Δύο σενάρια για την πορεία της ελληνικής οικονομίας στη διάρκεια του 2022 διατύπωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας στη διάρκεια σχετικής παρουσίασης. Το ένα σενάριο που είναι και το δυσμενές αλλά το βασικό λόγω της συγκυρίας του πολέμου, προβλέπει ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί μετά το δεύτερο τρίμηνο και το ενεργειακό κόστος θα είναι ιδιαίτερα αυξημένο (πετρέλαιο Brent +30-35%). Επίσης ότι δεν θα επανέλθουν γενικευμένα, ισχυρά μέτρα προστασίας έναντι της πανδημίας, ο διεθνής τουρισμός θα ενισχυθεί σημαντικά, ωστόσο ηπιότερα από ότι αναμενόταν στην αρχή του έτους και οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα αξιοποιηθούν σε μεγάλο βαθμό και αποτελεσματικά. Υπό αυτά τα δεδομένα προβλέπεται η ελληνική οικονομία να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,5-3,0%.
Στο εναλλακτικό σενάριο για το 2022, στο οποίο αναμένεται λήξη του πολέμου εντός του δεύτερου τριμήνου, σημαντική άνοδος του ενεργειακού κόστους, ωστόσο λιγότερο από ότι στο βασικό σενάριο (πετρέλαιο Brent +20-25%) και αύξηση του διεθνούς τουρισμού, και αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης παρόμοια με το βασικό σενάριο, η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 3,5-4,0%.
Τα κύρια σημεία της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία που παρουσιάστηκε στις 19/04/2022 έχουν ως εξής:
• Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας παγκοσμίως συνεχίστηκε με υψηλό ρυθμό στο τέταρτο τρίμηνο του 2021, παρά την κλιμάκωση των αυξήσεων των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα και σε άλλα βασικά εμπορεύματα. Την περίοδο ΟκτωβρίουΔεκεμβρίου πέρυσι σημειώθηκε στις χώρες του ΟΟΣΑ ανάκαμψη κατά 4,9%, οριακά ισχυρότερη από ότι στο προηγούμενο τρίμηνο (4,7%), που υπεραντιστάθμισε την ύφεση στην ίδια περίοδο πρόπερσι (-2,7%). Ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ στις πλέον αναπτυγμένες οικονομίες (G7) έφτασε το τέταρτο τρίμηνο στο 4,5%, έναντι 4,2% στο προηγούμενο τρίμηνο και ύφεσης 2,9% στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2020. Στις 20 μεγαλύτερες οικονομίες του ΟΟΣΑ, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ στο τελευταίο τρίμηνο πέρυσι ήταν αμετάβλητος έναντι του προηγούμενου τριμήνου (4,9%), υπερκαλύπτοντας τη μικρή πτώση του ένα έτος νωρίτερα (-0,4%). Επομένως, οι πλέον αναπτυγμένες οικονομίες συνέβαλαν στη μικρή επιτάχυνση της ανάκαμψης στο τέλος του 2021.
Μεταξύ αυτών, επιτάχυνση του ρυθμού του ΑΕΠ σημειώθηκε στην Ιταλία (+6,2%, από +3,9%), τη Γαλλία (+5,4%, από +3,5%) και τις ΗΠΑ (+5,5% έναντι +4,9%). Κατόπιν αυτών των τάσεων του ΑΕΠ
στο τελευταίο τρίμηνο πέρυσι, ο μέσος ρυθμός μεταβολής του το 2021 στις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε στην περιοχή του 5,6%, έναντι ύφεσης 4,6% το 2020. Επομένως η ανάκαμψη στη διάρκεια του προηγούμενου έτους αναπλήρωσε τις απώλειες στην οικονομική δραστηριότητα ένα χρόνο νωρίτερα.
• Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας επιβραδύνθηκε στο τέταρτο τρίμηνο του 2021, στο 7,7%, έναντι αύξησης του ΑΕΠ κατά 11,4% στο προηγούμενο τρίμηνο και ύφεσης 7,1% στο αντίστοιχο τρίμηνο πρόπερσι. Η άνοδος του εγχώριου προϊόντος στο τρίμηνο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου προήλθε εκ νέου από την έντονη αύξηση των εξαγωγών (+24,1%), κυρίως σε υπηρεσίες (+63,2%), και σε μικρότερο βαθμό σε αγαθά (+4,1%). Ωστόσο, η μεγαλύτερη διεύρυνση των εισαγωγών (+33,2%), πρωτίστως από τη ζήτηση προϊόντων από το εξωτερικό (+29,8%), επιδείνωσε το εξωτερικό ισοζύγιο. Έπονται σε συμβολή στην ανάκαμψη οι περισσότερες καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών (+9,6%), ενώ οι καταναλωτικές δαπάνες του Δημοσίου υποχώρησαν ελαφρώς (-0,8%), για πρώτη φορά από το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Οι επενδύσεις διευρύνθηκαν έντονα, κατά 34,3%, κυρίως από διεύρυνση του σχηματισμού πάγιου κεφαλαίου (+24,1%), λόγω και του χαμηλού επιπέδου τους στο τέλος του 2020.
• Οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία (διάρκεια, έκταση κυρώσεων) και οι επιπτώσεις τους (πληθωρισμός, τροφοδοσία σε ενεργειακά προϊόντα, ορισμένα τρόφιμα και πρώτες ύλες), οι αντιδράσεις πολιτικής (παρεμβάσεις στήριξης, νομισματικά μέσα), η δυναμική του τουρισμού, ο βαθμός και η ποιότητα αξιοποίησης της αυξημένης ρευστότητας (Ταμείο Ανάκαμψης-τραπεζικές χορηγήσεις), θεωρούνται οι πλέον καθοριστικοί παράγοντες του ΑΕΠ το 2022.
Στο βασικό σενάριο για το 2022, στο οποίο ο πόλεμος θα συνεχιστεί μετά το δεύτερο τρίμηνο, το ενεργειακό κόστος θα είναι ιδιαίτερα αυξημένο (πετρέλαιο Brent +30-35%), δεν θα επανέλθουν γενικευμένα, ισχυρά μέτρα προστασίας έναντι της πανδημίας, ο διεθνής τουρισμός θα ενισχυθεί σημαντικά, ωστόσο ηπιότερα από ότι αναμενόταν στην αρχή του έτους και οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα αξιοποιηθούν σε μεγάλο βαθμό και αποτελεσματικά, προβλέπεται η ελληνική οικονομία να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,5-3,0%.
Στο εναλλακτικό σενάριο για το 2022, στο οποίο αναμένεται λήξη του πολέμου εντός του δεύτερου τριμήνου, σημαντική άνοδος του ενεργειακού κόστους, ωστόσο λιγότερο από ότι στο βασικό σενάριο (πετρέλαιο Brent +20-25%), αύξηση του διεθνούς τουρισμού, και αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης παρόμοια με το βασικό σενάριο, η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 3,5-4,0%.
