Η πιθανότητα η παγκόσμια οικονομία να μπει σε ύφεση πλησιάζει το 50%, καθώς οι κεντρικές τράπεζες επιταχύνουν τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής και η ζήτηση για αγαθά αποδυναμώνεται, σύμφωνα με τη Citigroup. Η αμερικάνικη τράπεζα υποβάθμισε την πρόβλεψή της για την παγκόσμια ανάπτυξη για το 2022 κατά -0,1% στο 3,0% και για το 2023 κατά 0,2% στο 2,8%, ενώ αύξησε τις προβλέψεις της για τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,1%, σε 6,8% για το 2022 και και 4,3% για το 2023.
Στη νέα έκθεσή της για τις παγκόσμιες προοπτικές η αμερικάνικη τράπεζα εκτιμά πως η οικονομία συνεχίζει να πλήττεται από σοβαρούς κλυδωνισμούς και διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας - που ωθούν προς τα πάνω τον πληθωρισμό και μειώνουν την ανάπτυξη. Όμως πιο πρόσφατα, εκτός από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, δύο ακόμη παράγοντες εμφανίστηκαν στο προσκήνιο: οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκια και μάλιστα με επιθετικές διαθέσεις ώστε να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό και η παγκόσμια ζήτηση των καταναλωτών για αγαθά φαίνεται να μειώνεται.
Η Citi εξετάζει αυτές τις εξελίξεις και κάνει μερικά εύλογα σενάρια για τις επιδόσεις της παγκόσμιας οικονομίας. Συμπεραίνει ότι οι κεντρικές τράπεζες αντιμετωπίζουν μια τρομακτική πρόκληση καθώς προσπαθούν να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό. Η εμπειρία της ιστορίας δείχνει ότι ο αποπληθωρισμός συχνά επιφέρει σημαντικό κόστος για την ανάπτυξη και έτσι η Citi βλέπει τη συνολική πιθανότητα ύφεσης να πλησιάζει τώρα το 50%. Οι κεντρικές τράπεζες μπορεί ακόμη να σχεδιάσουν τις "ήπιες προσγειώσεις" (soft landings) της οικονομίας που ενσωματώνονται στις τρέχουσες προβλέψεις τους (και σε αυτές της Citi), αλλά αυτό θα απαιτήσει χαλάρωση των σοκ της προσφοράς και τη ζήτηση να παραμείνει ανθεκτική.
Κατά την αμερικάνικη τράπεζα, υπάρχουν τρία διαφορετικά σενάρια για την παγκόσμια οικονομία.
Πρώτον, τα σοκ της προσφοράς θα μπορούσαν να υποχωρήσουν, κάτι που θα δημιουργούσε θετικό άνεμο στις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών να αποκαταστήσουν τη μακροοικονομική σταθερότητα και να υποστηρίξουν μια "ήπια προσγείωση".
Δεύτερον, τα πληθωριστικά χαρακτηριστικά των σοκ θα μπορούσαν να κυριαρχήσουν, με την παγκόσμια οικονομία να βλέπει μεγαλύτερη περίοδο υψηλού πληθωρισμού από ό,τι προβλέπουν επί του παρόντος οι κεντρικές τράπεζες.
Τρίτον, οι αντίθετοι άνεμοι ανάπτυξης από τα σοκ και η σύσφιξη των κεντρικών τραπεζών θα μπορούσαν να οδηγήσουν την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση.
Σύμφωνα τους οικονομολόγους της Citi, εάν όντως συμβεί ύφεση είναι πιθανό να είναι τύπου "garden variety", δηλαδή μία ύφεση όπου η ανεργία θα αυξηθεί αρκετά και η παραγωγή θα βιώσει κάποια αδύναμα τρίμηνα. "Το βλέπουμε αυτό ως μια λογική προσδοκία, αλλά το ζήτημα είναι πόσο επίμονος θα είναι ο πληθωρισμός", επισημαίνει. Εάν αποδειχθεί επίμονος, το αποτέλεσμα για την οικονομία μπορεί να είναι στασιμοπληθωρισμός.
Σε ό,τι αφορά την ευρωζώνη, η Citi αναμένει χαμηλή ανάπτυξη τα επόμενα τρίμηνα, καθώς οι ούριοι άνεμοι από την επαναλειτουργία αντισταθμίζονται από την πτώση των πραγματικών εισοδημάτων, τις διαταραχές της παραγωγής, την αβεβαιότητα λόγω της σύγκρουσης στην Ουκρανία και τις αυστηρότερες οικονομικές συνθήκες.
Η αναθεώρηση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου από 0,3% σε 0,6% λόγω των ασταθών ιρλανδικών δεδομένων πυροδοτεί την ανοδική αναθεώρηση της πρόβλεψής της για την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της ευρωζώνης για το 2022 από 2,4% σε 2,5%. Ενώ η χαλάρωση των περιορισμών προσφοράς και η ανάκαμψη της αύξησης του πραγματικού εισοδήματος θα επιτρέψουν την εκ νέου επιτάχυνση της ανάπτυξης το 2023, οι αυστηρότερες οικονομικές συνθήκες προκαλούν αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,5% και στο 1,9% της πρόβλεψής της για την ανάπτυξη για το 2023.
Καθώς ο πληθωρισμός συνεχίζει να εκπλήσσει προς τα πάνω, η Citi βλέπουμε μια νέα κορύφωση στο 9,4% τον Σεπτέμβριο από 8,1% τον Μάιο. Η ενέργεια δεν θα είναι πλέον η κύρια κινητήρια δύναμη του πληθωρισμού από εδώ και πέρα, με τις τιμές των τροφίμων και βασικών αγαθών να ωθούν υψηλότερα τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, η άποψή της παραμένει ότι ο υψηλός πληθωρισμός στην ευρωζώνη τελικά θα αυτοδιορθωθεί, καθώς η πραγματική αγοραστική δύναμη καταρρέει.
Οι κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής έχουν ανακοινώσει μέτρα που υπολογίζονται σε 140 δισ. ευρώ (1,2% του ΑΕΠ) για να βοηθήσουν τα νοικοκυριά και τις εταιρείες, χάρη και στην έντονη αύξηση των εσόδων καθώς αυξάνεται το ονομαστικό ΑΕΠ. Ωστόσο, οι υψηλοί και αυξανόμενοι ρυθμοί πληθωρισμού έχουν επίσης πυροδοτήσει μια απότομη επιθετική στροφή από την ΕΚΤ, η οποία θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούλιο και σε μεγαλύτερη αύξηση τον Σεπτέμβριο, ακολουθούμενη από περαιτέρω βήματα που εξαρτώνται από τα δεδομένα.
"Εξακολουθούμε να αναμένουμε ότι η εξασθένηση της οικονομίας θα περιορίσει τα περιθώρια για αυξήσεις επιτοκίων, αλλά τώρα αναμένουμε αυξήσεις συνολικά 150 μονάδων βάσης (25 μονάδες βάσης τον Ιούλιο, 50 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, 50 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο και 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο) πριν η ασθενής ανάπτυξη δώσει τέλος στον κύκλο αύξηση το νέο έτος ή νωρίτερα εάν η ΕΚΤ αποτύχει στον έλεγχο της διεύρυνσης των spreads", υπογραμμίζει η Citi.
