Mε πυρετώδεις ρυθμούς συνεχίζεται η σύνταξη της τελικής μορφής του εθνικού σχεδίου ανάκαμψης των 32 δισ. ευρώ, το οποίο στοχεύει στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και στην ενίσχυση του ΑΕΠ κατά 2,1% από το 2021.
Μια πρώτη γενική παρουσίαση των αξόνων του σχεδίου θα κάνει ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας στους ομολόγους του την προσεχή Τρίτη, 16 Μαρτίου, κατά τη συνεδρίαση του Ecofin.
Ωστόσο, δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα ο ακριβής χρόνος αποστολής του σχεδίου στα κοινοτικά όργανα, αφού καθημερινά υπάρχουν ανατροπές, με άλλα έργα και δράσεις να εντάσσονται και άλλα να κόβονται. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις δράσεις που αφορούν οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές, καθώς οι Βρυξέλλες αρνούνται τη χρηματοδότηση έργων, τα οποία θεωρούνται δημόσιες επενδύσεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης, με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ε.Ε. να εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν προϋποθέσεις για τη χρηματοδότησή του.
Βέβαια, η διαβούλευση συνεχίζεται και αναζητείται μια γέφυρα προσέγγισης μεταξύ των δύο πλευρών. Επίσης, μη συμβατή με τις επιλεξιμότητες του Ταμείου Ανάκαμψης κρίνεται η χρηματοδότηση των επεκτάσεων των σιδηροδρόμων, όπως και η ενίσχυση του λογαριασμού χρηματοδότησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αλλά και τα δίκτυα φυσικού αερίου. «Yπάρχουν ήδη περικοπές έργων και δράσεων σε θέματα αρμοδιότητας ορισμένων υπουργείων, προκειμένου να ενταχθούν άλλα προγράμματα», τόνισε στη Realnews μέλος της πενταμελούς επιτροπής, μιλώντας για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Oσον αφορά τα υπό ένταξη έργα, πρέπει να διασφαλίζεται με κάθε τρόπο ότι το 37% τουλάχιστον εξ αυτών θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (πράσινες δράσεις) και πως τουλάχιστον το 20% θα αφορά ψηφιακές δράσεις. Πολλά από τα έργα δεν έχουν περιβαλλοντικό αποτύπωμα, γεγονός που οδηγεί σε αυτόματη απόρριψή τους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Προθεσμία
Σε κάθε περίπτωση, η προθεσμία κατάθεσης του σχεδίου είναι έως το τέλος Απριλίου, ενώ η Κομισιόν έχει περιθώριο δύο μηνών για την έγκρισή του και το Συμβούλιο άλλον ένα μήνα.
Επομένως, αν το τελικό σχέδιο κατατεθεί έως το τέλος Απριλίου, η έγκρισή του θα ολοκληρωθεί στο τέλος Ιουλίου. Ο σύμβουλος της κυβέρνησης, η Grant Thornton, προχωρά στην αξιολόγηση των 200 έργων που θα προτείνει η Ελλάδα σε ό,τι αφορά το ύψος του προϋπολογισμού τους και τη σχέση κόστους-οφέλους κάθε έργου. Στον προϋπολογισμό για τη φετινή χρονιά έχουν υπολογιστεί 5,5 δισ. ευρώ από τα έργα και τα προγράμματα του Ταμείου, το οποίο στοχεύει στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων με βάση συγκεκριμένες επιλεξιμότητες, όπως έργα ΑΠΕ, εξοικονόμησης ενέργειας και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Οι προωθούμενες επενδύσεις είναι ιδιωτικές, συγχρηματοδοτούμενες (τουλάχιστον κατά 50%) με τα ίδια κεφάλαια των επενδυτών και με δάνεια προερχόμενα από το χρηματοπιστωτικό σύστημα ή/και ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς θεσμούς (EIB, EBRD) και αφορούν επιχειρηματικές προτάσεις που προωθούν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Ώριμα
Τα έργα που φαίνεται ότι έχουν «κλειδώσει» και θα ξεκινήσουν άμεσα είναι:
- Nέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση όλων των κτιρίων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Η ενεργειακή αναβάθμιση των κρατικών υποδομών προβλέπεται στη βάση πραγματικού πρόσθετου ενεργειακού κόστους, με την αξιοποίηση των επιχειρήσεων ενεργειακών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ποσοστό επιδότησης προς τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης για την προώθηση των σχετικών προγραμμάτων, καθώς και πληρωμή των υπόλοιπων επενδύσεων, που θα πραγματοποιούνται με ιδιωτικούς πόρους, από τη διαφορά που θα προκύπτει από την εξοικονόμηση ενέργειας. Με τον τρόπο αυτόν, εξασφαλίζεται η επίτευξη των ενεργειακών στόχων, καθώς και η μέγιστη δυνατή διαφάνεια.
- Πρόγραμμα κατάρτισης ύψους 300 εκατ. ευρώ για όλο το έτος για ανέργους αλλά και για εργαζομένους των οποίων η σύμβαση έχει τεθεί σε αναστολή.
- Ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών, όπως η διασύνδεση της Κρήτης και των Κυκλάδων, με το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ηπειρωτικής χώρας.
- Υπογειοποίηση καλωδίων σε κρίσιμες περιοχές, όπου τα καλώδια ηλεκτροδότησης θα πρέπει να είναι υπόγεια για λόγους ασφαλείας. Το έργο πήρε προτεραιότητα μετά και τα προβλήματα που προκάλεσε η «Μήδεια» στην Αττική.
