Την εκταμίευση ποσού 748 εκατ. ευρώ από τα κέρδη ομολόγων προτείνει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Eurogroup, επικυρώνοντας την επιτυχημένη ολοκλήρωση της 10ης αξιολόγησης σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας.
Η Κομισιόν αιτιολογεί τη θέση της παρά τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν λόγω της πανδημίας σε διάφορους τομείς. Ωστοσο στέκεται στο ότι υπάρχει επαρκής πρόοδος των ελληνικών αρχών σε βασικές μεταρρυθμίσεις. Σε αυτές που έχου προχωρήσει περιλαμβάνονται η πλήρης εφαρμογή του νέου πτωχευτικού κώδικα και για τα φυσικά πρόσωπα από την 1η Ιουνίου, καθώς δίνει μια συνολική λύση στο πρόβλημα του ιδιωτικού χρέος. Τονίζει πάντως ότι θα πρέπει ο νέος φορέας για την πώληση και επαναμίσθωση για 12 χρόνια των ακινήτων νοικοκυριών που θα καταλήγουν στη λεγόμενη " ατομική πτώχευση", δεν θα πρέπει να ενταχθεί στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης καθώς θα έχει αρνητική επίδραση στα δημόσια έσοδα. Να σημειωθεί ότι δεν έχει γίνει πρόοδος ως προς τη σύσταση του φορέα αυτού.
Η έκθεση της Κομισιόν αναφέρεται στην πρόοδο και στην παράταση του προγράμματος "Ηρακλής" για τις τράπεζες που συνάβαλε στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 30% στο τέλος 2020 από 40% το 2019. Επίσης αναφέρεται στην επίτευξη του στόχου για 30% κεντρικές κρατικές προμήθειες στο τομέα της υγείας και τον εκσυγχρονισμό του ΑΣΕΠ. Εκτός των άλλων κάνει αναφορά στην ολοκλήρωση του νέου θεσμικού πλαισίου για τις επιχορηγήσεις στις αστικές συγκοινωνίες και στην ολοκλήρωση του 3ου πυλώνα για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα σε άτομα με αναπηρία.
Επίσης τονίζεται ότι έχει προχωρήσει η αλλαγή καταγραφής των δημοσίων λογαριασμών, το κτηματολόγιο, ενώ υπάρχει σημαντική πρόοδος και στον τομέα των αποκρατικοποιήσεων αλλά και στο θεσμικό πλαίσιο κατά της διαφθοράς.
Το 2022 η μείωση του ΕΝΦΙΑ
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η προσαρμογή των αντικειμενικών τιμών στις εμπορικές, ολοκληρώθηκε ήδη μέσα στο 2021 αλλά η από καιρού αναμενόμενη μείωση του ΕΝΦΙΑ με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, θα πρέπει να ανακοινωθεί το πρώτο τετράμηνο του 2022 και θα εφαρμοστεί στην πράξη από τον Αύγουστο του επόμενου χρόνου.
Η κωδικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας αναμένεται να εισαχθεί στη Βουλή μέσα στην εβδομάδα ενώ και η διαπραγμάτευση για τον κατώτερο μισθό αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο Ιούλιο.
Επίσης τονίζεται και η πρόθεση των ελληνικών αρχών να τελειώνουν και με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του δημοσίου, με μια νέα μεθοδολογία που συμφωνήθηκε από κοινού και επιτυγχάνει τον μηδενισμό των εκκρεμών συντάξεων και την ελαχιστοποίηση των ληξιπρόθεσμών οφειλών σε ιδιώτες μέχρι και το τέλος του χρόνου.
Σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας υιοθετεί τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέποντας ότι η ελληνική οικονομία θα ανακάμψει εφέτος επιτυγχάνοντας ανάπτυξη 4,1% του ΑΕΠ το 2021 και 6% το 2022 με οδηγούς τα κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης και το άνοιγμα του Τουρισμού κυρίως τον επόμενο χρόνο.
Σε ό,τι αφορά το πρωτογενές έλλειμμα αναμένεται από 7,3% του ΑΕΠ φέτος να μειωθεί στο 0,5% του ΑΕΠ το 2022.
Η έκθεση θεωρεί προς τη σωστή κατεύθυνση τις μόνιμες φορολογικές μειώσεις που θεσπίστηκαν από φέτος και αφορούν τη μείωση της προκαταβολής φόρου στο 55% για τα άτομα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και στο 80% για τις νομικές οντότητες και τη μείωση του συντελεστή για τις επιχειρήσεις από το 24% στο 22%.
Βιώσιμο το χρέος - χαμηλώνει η ανάπτυξη από το 2023
Μέσα στην έκθεση επισυνάπτεται και μια αναθεωρημένη έκθεση για τη βιωσιμότητα του χρέους, που καταλήγει στο ότι το ελληνικό χρέος παρά την αύξησή του ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2020 παραμένει βιώσιμο λόγω των ειδικών του χαρακτηριστικών.
Η αρνητική έκπληξη είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο βασικό της σενάριο με το οποίο εξετάζει τη βιωσιμότητα του χρέους μετά την πρόβλεψη για ανάπτυξη 4,1% του ΑΕΠ για φέτος και 6% το 2022 προβλέπει σημαντική υποχώρηση στο 2,4% το 2023 (έναντι 4,4% του ΑΕΠ που προβλέπει το ΥΠΟΙΚ) και 1,7% του ΑΕΠ (έναντι 4,1% του ΑΕΠ το ΥΠΟΙΚ) ενώ μακροπρόθεσμα η ανάπτυξη θα έχει υποχωρήσει σε μέσα επίπεδα μέχρι και το 2030 στο 0,7% Η έκθεση τονίζει ότι δεν λαμβάνει την μακροπρόθεσμες θετικές συνέπειες από τα κονδύλια του RRF αλλά δεν εξηγεί τις μεσοπρόθεσμες διαφορές της πρόβλεψης σε σχέση με αυτές του ΥΠΟΙΚ ως το 2026.
Με βάση το βασικό σενάριο οι χρηματοδοτικές ανάγκες τους χρέους αναμένεται να αυξηθούν βραχυπρόθεσμα λόγω του πρόσθετου χρέους της πανδημίας, αλλά και της απορρόφησης των δανείων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα θεωρείται ότι θα επανέλθουν σε μέσο ετήσιο επίπεδο κάτω από το 15% του ΑΕΠ μέχρι και το 2030.
Παράλληλα, τονίζεται ότι το χρέος κορυφώθηκε μεν το 2020, φτάνοντας στο 205,6%, αλλά θα επανέλθει σε καθοδική τροχιά από το 2021, υποχωρώντας στο 204% του ΑΕΠ και ταχύτερα από το 2022 και μετά.
Σε ό,τι αφορά τα εναλλακτικά σενάρια για το χρέος προβλέπουν υστέρηση στον αναμενόμενο ρυθμό ανάπτυξης ή και αύξηση των επιτοκίων δανεισμού.
Με το σενάριο της χαμηλότερης ανάπτυξης οι μέσες ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες του χρέους αυξάνονται στο 20% του ΑΕΠ το 2036 και ξεπερνούν το 25% του ΑΕΠ μετά το 2056, θέτοντας σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους.
Στο σενάριο με τα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού η επίδραση είναι ηπιότερη με τις χρηματοδοτικές ανάγκες του χρέους να παραμένουν κάτω από το 20% του ΑΕΠ ως το 2060.
Σταϊκούρας: Η Έκθεση αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που επετεύχθη, εν μέσω πανδημίας
Με αφορμή την Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας της Κομισιόν ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας δήλωσε:
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα τη 10 η Έκθεση Αξιολόγησης των θεσμών, στο πλαίσιο του καθεστώτος Ενισχυμένης Εποπτείας, στο οποίο εισήλθε η χώρα το καλοκαίρι του 2018. Πρόκειται για την 7 η διαδοχική θετική Έκθεση Αξιολόγησης των θεσμών κατά την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία. Και για την 5 η Έκθεση που, παρά τις μεγάλες δυσκολίες τις οποίες έχει προκαλέσει – διεθνώς – η πρωτόγνωρη δοκιμασία του κορονοϊού, ολοκληρώνεται επιτυχώς.
Το αποτέλεσμα αυτό είναι επιστέγασμα της σκληρής και μεθοδικής δουλειάς, καθώς και της άριστης συνεργασίας των μελών της Κυβέρνησης, υπό την καθοδήγηση και τις εντολές του Πρωθυπουργού. Η Έκθεση αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που επετεύχθη, εν μέσω πανδημίας, στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, οι οποίες, όπως υπογραμμίζεται, αφορούν, μεταξύ άλλων, τομείς-κλειδιά για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων οικονομικών επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης και για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και
Ανθεκτικότητας.
Επισημαίνει ότι τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που έλαβε η Κυβέρνηση για το 2021 και το 2022, και τα οποία περιλαμβάνουν μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, με στόχο την ενίσχυση της ανάκαμψης και των επενδύσεων, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Πιστοποιεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται για τη στήριξη της απασχόλησης και την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, συμπληρώνοντας πως η παροχή ρευστότητας προς τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται να τονωθεί μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Προβλέπει, μετά τη σημαντική ύφεση που κατεγράφη πέρυσι, λόγω κυρίως της μεγάλης συμμετοχής του τουρισμού στο ΑΕΠ και της δομής της οικονομίας, ισχυρή ανάκαμψη το 2021 και το 2022, η οποία θα υπερκαλύψει μέσα στην προσεχή χρονιά τις απώλειες του 2020.
Αναδεικνύει την αναπτυξιακή ώθηση που αναμένεται να προσδώσουν οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και τη συμβολή τους στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Επιβεβαιώνει τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους. Τονίζει τη σημασία της πλήρους ενεργοποίησης του νόμου για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2 ης ευκαιρίας. Καλωσορίζει την παράταση του προγράμματος “Ηρακλής”, που, όπως σημειώνεται, αναμένεται να επιτρέψει την περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις ελληνικές τράπεζες και να στηρίξει την προσπάθειά τους να περιορίσουν το ποσοστό των “κόκκινων” δανείων σε μονοψήφιο νούμερο το 2022, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Επικροτεί την εφαρμογή σειράς μεταρρυθμίσεων σε διάφορους τομείς, όπως η επιτυχής ολοκλήρωση της άσκησης επανυπολογισμού των αντικειμενικών αξιών, η ολοκλήρωση του “οικοδομήματος” του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, ο νέος εργασιακός νόμος, οι πρωτοβουλίες για την προώθηση των έργων στρατηγικής σημασίας – συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας Μονάδας Ωρίμανσης Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας στο ΤΑΙΠΕΔ –, η βελτίωση του πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις, η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης επενδύσεων, η πρόοδος που σημειώνεται στα πεδία των αποκρατικοποιήσεων (με ιδιαίτερη αναφορά στο Ελληνικό, τα περιφερειακά λιμάνια κ.ά.), του Κτηματολογίου και των δασικών χαρτών.
Τέλος, δίνει το “πράσινο φως” για την αποδέσμευση της 5 ης δόσης των κερδών των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα, των γνωστών ANFAs και SMPs. Υπενθυμίζεται ότι θα είναι η 4 η δόση που αποδεσμεύεται μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια,
ενισχύοντας, συνολικά, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας κατά 2,8 δισ. ευρώ.
Όλα τα παραπάνω πιστοποιούν ότι η συστηματική προσπάθεια που καταβάλλουμε όλοι – πολίτες και πολιτεία – στον τομέα της οικονομίας, υπό ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες, αναγνωρίζεται από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Όπως, επίσης, αναγνωρίζεται και από τις διεθνείς αγορές και τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Ωστόσο, η αναγνώριση αυτή δεν μας κάνει να εφησυχάσουμε ούτε να παραγνωρίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις και τις δυσκολίες που εξακολουθούμε να έχουμε μπροστά μας. Προκλήσεις και δυσκολίες από τις οποίες, όμως, μπορούμε να αναδειχθούμε νικητές, συνεχίζοντας να εργαζόμαστε με σχέδιο, αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και αλληλεγγύη, ώστε να διασφαλίσουμε την ταχύτερη δυνατή ανάταξη της οικονομίας και την επίτευξη ισχυρής, διατηρήσιμης, έξυπνης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης».
