερο, υπάρχει πολύς τουρισμός, αυτό είναι ολοφάνερο, ωστόσο, δεν είναι όλες οι περιοχές που κερδίζουν από αυτή την κατάσταση».
Κατά τον κ. Δαβερώνη, σε καθημερινή βάση μεγάλη πληρότητα έχουν τα εστιατόρια και τα καφέ του κέντρου της Αθήνας, σε περιοχές όπως η Πλάκα, το Μοναστηράκι και εν γένει το ιστορικό κέντρο, ενώ σε πολύ καλό ποσοστό πληρότητας δουλεύουν ακόμα και τις καθημερινές και τα καταστήματα στην παραλιακή.
Από εκεί και πέρα, όμως, το… χάος για τους υπόλοιπους, αναφέρει ο Πρόεδρος της Ένωσης: «Οι υπόλοιποι, στις άλλες περιοχές της Αθήνας ζουν εντελώς άλλη κατάσταση, αφού εξακολουθούν να είναι γεμάτοι μόνο τα Σαββατοκύριακα, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τις ώρες που εργάζεται το προσωπικό, τις προμήθειες κλπ».
Παράλληλα, ο κ. Δαβερώνης διατυπώνει την άποψη του και σε σχέση με τα επιδόματα Power Pass, Fuel Pass που δόθηκαν από την πολιτεία στους επιχειρηματίες: «Καλώς δίνονται και είναι μια ανάσα, ειδικά μετά από όσα όλα έχουμε περάσει τα δύο προηγούμενα χρόνια, όμως η επιχειρηματικότητα, παγκοσμίως και όχι μόνο στην Ελλάδα, δεν θα πρέπει να στηρίζεται στα επιδόματα. Χρειάζεται μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, προκειμένου να μπορούν και οι επιχειρήσεις να προγραμματίζουν πιο μακριά, να κάνουν προσλήψεις, να διατηρούν την ποιότητα του φαγητού, του καφέ και των υπηρεσιών που προσφέρουν. Είναι ακόμα πολύ μακρύς ο δρόμος για να ισοσταθμίσουμε τις απώλειες των δύο προηγούμενων ετών».
Γιάννης Φιλοκώστας: Καταστήματα δύο ταχυτήτων στη Θεσσαλονίκη
Την κατάσταση περιγράφει στη Θεσσαλονίκη και εν γένει στη Βόρεια Ελλάδα ο Πρόεδρος της Ένωσης Ψητοπωλών και Εστιατόρων Γιάννης Φιλοκώστας: «Έχουμε καταστήματα δύο ταχυτήτων στη Θεσσαλονίκη: Υπάρχουν αυτά που είναι στα περίχωρα, για τα οποία η κατάσταση παραμένει τραγική, δουλειά υπάρχει μόνο τα Σαββατοκύριακα και δεν έχει αλλάξει τίποτα, παρότι έρχονται πλέον επισκέπτες. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και αυτά τα καταστήματα στο κέντρο της πόλης και στα παράλια, τα οποία έχουν περισσότερο κόσμο και έχουν καλή πληρότητα, σε καθημερινή βάση πλέον».
Ο ίδιος, εξάλλου, βάζει στο κάδρο και την παράμετρο ‘’αυξημένη βενζίνη’’ τονίζοντας ότι ακόμα και τα καταστήματα εστίασης της Χαλκιδικής δεν έχουν τον κόσμο που είχαν παλαιότερα τέτοιες εποχές, εξαιτίας του περιορισμού του κόσμου σε πιο κοντινούς προορισμούς: «Κόσμο έχουν τα παραλιακά καταστήματα που βρίσκονται σε ακτίνα 50 χλμ από το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Στην Χαλκιδική πλέον είναι πρωτόγνωρο αυτό που συμβαίνει, καθώς ούτε πολύς κόσμος από τη Θεσσαλονίκη πηγαίνει λόγω των ανατιμήσεων, ενώ υπάρχει και πτώση επισκεπτών από τον οδικό τουρισμό των Βαλκανίων που έδινε μια μεγάλη ανάσα στην εστίαση παλαιότερα». «Αν η κατάσταση συνεχίσει με αυτό τον τρόπο, προβλέπεται ένας πολύ δύσκολος χειμώνας» καταλήγει ο επιχειρηματίας.
Καταγγελίες για υπερβολικούς λογαριασμούς στα νησιά: «Πληρώνεις το όνομα»
Εξάλλου, ο κλάδος, ειδικά στα νησιά, έχει να αντιμετωπίσει και έναν ακόμα ‘’εχθρό’’: Τους επισκέπτες, ξένους και Έλληνες, που, συγκρίνοντας τις τιμές των φαγητών σε σχέση με πέρυσι ή ακόμα και βλέποντας τους φετινούς καταλάγους, εκφράζουν έντονες διαμαρτυρίες για την ακρίβεια, την οποία χαρακτηρίζουν κερδοσκοπία, αναρτώντας πολλές φορές φουσκωμένους λογαριασμούς στα Social media. Εστιάτορας της Νάξου σχολιάζει στο BusinessNews.gr σε σχέση με αυτό το φαινόμενο ότι «αυτά που ακούγονται τελευταία θεωρώ ότι είναι λίγο υπερβολικά. Στα μεγάλα και πιο ‘’επώνυμα’’ νησιά όπως η Μύκονος ή η Σαντορίνη, πηγαίνεις έχοντας επίγνωση ότι, όχι μόνο τώρα, εδώ και χρόνια, ότι αυτό θα φας θα έχει αρκετά πιο προστιθέμενη αξία, τόσο λόγω του ‘’ονόματος’’ του νησιού, όσο και των γενικότερων ανατιμήσεων που έχουμε υποστεί στην εστίαση: Στη μεταφορά, στις πρώτες ύλες, στην ενέργεια, ακόμα και στα ενοίκια. Με αυτή τη λογική, οι κατάλογοι, όντως, είναι πιο αυξημένοι σε σχέση με πέρυσι, γιατί τα περισσότερα καταστήματα αν διατηρούσαν τους περυσινούς καταλόγους, πολύ απλά δεν θα μπορούσαν να συντηρήσουν το προσωπικό και δεν θα μπορούσαν να προσφέρουν πιάτα καλής ποιότητας. Δεν λείπουν, φυσικά, και αυτοί που ίσως θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση, όπως κάθε φορά, βάζοντας ακόμα πιο αυξημένες τιμές, θεωρώ, όμως, ότι οι περισσότεροι συνάδελφοι κατανοούν και αυτό που περνά από την πλευρά του ο κόσμος και ότι ακόμα και οι τουρίστες από το εξωτερικό δεν μπορούν να ξοδέψουν όσο παλαιότερα».
Υπενθυμίζεται ότι το 2021 έκλεισε με αρνητικό πρόσημο για τις επιχειρήσεις εστίασης, σε μια χρονιά με κλειστά καταστήματα και ένα ποσοστό από αυτές, χαμηλότερο του 50% να έχει ενεργοποιήσει υπηρεσίες delivery. Πιο συγκεκριμένα, η χρονιά έκλεισε με απώλειες 1,36 δισ. ευρώ είχε ο κλάδος της εστίασης το 2021, καθώς το lockdown μέχρι τις αρχές Μαΐου και στη συνέχεια τα περιοριστικά μέτρα για τους ανεμβολίαστους, ειδικά όσα ίσχυσαν τον Νοέμβριο, αλλά και κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, ανέκοψαν την αυξητική πορεία των εσόδων που καταγράφηκε το καλοκαίρι.
Σύμφωνα με στοιχεία που είχε ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ, ο κλάδος της εστίασης είχε το 2021 κύκλο εργασιών 5,136 δισ. ευρώ, αυξημένος μεν σε σχέση με το 2020 κατά 25,8%, αλλά σημαντικά χαμηλότερος από τα επίπεδα του 2019, όταν είχε διαμορφωθεί σε πάνω από 6,5 δισ. ευρώ.
Σαν σύνολο, ο κλάδος τη διετία της πανδημίας έχει χάσει περί τα 3,77 δισ. ευρώ, μια κατάσταση που εξακολούθησε τους πρώτους μήνες του 2022, εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων και της μειωμένης καταναλωτικής ικανότητας.
Ως το πιο καλό τρίμηνο του 2021, πάντως, όπως προβλέπεται να γίνει και στην περίπτωση του 2022, ήταν το τρίτο τρίμηνο του έτους, δηλαδή Ιούνιος – Ιούλιος - Αύγουστος: Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά το τρίτο τρίμηνο του 2021 ο τζίρος στον κλάδο εστίασης διαμορφώθηκε σε 2,313 δισ. ευρώ έναντι 2,44 δισ. ευρώ το 2019, ενώ κατά το τέταρτο και τελευταίο τρίμηνο του 2021 ο κλάδος της εστίασης είχε κύκλο εργασιών 1,32 δισ. ευρώ έναντι 1,44 δισ. ευρώ το 2019.
